Uzasadnienie
W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą, A. B. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem, córką i matką. Źródeł dochodu rodziny jest kwota [..] zł na którą składa się dochód wnioskodawczyni z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł oraz renta matki skarżącej w wysokości [...] zł. A. B. ujawniła, że posiada dom o powierzchni [...] m2, oraz działkę o powierzchni [...] m2.
Uzasadniając wniosek skarżąca określiła sytuację finansową swojej rodziny jako ciężką. Dodała, że pracując w W., dojeżdża do miasta pociągiem oraz komunikacją miejską. Poza domem jest 12 godzin, ma na utrzymaniu dwoje dzieci, 6 - letniego syna, i dwuletnią córkę, pomaga swojej mamie z powodu jej inwalidztwa. Dom w którym aktualnie zamieszkuje otrzymała w darowiźnie od matki w 2004 roku, jednak jak zaznaczyła nieruchomość jest stara, wymaga ciągłych remontów i renowacji.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie dokumentów potwierdzających wydatki na opłacenie opiekunki do dzieci lub opłacenie pobytu w przedszkolu, leki dla matki skarżącej, jak również koszty związane z renowacją i ogrzewaniem domu, opłaceniem rachunków za energię elektryczną, wodę i ścieki wnioskodawczyni nadesłała do akt sprawy następujące dokumenty:
- - zaświadczenie o opłacenie pobytu syna w przedszkolu (zaświadczenie z dnia 19 listopada 2010 r. o wysokości opłaty w kwocie [...] zł).
- - kopie faktur potwierdzających zakup lekarstw dla matki (faktura z dnia 3 marca 2010 r. wystawiona na kwotę [...] zł, faktura z dnia 18 października 2010 r. wystawiona na kwotę [...] zł, faktura z dnia 25 października 2010 r. wystawiona na kwotę [...] zł, faktura z dnia 28 października 2010 r. wystawiona na kwotę [...] zł, faktura z dnia 15 września 2010 r. wystawiona na kwotę [...] zł, faktura z dnia 23 sierpnia 2010 r. wystawiona na kwotę [...] zł, faktura z dnia 10 sierpnia 2010 r. wystawiona na kwotę [...] zł, fakturę vat w wysokości [...] zł)
- - dokumentów potwierdzających zakup okien i drzwi w związku z renowacją na kwotę [...] zł (wymiana drzwi),
- - dokumentów potwierdzających dokonywanie opłat za ogrzewanie domu gazem (rachunek z okres 1 października 2010 r. do 30 listopada 2010 r., w kwocie [...] zł), skarżąca zaznaczyła, że w okresie zimowym rachunki są dużo większe i wynoszą około [...] zł,
- - dokumentów potwierdzających opłaty za energię elektryczną, wodę oraz ścieki (rachunek z września 2010 r. na kwotę [...] zł, oraz z dnia października 2010 r. na kwotę [...] zł, ze stycznia 2011 r. na kwotę [...] zł, oraz z listopada 2010 r. na kwotę [...] zł oraz za grudzień 2010 r. na kwotę [...] zł), (kopie decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości w wysokości [...] zł),
- - orzeczenie komisji lekarskiej z dnia 23 marca 1995 r. do spraw inwalidztwa i zatrudnienia potwierdzającej, że jej matka została zaliczona do drugiej grupy inwalidzkiej.
Dodała również, że za wizytę lekarską matka płaci około [...] zł.
Rozpoznając wniosek na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W ocenie referendarza sądowego przedstawiona przez A. B sytuacja majątkowa nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku o zwolnienie go od kosztów sądowych.
Zauważyć należy, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ustawodawca nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny. Strona domagając się uwzględnienia takiego wniosku w całości czy też w części musi wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Tylko zatem te osoby, które wykażą, iż ich sytuacja materialna jest ciężka mogą oczekiwać, że zostaną zwolnione z kosztów sądowych. Uwzględniając informacje wynikające ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa wnioskodawczyni nie może być uznana za trudną. W szczególności nie można uznać, że wykazane przez A. B. wydatki sytuują ja w grupie osób ubogich bowiem wnioskodawczyni i pozostająca z nią we wspólnym gospodarstwie domowym rodzina uzyskuje dochód w wysokości około [...] zł miesięcznie. Nawet przy uwzględnieniu wydatków na leki, na utrzymanie i wychowanie dzieci brak jest obiektywnych przesłanek do przyjęcia, że nie jest ona w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych.
Podkreślić przy tym należy, że koszty sądowe (z których co należy podkreślić najwyższa opłata to kwota 200 zł – wpis od skargi) SA rozłożone w czasie. Nie wymaga się zatem od skarżącej, aby od razu opłaciła wszystkie koszty sądowe w sprawie.
Podkreślić również należy, że na obecnym etapie postępowania zasadniczym składnikiem kosztów jest wpis od skargi, którego wysokość z uwagi na charakter decyzji wyniesie 200 zł (por. § 2 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 24 grudnia 2003 r., nr 221, poz. 2193). Kwestia poniesienia innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) będzie zależna od przebiegu sprawy.
Na marginesie wspomnieć jedynie należy, że sprawa dotyczy oceny legalności decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] maja 2010 r., znak [...], którą organ orzekł o ustaleniu odszkodowania za udział [...] części nieruchomości zajętej pod drogę publiczną powiatową – ulicę [...] w M. w wysokości [...] zł.
Reasumując nie można uznać, że dochód skarżącej (nawet przy wykazaniu wyliczonych wydatków) sytuuje ją w grupie osób ubogich, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.