Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. znak [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks Postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – dalej jako "k.p.a." utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. znak [...] umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia przez Powiat [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu ewidencyjnego [...], jednostka ewidencyjna [...] o pow. [...] ha zajętej pod drogę publiczną.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] kwietnia 1987 r. nr [...] Naczelnik Gminy w [...] działając na podstawie art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości oraz art. 54 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych przejął nieodpłatnie na rzecz Skarbu Państwa – [...] Zarządu Dróg w [...] nieruchomości we wsi [...], w tym działkę nr [...] o powierzchni [...] ha powstałą z wydzielenia z działki [...] a należącej do Z. C., pod budowę drogi lokalnej nr [...]. Powyższa decyzja stała się ostateczna z dniem [...] kwietnia 1987 r.
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2006 r. Z. C. wystąpiła o wydanie na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną decyzji stwierdzającej przejście z mocy prawa na rzecz Powiatu [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu ewidencyjnego [...], jednostka ewidencyjna Iwanowice o pow. [...] ha zajętej pod drogę publiczną.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. znak [...] Wojewoda [...] umorzył postępowanie wskazując w uzasadnieniu, iż ostateczna decyzja z dnia [...] kwietnia 1987 r. nr [...] Naczelnika Gminy w [...] świadczy o zmianie właściciela nieruchomości objętej wnioskiem, tj. o jej wywłaszczeniu, a tym samym potwierdza fakt, że na dzień [...] grudnia 1998 r. była własnością Skarbu Państwa.
Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody [...] wniosła Z. C. wskazując, iż decyzja Naczelnika Gminy w [...] nie została jej nigdy doręczona, a tym samym nie wywołała skutków prawnych. Podniosła, iż decyzja ta nie była stosowana, albowiem po dacie jej ostateczności pobierane były nadal należności podatkowe w wysokości adekwatnej do powierzchni nieruchomości. Wskazała, że ujawnienie własności przedmiotowej nieruchomości nastąpiło dopiero po złożeniu wniosku o odszkodowanie, zaś do tej pory była prowadzona jedna księga wieczysta dla nieruchomości o pow. [...] ha z wpisaną na jej rzecz własnością. Ostatecznie podniosła, iż decyzja z [...] kwietnia 1987 r. nie reguluje kwestii odszkodowania za wywłaszczenie i jako taka jest niezgodna z prawem.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. znak [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. znak [...]. W uzasadnieniu wskazał, iż skarżąca nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. do występowania z wnioskiem opartym o treść art. 73 ust. 1 i 3 ustawy przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną dotyczącym przedmiotowej działki. Z akt sprawy wynika bowiem, że przedmiotowa działka została utworzona w wyniku podziału działki [...] i została zajęta pod drogę publiczną nr [...] na podstawie decyzji uwłaszczeniowej nr [...] z 1987 r. Tym samym właścicielem działki był Skarb Państwa, nie zaś skarżąca.
Odnosząc się do zarzutów z odwołania Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wskazał, iż ocena prawidłowości działania Naczelnika Gminy w [...] nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, zaś skuteczność ujawnienia właściciela w księgach wieczystych nie leży w gestii organów administracji publicznej. Tym samym mimo błędnego częściowo uzasadnienia decyzji Wojewody [...] decyzję tę należało utrzymać.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Z. C. Zaskarżonej decyzji zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na tym, że
- - księga wieczysta dla działki nr [...] została założona w 2010 r., w związku z czym nie jest prawdą, że skarżąca nie dysponowała w dniu 31 grudnia 1998 r. prawem własności przedmiotowej działki;
- - organ z faktu nieuzyskania informacji, aby przed sądem powszechnym zostało zainicjowane postępowanie w sprawie podważenia prawidłowości wpisu
Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości przyjął, że wpis nie był kwestionowany, podczas gdy została wniesiona przez skarżącą skarga na postanowienie referendarza sądowego Sądu Rejonowego dla [...] w [...], Zamiejscowy [...] Wydział Ksiąg Wieczystych w [...] mająca na celu zakwestionowanie dokonanego wpisu. Jednocześnie skarżąca podtrzymała zarzuty podniesione w odwołaniu. W uzasadnieniu wskazała, że nie była świadoma wywłaszczenia części działki, zaś wpisy, albo raczej brak ujawnienia zmian własnościowych w księdze wieczystej korzysta z domniemania wiarygodności ksiąg wieczystych.
Tym samym zarzuciła niekonsekwencję w uznaniu, że nie dysponowała prawem własności nieruchomości do działki [...] w dniu 31 grudnia 1998 r., bowiem działka w tym dniu, zgodnie z wpisem w księgach wieczystych, nie istniała, zaś właścicielem działki [...] ujawnionym w księdze wieczystej była właśnie skarżąca. Jednocześnie wskazała, że o płatnościach podatku od nieruchomości przez nią świadczą wpłaty załączone do skargi.
W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej podtrzymał stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone orzeczenie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt także z powodów, które w skardze nie zostały podniesione, a stanowią o wydaniu aktu z naruszeniem prawa.
W ocenie Sądu zarówno decyzja Wojewody [...], jak i Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki odpowiadają prawu.
W niniejszej sprawie podstawą rozstrzygnięcia było uznanie organów, iż zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości postępowania wynikająca z treści art. 105 § 1 k.p.a. i tym samym konieczność umorzenia postępowania. W aktach administracyjnych na k. 20-22 znajduje się ostateczna decyzja Naczelnika Gminy w [...] o uwłaszczeniu części nieruchomości pod budowę drogi [...] zatwierdzającą wykaz zmian gruntowych związanych z podziałem działki nr [...] (k. 20-21) na działki o nr [...] i [...] oraz scaleniu działek [...],[...],[...],[...],[...] i [...] i tym samym utworzeniu nowopowstałej działki nr [...] o łącznej powierzchni [...] m2. Decyzja ta nie została dotychczas wzruszona ani w postępowaniu o wznowienie postępowania, ani też o stwierdzenie nieważności i tym samym jako ostateczna decyzja wiąże pozostałe organy, albowiem pozostaje w obrocie prawnym.
Jednocześnie jej wydanie wywarło, wbrew twierdzeniom skarżącej, skutek prawny w postaci podziału nieruchomości skarżącej na działki [...] i [...] oraz zmiany właściciela działki [...] poprzez jej uwłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa. Podnoszony przez skarżącą zarzut niedoręczenia tej decyzji nie może odnieść właściwego skutku, albowiem mógłby podlegać rozpoznaniu we właściwym postępowaniu nadzwyczajnym wynikającym z przepisów k.p.a., nie zaś w postępowaniu dotyczącym wypłaty odszkodowania w oparciu o treść art. 73 ust. 1 i 3 ustawy przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Są to bowiem odrębne postępowania.
Odnosząc się do kwestii rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych należy wskazać, iż z akt sprawy administracyjnej wynika, iż dla działki [...] założona została księga wieczysta przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...], [...] Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w [...] KW [...] (k. 40-43 akt administracyjnych) w oparciu o ww. decyzję z [...] kwietnia 1987 r. oraz wykaz wywłaszczeniowy (k. 42 v. akt administracyjnych, Nr wpisu 3 i 10). Zaś w treści księgi nie ujawniono wpisu w postaci ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w przedmiocie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi opartym o (treść art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece Dz. U. z 2013 r., poz. 707), ani też o złożonej skardze na orzeczenie referendarza sądowego zgodnie z art. 8 tej ustawy. Fakt założenia tej księgi dopiero po złożeniu wniosku o przyznanie odszkodowania przez skarżącą nie zmienia zatem istniejącego domniemania przysługiwania Skarbowi Państwa prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] powstałą z połączenia działek nr [...], [...], [...],[...], [...] i [...], a zatem również działki [...] wydzielonej z działki [...], tj. części działki objętej przedmiotowym wnioskiem o ustalenia odszkodowania.
Tym samym prawidłowo organ II instancji ocenił materiał dowodowy w sprawie i ustalił, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. W dniu 31 grudnia 1998 r. skarżącej nie przysługiwał bowiem tytuł prawny do nieruchomości.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.