Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] października 2016 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania E. i S. B., utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. złożyli E. i S. B..
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym;
Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. Wójt Gminy W. zatwierdził podział działki o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] ha położonej we wsi S., gmina W..
Pismem z [...] kwietnia 2015 roku E. i S. B. wnieśli o wznowienie postępowania administracyjnego w związku z zapisem pkt 4 decyzji Wójta Gminy W. Nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. dotyczącego dojazdu do projektowanych działek o numerach ewidencyjnych [...],[...]i [...]poprzez ustanowienie służebności drogowej na działce o numerze ewidencyjnym [...] powstałej w wyniku podziału nieruchomości o numerze ewidencyjnym [...] obręb [...] położonej we wsi S. gmina W..
Postanowieniem z [...] maja 2015 r., nr [...], Wójt Gminy W. odmówił wznowienia postępowania.
Postanowieniem z [...] listopada 2015 roku, nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło postanowienie Wójta Gminy W. z [...] maja 2015 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r., nr [...], Wójt Gminy W. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w ww. sprawie ze względu na brak przesłanek zawartych w art. 145 § 1 pkt 4 i 6 kpa.
W uzasadnieniu podniesiono, iż wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu określonego w przepisach kpa.
Zażalenie na powyższe postanowienie Wójta Gminy W. wnieśli E. i S. B. zarzucając pominięcie przez organ faktów merytorycznych. Ponieśli również, iż o wadliwości prawnej pkt 4 decyzji Wójta Gminy W. Nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. dowiedzieli się dopiero po uzyskaniu w dniu [...] marca 2015 r. pisma P. z [...] listopada 2010 r.
Postanowieniem z dnia [...] października 2016 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. o odmowie wznowienia postępowania.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż na wstępnym etapie postępowania wznowieniowego analizuje się wyłącznie spełnienie przesłanek formalnych, a wśród nich dochowanie terminu na wniesienie podania (wniosku) o wznowienie.
W ocenie Kolegium, ponieważ z akt sprawy nie wynikało czy wniosek został złożony w terminie, prawidłowo organ I instancji wezwał wnioskodawców do wykazania, że dochowali tego terminu. Organ wskazał, iż przy okazji wizyty w Urzędzie w celu złożenia pisma P., na prośbę pracownika Urzędu S. B. podał, że dowiedział się o okolicznościach uzasadniających wznowienie postępowania w dniu [...] kwietnia 2015 r. (vide: notatka służbowa, k. 160 akt sprawy). Kolegium podniosło, iż poza tą ustną informacją skarżący nie wykazali aby podana przez nich data była prawdziwa. Natomiast z akt sprawy, w tym m. in. wniosku skarżących o wznowienie, skargi E. i S. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] listopada 2014 roku i zażaleń wnioskodawców nie wynikało, aby skarżący powzięli informację o ww. okolicznościach w podanym przez siebie terminie.
Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, iż z treści podania o wznowienie wynika, iż wniosek został oparty na przesłankach określonych w punkcie 4 i 6 art. 145 § 1 kpa. W ocenie organu, w świetle zgromadzonych w aktach dokumentów podana przez S. B. data [...] kwietnia 2015 r. nie znajduje oparcia w materiale dowodowym. Z analizy akt sprawy wynika, iż o decyzji podziałowej i o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, dowiedzieli się oni przed datą [...] kwietnia 2015 roku. W ocenie Kolegium, jeśli nawet nie był to [...] sierpnia 2013 roku (data podpisania umowy sprzedaży), to tą datą był dzień [...] listopada 2014 roku, w którym skarżący sporządzili skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jak bowiem wynika z treści tej skargi, skarżący podnieśli w niej argumenty przeciwko przedmiotowej decyzji podziałowej niemal zbieżne z tymi, jakie zawarli we wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją podziałową.
Zatem, zdaniem organu, nie jest przekonywująca podana przez skarżących w zażaleniu data [...] marca 2015 roku, w której jak twierdzili dowiedzieli się o "wadliwości prawnej punktu 4 decyzji podziałowej", ani tym bardziej data [...] kwietnia 2015 roku. Organ odwoławczy podsumował, iż wobec powzięcia informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania czy to w dniu [...] sierpnia 2013 roku (przyjętym przez organ I instancji), czy to najpóźniej w dniu [...] listopada 2014 roku (w ocenie Kolegium), podanie o wznowienie skarżący złożyli po terminie określonym w art. 148 kpa. Prawidłowo zatem organ I instancji, wobec wykrycia tej przeszkody formalnej, odmówił wznowienia postępowania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] października 2016 r. złożyli E. i S. B..
W skardze zarzucili, iż postanowienie Kolegium dotyczące formalnych przeszkód do wszczęcia postępowania rozmija się ze stanem faktycznym. Skarżący przedstawili przebieg postępowania przed organem I instancji i podnieśli, że wbrew twierdzeniom organu ustosunkowali się do jego pisemnych wezwań. Podnieśli, że treść aktu notarialnego z [...] sierpnia 2013 r. jest im znana od dnia nabycia działki [...] i nie ma istotnego znaczenia dla przedmiotu sprawy. Od tej daty nie były jednak im znane warunki techniczne i faktyczny sposobu zabezpieczenia podziemnego ropociągu w strefie niebezpiecznej "służebności drogowej". Świadomość i przekonanie, jak ma być bezpiecznie wykorzystywana strefa bezpieczeństwa na ww. działce powzięli dopiero po analizie rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. oraz otrzymaniu w dniu [...] kwietnia 2015 r. poświadczonego pisma P. z [...] listopada 2010 r. określającego jednoznacznie warunki zagospodarowania działki.
Nie bacząc jednak na powyższe uwarunkowania a posiadając dostęp do miejscowych planów zagospodarowania tego terenu od 2004 r. oraz wiedzę o istniejącym ropociągu i bez uzgodnienia z jego właścicielem (P.), a także bez właściwego zabezpieczenia Wójt Gminy W. wymyślił sobie przejazd w 2010 r. wprowadzając zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia.
Skarżący podnieśli, iż w wyniku pozyskanej w dniu [...] kwietnia 2015 r. wiedzy wystąpili w dniu [...] kwietnia 2015 r. z podaniem o wznowienie postępowania dotyczącego uchylenia pkt 4 decyzji z [...] listopada 2010 r., zatem nastąpiło to w terminie. Ponadto, poinformowali, iż ich skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie została w dniu 15 stycznia 2015 r. odrzucona przez sąd i nie ma nic wspólnego z datą [...] marca 2015 r. Zarzucili Kolegium zawężenie oceny do kwestii formalnych i brak oceny wniosku o uchylenie pkt 4 decyzji podziałowej oraz działań prawnych Wójta Gminy w zakresie przestrzegania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. jak i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy W. nie naruszają prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., którym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Wójta Gminy W. nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlega zatem postanowienie w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną. Podnieść trzeba, iż Kodeks postępowania administracyjnego wyodrębnia dwa etapy postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Rozpoznawana przez Sąd skarga dotyczy pierwszego etapu tego postępowania. Na tym etapie organ bada wyłącznie czy podanie o wznowienie wniosła strona w rozumieniu art. 28 kpa, czy wskazano w tym podaniu ustawowe przesłanki wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 kpa, a także czy podanie dotyczy decyzji ostatecznej oraz czy zostało wniesione w terminie określonym w art. 148 kpa. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania. Postanowienie to rozpoczyna drugi etap postępowania wznowieniowego i stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia, czyli oceny spełnienia przesłanek do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją, a w przypadku pozytywnej weryfikacji w tym względzie rozstrzygnięcia istoty sprawy.
W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji badały zatem wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 kpa oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa. W związku z powyższym, rozstrzygnięcia Sądu wymaga jedynie to czy dokonana w tym względzie przez organy ocena niespornych ustaleń faktycznych jest prawidłowa. Zgodnie bowiem z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. "Granice sprawy" w rozumieniu powołanego przepisu wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1622/14, dostępny w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z podania skarżących o wznowienie postępowania z [...] kwietnia 2015 r. (data wpływu do organu: [...] kwietnia 2015 r.) wynika, iż domagali się oni wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy W. z [...] listopada 2010 r. i uchylenia pkt 4 tej decyzji ustanawiającego służebność drogową położoną na części działki nr [...] wobec wydania ww. decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, sprowadzenia powszechnego niebezpieczeństwa dla życia ludzkiego i mienia oraz tego, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (vide: str. 1 wniosku skarżących o wznowienie postępowania).
W tej sytuacji prawidłowo uznał organ odwoławczy, iż wniosek o wznowienie postępowania został oparty o przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) i w 145 § 1 pkt 6 kpa (decyzja ostateczna wydana została bez wymaganego prawem stanowiska innego organu).
Jak wskazano powyżej na tym etapie postępowania organ zobligowany jest badać nie tylko czy wniosek o wznowienie oparty został na ustawowych przesłankach wznowienia enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 kpa ale również czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa. Stosownie bowiem do tego ostatniego przepisu, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Natomiast termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2).
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż zachowanie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania musi być przez stronę udowodnione, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2000 r., I SA/Wr 1038/97, LEX nr 43046). Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu miesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2012 r., VII SA/Wa 1954/11, LEX nr 1139818).
W toku postępowania skarżący podali, że o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania dowiedzieli się w dniu [...]kwietnia 2015 r., to jest w dniu, w którym otrzymali poświadczoną kopię pisma P. S.A. z [...] listopada 2010 r. o technicznych warunkach zagospodarowania działki nr [...] i faktycznym sposobie zabezpieczenia podziemnego ropociągu w strefie niebezpiecznej "służebności drogowej" na przedmiotowej nieruchomości. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego powyższego stanowiska skarżących jednak nie potwierdza. Jak przyznają sami skarżący, okoliczność istnienia na działce nr [...] ropociągu oraz ustanowionej decyzją podziałową z [...] listopada 2010 r. służebności drogowej jest im znana od daty podpisania aktu notarialnego z [...] sierpnia 2013 r. (vide: zażalenie skarżących z 28 maja 2015 r. oraz skarga do Sądu z 30 listopada 2016 r.). Zaś okoliczność braku wymaganych prawem uzgodnień z właścicielem ropociągu tj. P. S.A. w strefie bezpieczeństwa tego ropociągu skarżący podnieśli już w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2014 r. (vide: str. 2 skargi).
W tej sytuacji Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że jeśli nawet nie w dacie [...] sierpnia 2013 r., to już z pewnością w dacie sporządzania skargi do sądu administracyjnego z [...] listopada 2014 r. skarżący mieli wiedzę o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Wobec powyższego, organy obu instancji prawidłowo oceniły, że skarżący nie zachowali ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Podkreślenia wymaga, że zachowanie przez skarżących terminu do wznowienia postępowania jest okolicznością faktyczną, która powinna być w sposób obiektywny ustalona w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Taka ocena została przez organy orzekające dokonana a ustalenia organów w tym zakresie są prawidłowe. W przedstawionych okolicznościach nie może budzić wątpliwości, że wniesienie przez skarżących w niniejszej sprawie podania o wznowienie postępowania w dniu [...] kwietnia 2015 r. (data wpływu do organu) nastąpiło z uchybieniem jednomiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i § 2 kpa. Stwierdzenie zaś niezachowania tego terminu powodowało po stronie organu obowiązek wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa.
Odnosząc się zaś do zarzutów skargi dotyczących zawężenia oceny organów jedynie do kwestii formalnych wyjaśnić trzeba, że podstawą wydawanego na podstawie art. 149 § 3 kpa postanowienia nie może być merytoryczna ocena przesłanek wznowienia. Jak już wskazano powyżej, taka ocena może być dokonana dopiero na etapie postępowania właściwego i decyzji wydanej już po wznowieniu postępowania. Przedmiotowa sprawa dotyczyła zaś wyłącznie kwestii zachowania przez skarżących terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania i z tego powodu organy nie mogły na tym etapie analizować i wypowiadać się w przedmiocie spełnienia przesłanek wznowienia postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) orzekł jak w sentencji.