Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu pisma D. G., decyzją z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze od decyzji Burmistrza Miasta J. z [...] grudnia 2016 r. nr [...], którą ustalono jednorazową opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2 na skutek stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Burmistrz Miasta J. decyzją z [...] grudnia 2016 r. nr [...] ustalił od D. G. jednorazową opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2, na skutek stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej.
W/w decyzja została wysłana za potwierdzeniem odbioru do strony i wróciła z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie" 3 stycznia 2017 r., po dwukrotnym awizowaniu.
30 grudnia 2016 r. do organu I instancji wpłynęło pismo D. G. z 28 grudnia 2016 r., odnoszące się o pisma organu I instancji z 30 listopada 2016 r., w którym Burmistrz Miasta J. poinformował o zamiarze wydania decyzji o naliczeniu w/w opłaty.
W odpowiedzi na pismo D. G. z 28 grudnia 2016 r. organ I instancji w piśmie z 16 stycznia 2017 r. poinformował stronę o wydaniu w/w decyzji z [...] grudnia 2016 r. i przysługującym stronie prawie do wniesienia odwołania.
Organ I instancji przy piśmie z 19 stycznia 2017 r. ponownie wysłał do strony w/w decyzję z [...] grudnia 2016 r., z uwagi na niepodjęcie przez stronę w terminie.
D.G. w piśmie z 31 stycznia 2017 r.(będącym odpowiedzią na pismo organu I instancji z 16 stycznia 2017 r.) poinformowała, że nie otrzymała decyzji z [...] grudnia 2016 r.
Burmistrz Miasta J. przy piśmie z 28 lutego 2017 r. przesłał w/w pismo jako odwołanie D.G. z 31 stycznia 2017 r. wraz z aktami i nie znalazł podstaw do zastosowania art. 132 Kpa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. umorzyło postępowanie odwoławcze od decyzji Burmistrza Miasta J. z [...] grudnia 2016 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zaskarżona decyzja z [...] grudnia 2016 r. została wysłana do strony za potwierdzeniem odbioru i wróciła z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie" 3 stycznia 2017 r., po dwukrotnym awizowaniu.
W sprawie miało miejsce doręczenie zastępcze, określone w art. art 44 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem, jeśli niemożliwe jest doręczenie właściwe (art. 42 Kpa), z uwagi na nieobecność strony pod wskazanym adresem pismo może zostać złożone w urzędzie pocztowym na okres 14 dni. Po upływie tego okresu doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia. W doktrynie oraz w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że pojawienie się decyzji w obrocie prawnym oraz de facto jej skuteczność i wywołanie przez nią skutków prawnych, uzależnione jest od chwili jej doręczenia stronom postępowania, co wynika z art. 110 Kpa.
Z akt sprawy wynika, że organ I instancji po raz drugi wysłał do strony decyzję z [...] grudnia 2016 r. Z uwagi na skutek prawny domniemania doręczenia wynikający z tzw. doręczenia zastępczego brak jest podstaw prawnych do ponownego doręczenia decyzji, która weszła już do obrotu prawnego i została wcześniej skutecznie doręczona w trybie art. 44 Kpa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że wystąpiło do D.G. o sprecyzowanie, czy pismo z 31 stycznia 2017 r. należy traktować jako odwołanie od decyzji z [...] grudnia 2016 r.
W odpowiedzi D. G. stwierdziła, że nie otrzymała w/w decyzji, a pismo z 31 stycznia 2017 r. odnosi się do pisma Urzędu z 16 stycznia 2017 r.
Zgodnie z art. 105 § 1 Kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Zdaniem Kolegium, taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie w związku z niewniesieniem przez stronę odwołania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z [...] września 2017 r. nr [...], w trybie art. 111 ust. 1a Kpa, sprostowało swoją decyzję z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w zakresie zawartego w tej decyzji pouczenia co do sposobu zaskarżenia wskazując, że stronie przysługuje skarga do WSA w Warszawie, którą można wnieść w terminie 30 dni od daty doręczenia niniejszej decyzji za pośrednictwem SKO w W. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] D.G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o uchylenie decyzji Burmistrza Miasta J. z [...] grudnia 2016 r. nr [...]. W uzasadnieniu podniosła, że decyzja organu I instancji ustalająca opłatę adiacencką nie została skarżącej nigdy doręczona, co podnosiła wielokrotnie już na etapie postępowania administracyjnego.
Do tej okoliczności nie odniosło się SKO w W.. Wobec tego nie rozpoczął się bieg terminu do jej zaskarżenia. Nie jest możliwe uprawomocnienie tej decyzji i jej wykonanie. W dalszej części skargi D. G. podniosła zarzuty przeciwko zasadności obciążenia ją opłatą adiacencką, jak i wysokości tej opłaty, a także brak możliwości finansowych do uiszczenia tej opłaty.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując prezentowane w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona.
Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. trafnie uznało za skutecznie doręczoną D.G. decyzję Burmistrza Miasta J. z [...] grudnia 2016 r. nr [...], którą ustalono jednorazową opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2.
Sąd zauważa, że zasady doręczeń pism w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy art. 39 – 49 Kpa. Zgodnie z art. 44 § 1 Kpa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 (stronie osobiście lub poprzez dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcę domu): 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Według art. 44 § 2 Kpa zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Stosownie do art. 44 § 3 Kpa w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Zgodnie zaś z treścią art. 44 § 4 Kpa doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. słusznie uznało, że decyzja organu I instancji została doręczona D. G. poprzez tzw. doręczenie zastępcze, o którym mowa w art. 44 Kpa. Decyzja z [...] grudnia 2016 r. nr [...] została nadana za pośrednictwem poczty listem poleconym na prawidłowy adres strony. Z analizy znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy koperty i zwrotnego potwierdzenia odbioru (dołączonych do pisma Burmistrza Miasta J. z 16 stycznia 2017 r.) wynika, że przesyłkę zawierającą przedmiotową decyzję, ze względu na adnotację doręczyciela "nie odebrał awizowanej przesyłki" i brak możliwości jej doręczenia, pozostawiono 23 stycznia 2017 r. (I awizo) na okres 14 dni w placówce pocztowej UP nr 116, a zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie (awizo) wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Przedmiotową przesyłkę, z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, awizowano ponownie 31 stycznia 2017 r., a następnie 7 lutego 2017 r. nastąpił jej zwrot do nadawcy.
W ocenie Sądu, wymogi skutecznego doręczenia zostały więc zachowane, a doręczenie D. G. decyzji z [...] grudnia 2016 r. nr [...], stosownie do treści art. 44 § 1 i 4 Kpa, nastąpiło skutecznie z upływem 6 lutego 2017 r. Oczywiste bowiem jest, że skoro przesyłkę zawierającą decyzję awizowano po raz pierwszy 23 stycznia 2017 r., to 14 – dniowy okres, o którym mowa w art. 44 § 1 Kpa upłynął 6 lutego 2017 r. Z tą datą decyzja organu I instancji została doręczona stronie i weszła do obrotu prawnego.
W ocenie Sądu, D. G. nie obaliła domniemania doręczenia z art. 44 § 4 Kpa bowiem nie wskazała żadnych okoliczności świadczących o tym, że z przyczyn obiektywnych nie mogła uczestniczyć w procesie doręczenia zastępczego z art. 44 Kpa i wobec tego nie miała możliwości odbioru decyzji organu I instancji.
Zdaniem Sądu, pierwsze doręczenie skarżącej decyzji organu I instancji było wadliwe. Doręczyciel nie wziął pod uwagę treści art. 57 § 4 Kpa i przez to uniemożliwił stronie odebranie przesyłki w terminie 7 dni, licząc od I awizo (19 grudnia 2016 r.). Termin 7-dniowy upływał bowiem 28 grudnia 2016 r., natomiast II awizo miało miejsce 27 grudnia 2016 r.
Wobec tego pismo D.G. z 31 stycznia 2017 r. nie mogło być uznane za odwołanie od decyzji z [...] grudnia 2017 r. nr [...], już tylko z tego powodu, że zostało nadane do Urzędu Gminy J. za pośrednictwem poczty przed doręczeniem tej decyzji.
Skoro jednak pismo skarżącej z 31 stycznia 2017 r. Burmistrz Miasta J. przekazał, w trybie art. 133 Kpa, do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. jako odwołanie od decyzji z [...] grudnia 2016 r. nr [...], a sama skarżąca w piśmie z 12 września 2017 r. skierowanym do SKO w W. potwierdziła, że nie składała odwołania od decyzji organu I instancji, to Kolegium prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe. Podstawę prawną takiej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 140 i art. 105 § 1 Kpa.
Jeżeli zaś skarżąca uważała, że nie jest w stanie ponieść opłaty adiacenckiej w jednorazowej kwocie mogła zwrócić się do Burmistrza Miasta J. z wnioskiem o rozłożenie opłaty adiacenckiej na roczne raty płatne w okresie do 10 lat. Takie prawo dawał skarżącej art. 147 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.). O tym uprawnieniu skarżąca została poinformowana w zawiadomieniu z 27 września 2016 r. o wszczęciu postępowania o ustalenie opłaty adiacenckiej, które odebrała 11 października 2016 r.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.