Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] Minister Skarbu Państwa po rozpatrzeniu odwołania Z. K. (dalej powoływana jako skarżąca) uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] orzekającej o odmowie potwierdzenia posiadania przez skarżącą prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. O. i A. O. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w S., powiat S., województwo [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Stan faktyczny:
- 1. W dniu 21 grudnia 1992 r. A. O. złożyła do Urzędu Rejonowego w K. wniosek o "przyznanie odszkodowania za mienie pozostawione na byłych ziemiach polskich". W jej miejsce w trakcie postępowania wstąpiła skarżąca jako jej spadkobierczyni.
- 2. W dniu 23 marca 2007 r. skarżąca złożyła do Wojewody [...] wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
- 3. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 7 ust. 2 w związku z art. 1, art. 2, art. 3 ust. 2 oraz, art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. znak: [...] odmówił potwierdzenia posiadania przez skarżącą prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. O. i A. O. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w S., powiat S., województwo [...].
- 4. Od powyższej decyzji odwołanie, do Ministra Skarbu Państwa wniosła Z. K. kwestionując rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego i podnosząc, iż przedmiotowa decyzja jest dla niej krzywdząca.
- 5. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Skarbu Państwa uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że Wojewoda [...], uznał, iż okoliczność zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. właścicieli mienia na byłym terytorium Państwa Polskiego nie została udowodniona. Organ I instancji dał wiarę dokumentom urzędowym, bowiem w zeznaniach (oświadczeniach) świadków pojawiły się rozbieżności dotyczące zamieszkiwania właścicieli w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium RP. Minister wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej - "W przypadku braku dokumentów, o których mowa w ust. 4 pkt 1 i 2, dowodami, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy:
- 1) zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej;
- 2) nie są osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 i Nr 281, poz. 2782 oraz z 2005 r. Nr 130, poz. 1087) - właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty."
Organ stwierdził, że z potwierdzonych za zgodność z oryginałem kopii ankiety do Biura Dowodów Osobistych w K. z dnia [...] maja 1959 r. wypełnionej przez A. O. i karty osobowej nr [...] A. O. z dnia [...] marca 1951 r. sporządzonej przez Urząd Ewidencji Ludności w K. wynika, że do 1939 r. i w czasie okupacji zamieszkiwała ona w K. Ponadto z potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii potwierdzeń na przekazach wynika, że były one wpłacane w K. Ponadto organ zauważyć, że ze znajdujących się w aktach sprawy zeznań – T. S. z dnia 11 stycznia 2008 r. i 31 stycznia 2008 r., oraz J. C. z dnia 11 stycznia 2008 r. nie wynika, że A. i J. O. zamieszkiwali w dniu 1 września 1939 r. na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Państwa Polskiego. Ponadto z oświadczenia J. K. z dnia 23 stycznia 2008 r., wynika, że dane przez nią posiadane znane jej są z opowiadań rodziny.
Zdaniem organu fakt zamieszkiwania przez A. O. w dniu 1 września 1939 r. na byłych terenach Rzeczypospolitej Polskiej nie został udowodniony wobec posiadania przez organ I instancji dowodów z dokumentów stwierdzających, że A. O. zamieszkiwała do 1 września 1939 r. i w czasie okupacji w K. Organ zwrócił uwagę, że w aktach sprawy nie ma dokumentów świadczących o miejscu zamieszkania J. O. w dniu 1 września 1939 r., a z zeznań i oświadczeń świadków (T. M. z dnia 11 stycznia 2008 r. oraz J. K. z dnia 23 stycznia 2008 r.) znajdujących się w aktach sprawy wynika, że w dniu 1 września 1939 r. J. O. był obywatelem polskim i przebywał na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Państwa Polskiego. Biorąc powyższe pod uwagę Minister stwierdził, że organ I instancji winien wydać ewentualnie decyzję dotyczącą potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. O. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż z akt sprawy wynika, że wojewoda nie miał wątpliwości, co do pozostawienia przez niego nieruchomości oraz co do faktu, iż w dniu 1 września 1939 r. był obywatelem polskim i przebywał na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Państwa Polskiego.
Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przed wydaniem decyzji organ I instancji winien wydać ewentualnie postanowienie o spełnieniu wymogów zawartych w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2 ww. ustawy. Wobec powyższego, organ wojewódzki ponownie prowadząc postępowanie winien ustalić, czy Z. K. przysługuje prawo do ewentualnej rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. O. i J. O. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
- 6. Skarżąca nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem i na powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wyjaśniła, że zarówno Minister jak i organ pierwszej instancji nieprawidłowo interpretują fakt zamieszkiwania przez jej rodziców na terenach nie wchodzących obecnie w granice RP. Nie ma dowodów na to, że rodzice skarżącej od 1939 r. przebywali w K., jest natomiast dowód, że w 1941 r. mieszkali w K.. Dokumenty wpłat na rzecz Urzędu Parafialnego w S. są wszystkie z 1933r. a nie jak błędnie wskazano w zaskarżonej decyzji z 1938 r. Kwestionuje skarżąca również wezwanie jej do dostarczenia poświadczenia obywatelstwa rodziców.
- 7. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
- 1. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – dalej ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
- 2. W przedmiotowej sprawie Minister uwzględnił odwołanie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W istocie zatem strona skarży korzystną dla siebie decyzję. W tym kontekście stwierdzić należy, że Sąd w całości podziela argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji co do konieczności przeprowadzenia ponownego postępowania przez Wojewodę [...].
- 3. Zgodnie z art. 6 powołanej ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. do wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty należy dołączyć:
- 1) dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości;
- 2) dowody, które świadczą o posiadaniu obywatelstwa polskiego, o którym mowa w art. 2 i 3;
- 3) dowody potwierdzające miejsce lub miejsca zamieszkania wnioskodawcy, a w przypadku, o którym mowa w art. 3 ust. 2, również dowody potwierdzające miejsca zamieszkania po przybyciu na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej osób, o których mowa w art. 2 lub art. 3; w przypadku braku tych dowodów do wniosku dołącza się oświadczenie wnioskodawcy o miejscu lub miejscach zamieszkania tych osób;
- 4) oświadczenie o wskazaniu osoby uprawnionej w przypadku, o którym mowa w art. 3 ust. 1;
- 5) oświadczenie o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty.
Tym samym ciężar udowodnienia powyższych okoliczności spoczywa na stronie.
4. Słusznie Minister Skarbu Państwa stwierdził, że brak rozstrzygnięcia o prawie do rekompensaty w odniesieniu do J. O. powoduje konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego w istotnym dla sprawy zakresie. Ponadto Minister wskazał, że z akt sprawy wynika, że w dniu 1 września 1939 r. J. O. był obywatelem polskim i przebywał na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Państwa Polskiego. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że organ I instancji winien wydać ewentualnie decyzję dotyczącą potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. O. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż z akt sprawy wynika, że nie miał wątpliwości co do pozostawienia przez niego nieruchomości oraz co do faktu iż w dniu 1 września 1939 r. był obywatelem polskim i przebywał na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Państwa Polskiego. W związku z tym przed wydaniem decyzji organ pierwszej instancji winien wydać ewentualnie postanowienie o spełnieniu wymogów zawartych w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005r.
5. Należy również w całości podzielić stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nie został udowodniony fakt zamieszkania A. O. w dniu 1 września 1939 r. na terenach nie wchodzących obecnie w skład państwa polskiego. W szczególności z potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii karty osobowej nr [...] A. O. z dnia [...] marca 1951 r. sporządzonej przez Urząd Ewidencji Ludności w K. wynika, że A. O. do 1 września 1939 r. i w czasie okupacji zamieszkiwała w K. Z potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii ankiety do Biura Dowodów Osobistych w K. z dnia [...] maja 1959 r. wypełnionej przez A. O. wynika, że do 1939 r. zamieszkiwała ona w K. przy ul X., zaś w czasie okupacji w K., przy ul. Y. Przy tym sama A. O. we wniosku z dnia 21 grudnia 1992 r. stwierdziła jednoznacznie, że "mąż otrzymał zatrudnienie wraz z mieszkaniem w K. i mnie tu sprowadził. Od tej chwili zaczęliśmy ponownie oszczędzać na budowę domu i gospodarstwa. Ziemią opiekował się rodzina tam zamieszkała. (...) Do wojny nie zrealizowaliśmy swojego projektu".
6. Zarzut skargi są więc całkowicie chybione i nie mogły być uwzględnione. Kontrolując zaskarżoną decyzję w zakresie określonym w art. 134 ppsa Sąd nie stwierdził, aby wystąpiły inne niż wskazane w skardze uchybienia obligujące do uchylenia zaskarżonej decyzji albo stwierdzenia jej nieważności. Dlatego skarga jako całkowicie nieuzasadniona podlegała oddaleniu.
Z tych przyczyn na podstawie art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji.