Uzasadnienie
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania D. G. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
W dniu [...] grudnia 2008 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek D. G. w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości na byłym obszarze RP w miejscowościach H. oraz B., gm. S., powiat [...], woj. [...].
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Wojewoda [...], znak: [...] potwierdził na rzecz D. G. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości H. Wartość nieruchomości pozostawionej została określona na kwotę [...]zł. Wartość nieruchomości otrzymanej w ramach częściowej realizacji prawa do rekompensaty, tj. wartość i części nieruchomości położonej w miejscowości W., gm. P., woj. [...], numer [...] o obszarze [...]ha, zabudowanej domem mieszkalnym, oborą, stodołą i stajnią, wynosi [...]zł. Wartość nieruchomości otrzymanej w drodze częściowej rekompensaty tj. wartość nieruchomości położonej w miejscowości W., gm. P., woj. [...], o obszarze [...]ha, określona została na kwotę [...]zł.
Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Skarbu Państwa wniosła D.G. W uzasadnieniu odwołania wskazała, że przedstawione dowody wyraźnie wskazują iż M. S. pozostawiła w miejscowości H. folwark o powierzchni [...] ha, a nie jak ustalił Wojewoda [...] o powierzchni [...]ha. Świadczą o tym zdaniem strony m.in., umowa przedwstępna, odrys planów gruntu folwarku [...], zeznania świadka R. K. z dnia [...] maja 2010 r. oraz [...] stycznia 2011 r., zeznania świadka J. S. z dnia [...] maja 2010 r. oraz oświadczenie uzupełniające z dnia [...] kwietnia 2011 r.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Minister Skarbu Państwa utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy i wskazał, że jak wynika z prawomocnego postanowienia Sądu Powiatowego w G. z dnia [...] marca 1972 r., sygn. akt [...], wynika, że spadek po M. S., zmarłej dnia [...] kwietnia 1969 r. w G. i tam ostatnio stale zamieszkałej, na podstawie ustawy nabyła córka J. S. w całości.
Natomiast z postanowienia z dnia [...] kwietnia 2009 r., sygn. akt [...], Sądu Rejonowego [...] w G. wynika, że spadek po J. S., zmarłej dnia [...] stycznia 2007 r. w G. i tam ostatnio stale zamieszkałej, na podstawie ustawy nabyły córki: D. G. i B. I., każda po 1/2 części spadku.
B. I. dokonała wskazania jako osoby uprawnionej do rekompensaty D. G. w trybie art. 3 ust. 2 cyt. ustawy.
Minister wskazał również na znajdujący się w sprawie materiał dowodowy wymieniając szczegółowo zawarte w aktach dokumenty, w tym umowy i protokoły z przesłuchań świadków.
Organ odwoławczy ustalił ponadto, że prawo do rekompensaty zostało częściowo zrealizowane poprzez nabycie przez M. S. następujących nieruchomości: działki siedliskowej o powierzchni [...] ha, nr [...], z prawem do połowy gruntów siedliskowych i zabudowań, tj. domem mieszkalnym, oborą, stodołą i stajnią, położonych w miejscowości [...] (dowód: akt nadania z dnia [...] stycznia 1952 r., nr [...]) oraz niezabudowanej działki nr [...] o pow. [...] ha położonej w tejże miejscowości (akt nadania z dnia [...] stycznia 1952 r., nr [...]).
W ocenie Ministra Skarbu Państwa, Wojewoda [...] prawidłowo przyjął za podstawę ustalenia powierzchni nieruchomości w chwili jej pozostawienia opis mienia pozostawionego, sporządzony przez pełnomocnika PKWN. Z uwagi na odmienną powierzchnię nieruchomości pozostawionej wynikającą z załączonego materiału dowodowego Minister oparł się na opisie mienia pozostawionego, który jest najbliższy chwili repatriacji M. S. na obecne terytorium RP. Wskazał przy tym, że w ustawie z dnia 8 lipca 2005 roku nie zawarto warunku, odnośnie daty sporządzenia dokumentów potwierdzających przesłanki konieczne celem potwierdzenia prawa do rekompensaty, co w szczególności odnosi się do dokumentów zawierających urzędowy opis mienia (art. 6 ust. 4 pkt 1 ustawy).
Niewątpliwie jednak data sporządzenia dokumentu może mieć, zdaniem Ministra, istotne znaczenie dla oceny, czy dany dokument potwierdza fakt pozostawienia nieruchomości w chwili opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W sprawie niniejszej bliskość daty wydania opisu mienia pozostawionego w stosunku do cezury czasowej jaką była chwila pozostawienia nieruchomości przez M. S. rodzi konstatację, iż to właśnie temu dokumentowi należy dać wiarę i uznać go jako dowód na okoliczność, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt. 1 - tj. rodzaj i powierzchnię nieruchomości pozostawionej.
Odnośnie zeznań świadków: R. K. oraz J. S., nie można zdaniem organu uznać ich za wiarygodny dowód na okoliczność powierzchni, jaką miał folwark [...] w chwili jego pozostawienia. W chwili wyjazdu M. S. z [...] w 1946 r. świadkowie ci mieli po kilkanaście lat (J. S.-16 lat, R. K. 14 lat) na co wskazują podane przez tych świadków ich daty urodzenia. Nie jest wiarygodne by osoby w tym wieku tak szczegółowo interesowały się o jakiej powierzchni i strukturze grunty były własnością M. S. na chwilę opuszczenia przez nią byłego terytorium RP.
Niezgadzając się z rozstrzygnięciem organu D. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzuciła Ministrowi naruszenie:
- – art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 75 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego;
- – art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. z pominięciem art. 75 § 1 kpa, ponieważ pominięte zostały dokumenty urzędowe w tym m.in. umowa przedwstępna zakupu folwarku "[...]";
- – art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., w zw. z art. 82 kpa, gdyż bezpodstawnie uznano, że oświadczenia świadków złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej są niewiarygodne;
- – art. 7, art. 107 § 3 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienia stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącej, nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu skarżącej i nie podanie przyczyn, z powodu których dowodom przedstawionym przez skarżącą, odmówiono wiarygodności.
Odpowiadając na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie jest uzasadniona.
Sąd podziela stanowisko Ministra Skarbu Państwa, który czyniąc ustalenia odnośnie powierzchni mienia pozostawionego przez M. S. w miejscowości [...] oraz zabudowań istniejących na nieruchomości, uznał za wiarygodny dowód w postaci uwierzytelnionego tłumaczenia z języka [...] opisu mienia pozostawionego, z którego wynika, że na gospodarstwo składały się grunty o pow. [...] ha w tym [...] ha ziemi ornej, [...] szt. drzew owocowych oraz dom mieszkalny, stodoła chlew oraz szopa - wg zawartego w tym dokumencie opisu.
Należy mieć bowiem zdaniem sądu na uwadze, że dla ustalenia prawa do rekompensaty istotne znaczenie ma obszar i stan zabudowania nieruchomości z chwili jej pozostawienia.
Z przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) wynika, że właściwy wojewoda w decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty obowiązany jest podać zwaloryzowaną wartość nieruchomości pozostawionej, ustaloną na podstawie wartości nieruchomości pozostawionej określonej w operacie szacunkowym (art. 8 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 3 i art. 11 ust. 1 ustawy). Rzeczoznawca majątkowy zaś, ma obowiązek określenia wartości nieruchomości pozostawionej według stanu tej nieruchomości (a więc i jej faktycznej powierzchni) istniejącego w dniu jej pozostawienia (1946 r.), a nie wg jej stanu istniejącego wiele lat wcześniej (art. 11 ust. 5 ustawy) tj. w roku 1921 lub 1922, na które to daty opiewają dokumenty przywołane przez skarżącą w postaci umowy przedwstępnej zakupu folwarku [...] oraz odrysu planu gruntów tego folwarku.
Minister Skarbu Państwa prawidłowo za miarodajny dla sprawy przyjął stan nieruchomości wynikający ze wskazanego wyżej opisu mienia pozostawionego, jako dokumentu wystawionego w dacie chronologicznie najbliższej chwili pozostawienia nieruchomości przez poprzedniczkę prawną skarżącej.
Nie można w ocenie sądu pominąć okoliczności, że od daty zakupu nieruchomości i sporządzenia odrysu jej gruntów do chwili jej opuszczenia w 1946 r. upłynęły 24 lata. W tym czasie możliwa była zarówno jej sprzedaż jak i inny obrót cywilnoprawny np. w drodze darowizny.
Zdaniem Sądu, słuszne i uzasadnione jest także stanowisko organu odnośnie oceny zeznań świadków przedstawionych przez skarżącą, co do areału omawianego gospodarstwa rolnego. Podkreślenia wymaga, że R. K. urodziła się w 1932 r., a J. S. w 1930 r. W dacie repatriacji M. S. mieli oni odpowiednio 14 i 16 lat, co uzasadnia tezę, że nie jest wiarygodne, aby w tak młodym wieku dysponowali szczegółową wiedzą o powierzchni i strukturze jej gruntów, tym bardziej, że odmienne dane zawarte w opisie mienia zostały potwierdzone jej podpisem. Zastrzeżenia skarżącej w kwestii jego prawdziwości są zdaniem sądu gołosłowne i nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji