Uzasadnienie
K. K. i K. K., wnioskiem z dnia 26 listopada 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi S. K., K. K. i K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z pięcioma córkami. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że sytuacja majątkowa rodziny jest bardzo trudna. Zaznaczono, że rodzina utrzymuje się z zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych oraz dodatków otrzymywanych na dzieci w wysokości [...] zł miesięcznie, które wykorzystywane są wyłącznie na ich niezbędne potrzeby. Wnioskodawcy wskazali, że pomagają w prowadzeniu gospodarstwa rolnego posiadanego przez ich rodziców oraz podejmują różnego rodzaju prace dorywcze w zamian za żywność. Podnieśli ponadto, że ponoszą "trudne do określenia" koszty leczenia oraz "trudne do określenia" koszty utrzymania mieszkania.
Wobec podniesionych we wniosku okoliczności, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawców, pismem z dnia 7 grudnia 2012 r. wezwano skarżących do złożenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, dodatkowych dokumentów i oświadczeń, pozwalających na pełne wyjaśnienie ich sytuacji majątkowej, w tym m.in. wyciągów lub wykazów z posiadanych przez wnioskodawców oraz pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym dorosłe córki wnioskodawców, rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów wskazujących i potwierdzających wysokość otrzymywanych przez rodzinę zasiłków, dodatków i innych świadczeń, stanowiących źródło utrzymania rodziny, dokumentów wskazujących i potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem, oświadczenia wskazującego czy wnioskodawcy poza pracą w gospodarstwie rolnym rodziców osiągają jakikolwiek dochód, a jeżeli tak - to z jakiego tytułu i w jakiej wysokości oraz oświadczenia wskazującego wielkość gospodarstwa rolnego posiadanego przez rodziców wnioskodawców, a także charakter prowadzonej na nim działalności.
Wezwanie doręczone zostało w dniu 13 grudnia 2012 r. Termin do jego wykonania upływał zatem w dniu 20 grudnia 2012 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu skarżący nie wykonali przedmiotowego wezwania. W dniu 27 grudnia 2012 r. do Sądu wpłynęło jedynie pismo z dnia 20 grudnia 2012 r. podpisane m.in. przez K. K. i K. K., w którym ponownie wniesiono o przyznanie pomocy prawnej oraz podniesiono m.in., że sytuacja majątkowa opisana została zgodnie z prawdą i stanem faktycznym w złożonych dotychczas wnioskach i wyjaśnieniach.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że K. K. i K. K. nie wykazali należycie, iż znajdują się w sytuacji materialnej kwalifikującej ich do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 7 grudnia 2012 r. wezwano wnioskodawców do złożenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy - dodatkowych oświadczeń i dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie ich sytuacji materialnej i rodzinnej, a tym samym ustalenie istnienia przesłanek do ewentualnego pozytywnego załatwienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mimo upływu wyznaczonego terminu skarżący nie wykonali wezwania - nie nadesłali żądanych oświadczeń i dokumentów, co uniemożliwia rzeczywistą ocenę ich stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Podkreślić przy tym trzeba, że prawidłowego wykonania powyższego wezwania nie stanowi nadesłane do Sądu pismo z dnia 20 grudnia 2012 r. W piśmie tym podniesiono co prawda, że sytuacja materialna rodziny opisana została we wcześniej złożonych wnioskach. Do powołanego pisma nie zostały jednakże załączone jakiekolwiek dokumenty potwierdzające podnoszone okoliczności, dotyczące sytuacji finansowej rodziny. Jak zaś wyżej wskazano brak powyższych dokumentów uniemożliwia dokonanie właściwej i pełnej oceny stanu majątkowego wnioskodawców.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że skarżący nie wykazali należycie, iż nie są w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie i brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego w tym przedmiocie wniosku.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.