Uzasadnienie
A. B., M. Z., W. K., S. P., A. Z., J. F. i M. R. pismem z [...] sierpnia 2020 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 stycznia 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 696/15, mocą którego Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z [...] października 2013 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] (ul. [...]), hip. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny na podstawie art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej P.p.s.a., w kwocie [...] zł; przyznanie od Prezydenta na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w kwocie [...] zł, stosownie do art. 154 § 7 P.p.s.a.; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawnie przypisanych oraz rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 P.p.s.a w zw. z art. 120 P.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnego wyroku z 15 stycznia 2016 r. wypłynęły do Prezydenta [...] [...] kwietnia 2016 r., wyznaczony przez Sąd termin upłynął więc [...] czerwca 2016 r.
Wyrokiem z 1 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1592/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi grzywnę w wysokości [...] zł, a następnie wyrokiem z 12 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1613/18 - w wysokości [...] zł w związku z niewykonaniem ww. wyroku.
Z uwagi na dalszą bezczynność Prezydenta [...] pismem z [...] stycznia 2020 r. skarżący ponownie wezwali organ do wykonania wyroku z 15 stycznia 2016 r. Pomimo to nie zostało wydane rozstrzygnięcie w sprawie. Prezydent [...]nadal pozostaje w bezczynności w prowadzeniu postępowania administracyjnego nie podejmując czynności zmierzających do jego zakończenia.
Zdaniem skarżących zasadne jest nałożenie na Prezydenta [...] grzywny w kwocie [...] zł, tj. w wysokości adekwatnej do bezczynności organu w wykonaniu wyroku trwającej od 4 lat. Okoliczności niniejszej sprawy uzasadniają również przyznanie od organu sumy pieniężnej stosownie do art. 154 § 7 P.p.s.a.
Skarżący podkreślili, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się na dwie funkcje sumy pieniężnej z art. 154 ust. 7 P.p.s.a., tj. funkcję dyscyplinująco-represyjną oraz funkcję kompensacyjną. W ocenie skarżących w przedmiotowej sprawie zasadne jest przyznanie od Prezydenta sumy pieniężnej przy uwzględnieniu obu ww. funkcji.
Prezydent [...] w odpowiedzi na skargę wskazał, że decyzją z [...] listopada 2019 r. nr [...] organ zakończył postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie odszkodowania za grunt dawnej nieruchomości [...] przy ul. [...] - [...] ozn. hip [...]. Skarga jest więc bezzasadna. Prezydent zaznaczył, że odwołanie pełnomocnika stron od ww. decyzji przekazane zostało organowi drugiej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu.
Stosownie do treści art. 154 § 1 P.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
W myśl art. 154 § 2 P.p.s.a Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W rozpoznawanej sprawie - zdaniem Sądu - została spełniona jedynie formalna przesłanka zawarta ww. przepisie, a mianowicie skarżący przed wniesieniem skargi w przedmiocie wymierzenia grzywny, pismem z [...] stycznia 2020 r., wezwali organ do wykonania wyroku z 15 stycznia 2016 r. Brak jest jednakże podstaw do uznania skargi za zasadną.
Zauważyć trzeba, że zasadniczą przesłanką do zastosowania art. 154 P.p.s.a. i wymierzenia organowi grzywny jest ustalenie, że do dnia wniesienia skargi organ pozostaje w bezczynności, mimo uprzedniego wyroku uwzględniającego skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. Innymi słowy stan bezczynności w sytuacji określonej w art. 154 § 1 P.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy organ w postępowaniu prowadzonym na skutek wyroku sądowego, mimo określonego w tym wyroku terminu, nie rozpoznaje sprawy, tj. nie podejmuje aktu lub czynności, przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a.
Z analizy akt wynika tymczasem, że przed wniesieniem przez skarżących skargi z [...] sierpnia 2020 r. w przedmiocie wymierzenia grzywny, Prezydent [...] decyzją z [...] listopada 2019 r. nr [...] zakończył postępowanie w sprawie wniosku z [...] października 2013 r. o przyznanie odszkodowania za grunt dawnej nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] - [...] ozn. hip [...].
Nie ulega zatem wątpliwości, że w dacie złożenia skargi Prezydent [...] nie pozostawał w bezczynności po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 stycznia 2016 r. Oznacza to, że nie został spełniony jeden z ustawowych warunków wymierzenia organowi grzywny. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność ma miejsce jedynie wówczas, gdy organ nie wykonuje obowiązku wydania w określonym terminie aktu lub podjęcia innej czynności. Nie jest przy tym istotne czy rozstrzygając sprawę organ uwzględnił w całości lub w części żądanie zawarte we wniosku strony. Obowiązkiem organu wynikającym z wyroku rozstrzygającego skargę na bezczynność jest wyłącznie usunięcie stanu bezczynności. Merytoryczna kontrola wydanej decyzji może natomiast nastąpić w postępowaniu odwoławczym, a następnie ewentualnie w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja ma miejsce, jak wynika bowiem z odpowiedzi na skargę skarżący wnieśli odwołanie od ww. decyzji z [...] listopada 2019 r.
W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że wniesiona skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Nie ulega wątpliwości, że w dacie jej wniesienia Prezydent [...] nie był bezczynny po wyroku z 15 stycznia 2016 r.
Na marginesie zauważyć trzeba, że w przedmiotowej sprawie nie miał zastosowania art. 154 § 3 P.p.s.a. stanowiący, że wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Jak wskazano organ załatwił sprawę przed wniesieniem skargi. Skarga o wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie wyroku sądu może być zaś wniesiona skutecznie jedynie do czasu wydania danego aktu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a.