Uzasadnienie
Sygn. akt [...]
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...]) Minister Inwestycji i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję Wojewody M. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Nieruchomość położona w gminie O., obrębie [...] P., oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, została objęta decyzją Wojewody M. Nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi krajowej Nr [...] do parametrów drogi ekspresowej na odcinku W. - granica w. p. odcinek II od km [...] +[...] do km [...]+[...]. Decyzja stała się ostateczna z dniem [...] lipca 2016 r.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Wojewoda M. orzekł o ustaleniu odszkodowania za prawo własności ww. nieruchomości, przejętej z mocy prawa przez Skarb Państwa od A. S. i P. T.. Decyzja ta stała się ostateczna [...] grudnia 2016 r.
Wnioskiem z dnia [...] marca 2018 r. A. S. i P. T., powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Wojewody M. z dnia [...] listopada 2016 r. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik strony wyjaśnił, że nową okolicznością stanowiącą przesłankę wznowienia postępowania jest "fakt podziału gospodarczego sposobu wykorzystywania nieruchomości dla działalności gospodarczej, a także odrębnego wydzielenia przestrzeni nieruchomości dla tych poszczególnych aktywności".
We wniosku wskazano, że w dniu [...] listopada 2017 r. Komisja Arbitrażowa działająca przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych, wydała opinię dotyczącą prawidłowości operatu szacunkowego autorstwa T. S. stanowiącego podstawę ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Zgodnie z wydaną opinią operat ten w dacie jego sporządzenia zawierał błędy i uchybienia wpływające bezpośrednio na określoną wartość nieruchomości.
W związku z wydaniem negatywnej opinii, wnioskodawcy celem dokonania analizy, "czy w przypadku jeżeli nowe istotne dla wyceny okoliczności faktyczne zostaną ustalone, może dojść do wznowienia postępowania, o ile sporządzony tak operat szacunkowy, wykluczy zapadnięcie nowej decyzji w swej istocie tożsamej z dotychczasową decyzją", zlecili sporządzenie nowego operatu szacunkowego o wartości nieruchomości. Operat sporządzony przez rzeczoznawców majątkowych M. C. i K. Z. w dniu [...] marca 2018 r. został doręczony zleceniodawcom w dniu [...] marca 2018 r.
Postanowieniem [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., sprostowanym postanowieniem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., Wojewoda M. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody M. Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., orzekającą o ustaleniu odszkodowania za prawo własności nieruchomości położonej w gminie O. obrębie [...] P., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, przejętej z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa od A. S. i P. T..
W toku postępowania Wojewoda M. zwrócił się do Komisji Arbitrażowej działającej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych w Warszawie o wskazanie w jakiej dacie A. S. i P. T. otrzymali opinię z dnia [...] listopada 2017 r.
Pismem z dnia [...] maja 2018 r. Polska Federacja Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych w W. poinformowała, że opinia została wysłana zleceniodawcy w dniu [...] listopada 2017 r. Na podstawie danych z systemu teleinformatycznego operatora pocztowego ustalono, że przesyłka została odebrana w dniu [...] listopada 2017 r.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. Wojewoda M. orzekł o umorzeniu postępowania dotyczącego wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody M. Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. orzekającą o ustaleniu odszkodowania za prawo własności nieruchomości położonej w gminie O. obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, przejętej z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa od A. S. i P. T..
W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, że z ustaleń w sprawie wynika, że strona dowiedziała się o wadliwości operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego T. S., będącego podstawą rozstrzygnięcia kwestionowanej decyzji, w dniu [...] listopada 2017 r., tj. w dniu otrzymania przez stronę opinii Komisji Arbitrażowej. W konsekwencji, w ocenie Wojewody M., strona winna wnieść wniosek o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia [...] listopada 2017 r.
Wobec powyższego uznano, że wniosek złożony w dniu [...] marca 2018 r. został wniesiony z uchybieniem terminu, a postępowanie podlega umorzeniu.
Odwołanie od ww. decyzji złożyli A. S. i P. T..
Minister Inwestycji i Rozwoju rozpatrując sprawę wskazał, że wznowienie postępowania jest instytucją prawa procesowego, która stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, gdy postępowanie, w którym ją wydano, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością o charakterze procesowym. Postępowanie w trybie nadzwyczajnym - wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyn określonych w art. 145 § 1 oraz art. 145a i 145b k.p.a. - stanowi akt prawny złożony z czynności procesowych i zdarzeń procesowych. W warunkach niniejszej sprawy odwołujący domagają się ponownej weryfikacji decyzji Wojewody M. Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. z uwagi na nieprawidłowość operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego T. S. stanowiącego podstawę ustalenia odszkodowania w ww. decyzji. Nieprawidłowość sporządzenia operatu szacunkowego została stwierdzona w opinii Komisji Arbitrażowej Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych z dnia [...] listopada 2017 r., w której wskazano, że analizowany operat szacunkowy został wykonany niezgodnie z przepisami prawa i obarczony jest istotnymi uchybieniami, mającymi wpływ na poziom określonej wartości nieruchomości.
We wniosku podano dwie alternatywne przesłanki wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Spełnienie obydwu z powyższych przesłanek strona wywodzi z tych samych okoliczności faktycznych polegających na wadliwości operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego T. S. stanowiącego podstawę ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
Minister wskazał, że możliwość wznowienia postępowania została jednocześnie ograniczona dwoma rodzajami terminów. W pierwszej kolejności, w art. 146 §1 k.p.a. zostały wskazane terminy przedawnienia, upływ których oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie. Z kolei w art. 148 §1 k.p.a. wskazany został termin na wniesienie podania o wznowienie postępowania - strona ma jeden miesiąc od dnia, w który dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie zdaniem Ministra wynika, że strona dowiedziała się o wadliwości operatu szacunkowego w dniu [...] listopada 2017 r., tj. w dacie otrzymania negatywnej opinii Komisji Arbitrażowej.
Nie sposób podzielić zdania odwołujących się, że termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania liczyć należy od dnia [...] marca 2018 r., tj. daty odebrania przez stronę nowego operatu szacunkowego dotyczącego wartości przedmiotowej nieruchomości.
Organ w pełni podzielił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonego w wyroku z dnia [...] marca 2017 r., sygn. akt [...] gdzie wskazano, że "termin jednego miesiąca biegnie od dnia, w którym wnioskodawca dowiedział się o dowodzie lub o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym (prawidłowo) ocenił znaczenie dowodu lub faktu. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu jako podstawy wznowienia postępowania nie ma wpływu na ocenę zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.".
W świetle powyższego, za istotny dla oceny dochowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie w niniejszej sprawie, należy uznać w ocenie Ministra otrzymanie przez stronę opinii Komisji Arbitrażowej, a nie odebranie nowego operatu szacunkowego. To właśnie z informacji zawartych w opinii o prawidłowości operatu szacunkowego strona dowiedziała się bowiem o okolicznościach mogących stanowić podstawę wznowienia. Ich późniejsza ocena, w świetle nowego operatu szacunkowego, nie ma znaczenia dla ustaleń w zakresie dochowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie.
Odnosząc się natomiast do szeregu zarzutów odwołania, związanych przede wszystkim z zaniechaniem przez Wojewodę M. przeprowadzenia dowodów wskazanych przez stronę oraz brakiem ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy związanej z ustaleniem odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z niekwestionowanym poglądem wypracowanym w doktrynie i orzecznictwie, uchybienie terminowi do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania wyklucza możliwość dokonania merytorycznej oceny decyzji kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym (tak m. in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...] czerwca 2018 r., I OSK [...], Legalis nr [...]).
Prawidłowym było również wydanie przez Wojewodę M. decyzji o umorzeniu wznowionego postępowania. W przypadku bowiem wszczęcia postępowania wznowieniowego pomimo niedochowania przez wnioskodawcę terminu do złożenia wniosku o wznowienie, organ winien postępowanie to umorzyć (tak m.in. wyrok NSA z dnia [...] maja 2012 r., sygn. akt [...]; publ. LEX nr [...]).
Skargę na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wnieśli A. S. i P. T. zarzucając jej istotne naruszenie przepisu art. 150 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z treścią art. 149 § 2 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. przez:
- 1. bezpodstawne przyjęcie, iż opinia Komisji Arbitrażowej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych z dnia [...] lipca 2017 r. stanowi o wadliwości operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego T. S. i traktowana jest w związku z tym jako nowa okoliczność faktyczna, uzasadniająca obie alternatywne przesłanki wznowienia postępowania, podczas gdy wnioskodawcy wysnuwają przypuszczenie, że z tej opinii wynika fakt fałszerstwa intelektualnego, polegającego na poświadczeniu przez rzeczoznawcę majątkowego nieprawdy, iż dokonał analizy obrotu nieruchomościami w O., podczas gdy tego nie dokonał. W cytowanej opinii, rzeczoznawca nie przytoczył żadnych informacji identyfikujących nieruchomości, które rzekomo były przedmiotem obrotu i rzekomo dokonał ich analizy. Brak identyfikacji działki, jej obszaru, bonitacji, stwierdzenia czy jest zabudowana, jakie jest jej przeznaczenie, kiedy była przedmiotem obrotu i za jaką cenę została sprzedana, jest niezbędnym elementem egzemplifikacji przykładu do analizy. Również Wojewoda M. w uzasadnieniu skarżonej decyzji, recypował stosowany zapis rzeczoznawcy majątkowego, bez jego zrozumienia, choć werbalnie potwierdził nieprawdę, że w przyjętym przez niego operacie szacunkowym są podane nieruchomości, które były przedmiotem analizy, co nakazywały rzeczoznawcy stosowne przepisy prawa uczynić dla prawidłowego ustalenia wartości odszkodowawczej tej nieruchomości. Te istotne braki pominięcia okoliczności faktycznych, w rzeczywistości miały one wpływ na błędne rozstrzygnięcie sprawy, co do swej istoty. Błędność analizy intelektualnej sprawy, dokonana zarówno przez Wojewodę M., jak i Ministra Inwestycji i Rozwoju, polega również na tym, że traktują opinię Komisji Arbitrażowej en bloc jako przesłankę wznowienia postępowania, miast wyłuskać z motywów ustalających tę opinię fałszu intelektualnego. Zgłębienie i identyfikacja nowych okoliczności faktycznych w zakresie błędów prawnych mogła i powinna stanowić podstawę do rozważenia przez organ z inicjatywy tego organu, wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie. Tym samym, data wpływu wniosku stron jest początkiem biegu terminu 30-dniowego, nie dla strony, a dla organu do działań z urzędu, zgodnie z przepisem art. 6 i 7 kpa - respektowania zasady praworządności. Stąd wniosek, że Wojewoda M. nie był uprawniony do rozpoznania tego wniosku, a winien wystąpić do Ministra Inwestycji i Rozwoju o wskazanie organu, któremu powierzy rozpatrzenie wniosku o wznowienie z urzędu, na skutek dowiedzenia się z treści opinii Komisji Arbitrażowej o fałszerstwie intelektualnym operatu szacunkowego, jak i zapadłej na jego podstawie decyzji Wojewody. Z tych względów Minister był zobowiązany uchylić zapadłe postanowienie o umorzeniu postępowania o wznowieniu postępowania, wyznaczyć organ do rozpatrzenia wniosku i procedować. Niedopuszczalne było łączenie, jako identycznej przesłanki wznowienia, o którą występowali wnioskodawcy w trybie art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
- 2. Tak, jak wyżej przytoczone zarzuty do pierwszego wniosku o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 1 kpa, koniecznym jest powtórzenie, iż również przy rozpatrywaniu wniosku alternatywnego z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, tę decyzję podjęto na skutek pominięcia przytoczonych we wniosku szczegółowych opisów nowych okoliczności faktycznych, a przyjęto, że przesłanką wznowienia jest również treść opinii Komisji Arbitrażowej, co nie znajduje żadnego uzasadnienia w żadnym stwierdzeniu, ani nie można wyprowadzić takiego wniosku z rozważań uzasadniających wniosek o wznowienie w tym trybie. Szczegółowe wywody zaistnienia przesłanek, ustalone na podstawie opinii dwojga rzeczoznawców majątkowych mgr inż. M. C. i mgr inż. K. Z., pozwoliły wnioskodawcom przeprowadzić dowód, zgodnie z art. 75 kpa, iż budowa koncepcji odszkodowania, za wywłaszczaną nieruchomość, musi uwzględniać trzy różne segmenty aktywności gospodarczej: segment tenuty z trzech dzierżaw, zyskowność z działalności gastronomicznej, przychody z działalności najmu i usług parkingowo- postojowych. Ten podział skutkował odpowiednie mechanizmy analiz prawno- ekonomicznych, którego skutkiem jest ustalenie wartości każdego z segmentów aktywności gospodarczej, a ich suma to wielkość odszkodowania za wywłaszczenie. To nie ma nic wspólnego z błędnym ustaleniem wniosków z tego dowodu przez, zarówno Wojewodę, jak i Ministra. W istocie można stwierdzić, że oba organy pominęły całe wywody, dotyczące wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych w sprawie, a nie można było do nich dotrzeć, zarówno z treści opinii rzeczoznawcy majątkowego Pani Stępień, jak i ustaleń opinii Komisji Arbitrażowej. Szczegółowa analiza porównawcza motywów Komisji Arbitrażowej i obojga rzeczoznawców mgr inż. M. C. i mgr inż. K. Z., prowadzi do wniosku, że tę przesłankę z pkt 5 można odnaleźć tylko w tym operacie majątkowym, zatem jego data pozyskania, jakże odmienna od daty opinii Komisji Arbitrażowej, stanowi podstawę do formułowania podania o wznowienie postępowania. W rzeczy samej, strony również posłużyły się tym operatem majątkowym dla wykluczenia negatywnych przesłanek w przedmiocie obszarów regulowanych przez art. 146 kpa. Wszystkie zastrzeżenia, dotyczące naruszenia przepisów prawa w pkt 1 odnoszą się również do drugiego alternatywnego wniosku, pozostawionego w istocie bez rozpoznania, co powinno skutkować, jako istotne naruszenie prawa i wywołać uchylenie zapadłej decyzji.
- 3. naruszenie art. 75 kpa przez niedopuszczenie wnioskowanych dowodów w zakresie powołania biegłego rzeczoznawcy, dla weryfikacji poczynionych ustaleń drogą prywatnych opinii i operatów, co miałoby wpływ na zaprezentowanie organom zrozumiałych treści, wynikających z tych dowodów, a także wniosku. Zaniechanie przeprowadzenia tego dowodu wywołało skutek w postaci niezrozumienia treści obu alternatywnych wniosków przez organy.
- 4. naruszenie art. 11 kpa przez nie wyjaśnienie, dlaczego nie poddano krytycznej analizie i ocenie dowodów wnioskowanych przez strony, jako dowody, a przyjęto w sposób dorozumiany inne dowody, którym takiego waloru wnioskodawcy nie nadawali, co jest istotnym naruszeniem prawa, mającym wpływ na błędność decyzji
- 5. naruszenie art. 7 i 8 kpa poprzez złamanie zasady prawdy obiektywnej, przez nie dołożenie należytej staranności do zapoznania się z treścią wniosków i pochopnych ocen, opartych na domysłach, domniemaniach, a nie na zapisie tekstowym, co skutkuje utratę zaufania w niniejszej sprawie, do obiektywnego i rzetelnego zapoznania się z aktami sprawy przez Wojewodę Ministra i Ministra Inwestycji i Rozwoju, a odbiło się to na błędnych decyzjach
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za niezasadną.
Wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna.
Należy przy tym podkreślić, że samo wniesienie podania o wznowienie postępowania przez stronę nie wszczyna automatycznie postępowania. O wznowieniu bądź odmowie wznowienia postępowania rozstrzyga bowiem, stosownie do art. 149 k.p.a., właściwy organ. Podanie takie uruchamia jedynie fazę wstępną postępowania, której celem jest ustalenie przez organ, czy nie zachodzą przedmiotowe, bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości podania. Organ po otrzymaniu podania jest zatem zobligowany do ustalenia, czy wniesione ono zostało przez uprawniony podmiot, czy strona domaga się wzruszenia w trybie nadzwyczajnym decyzji istniejącej w obrocie prawnym oraz czy strona przywołała w podaniu którąś z podstaw wznowieniowych. Oprócz ustalenia, czy nie zachodzi niedopuszczalność wznowienia w owej wstępnej fazie rozpatrywania podania, organ administracji ma obowiązek badać również kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu do złożenia podania.
Nie wolno mu natomiast oceniać, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły; tę kwestię organ administracji powinien rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 K.p.a.; por. wyrok NSA z dnia [...] września 2000 r. sygn. akt [...], ONSA [...]; B.., J. B.. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H. Beck, 2014 r., s. 608-609).
Zgodnie zart.148 § 1 k.p.a., strona może skutecznie złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wskazali, że w dniu [...] listopada 2017 r. Komisja Arbitrażowa działająca przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych, wydała opinię dotyczącą prawidłowości operatu szacunkowego autorstwa T. S. stanowiącego podstawę ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Zgodnie z wydaną opinią operat ten w dacie jego sporządzenia zawierał błędy i uchybienia wpływające bezpośrednio na określoną wartość nieruchomości. W związku z wydaniem negatywnej opinii, wnioskodawcy celem dokonania analizy, "czy w przypadku jeżeli nowe istotne dla wyceny okoliczności faktyczne zostaną ustalone, może dojść do wznowienia postępowania, o ile sporządzony tak operat szacunkowy, wykluczy zapadnięcie nowej decyzji w swej istocie tożsamej z dotychczasową decyzją", zlecili sporządzenie nowego operatu szacunkowego o wartości nieruchomości. Operat sporządzony przez rzeczoznawców majątkowych M. C. i K. Z. w dniu [...] marca 2018 r. został doręczony zleceniodawcom w dniu [...] marca 2018 r.
Analiza akt sprawy pozwala stwierdzić, że skarżący o okolicznościach, które jak twierdzą, stanowią podstawę do wznowienia postępowania, dowiedzieli się znacznie wcześniej aniżeli na jeden miesiąc przed złożeniem podania o wznowienie postępowania, które nosi datę [...] marca 2018 r. Skarżący powołują się bowiem na opinię Komisji Arbitrażowej działającej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych z dnia [...] listopada 2017 r., doręczonej skarżącym w dniu 24 listopada 2017 r., zgodnie z którą operat szacunkowy stanowiący podstawę ustalenia odszkodowania przez Wojewodę M. w decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. w dacie jego sporządzenia zawierał błędy i uchybienia wpływające bezpośrednio na wartość wycenianej nieruchomości.
W przypadku terminu z art. 148 § 1 k.p.a. świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu jako podstawy wznowienia (tak wyrok NSA w W. z dnia [...] stycznia 2002 r., V SA [...]) pozostaje bez znaczenia dla ustalenia daty dowiedzenia się przez stronę o podstawach wznowienia. Tak więc uzyskanie przez skarżących nowego operatu szacunkowego potwierdzającego jedynie opinię Komisji co do nieprawidłowości operatu stanowiącego podstawę ustalenia odszkodowania nie może być uznane za datę dowiedzenia się przez skarżących o podstawach wznowienia. Datą tą, jak zasadnie uznały organy orzekające jest data otrzymania przez skarżących opinii Komisji Arbitrażowej, tj. [...] listopada 2017 r. Zatem prawidłowo organy stwierdziły, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu.
Sąd nie podziela prezentowanego przez skarżących stanowiska, że niezachowanie terminu nie przesądza o odmowie wznowienia, bowiem jeżeli istnieją przyczyny wznowienia organ winien postępowanie wznowić z urzędu. Wznowienie postępowania administracyjnego z urzędu to prawo organu, z którego jedynie może skorzystać.
Skarżący składając wniosek o wznowienie postępowania wskazali dwie alternatywne przesłanki wznowienia: art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a. wywodząc ich zaistnienie z wadliwości operatu szacunkowego, o czym powzięli wiedzę na podstawie opinii Komisji Arbitrażowej. Powyższe jasno wynika zarówno z treści wniosku, jak i ze skargi.
Ponieważ w niniejszej sprawie postępowanie zostało wznowione postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r., to wobec stwierdzenia przez Wojewodę złożenia wniosku o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu, obowiązkiem organu było jego umorzenie.
W takiej sytuacji organ nie bada ani zasadności wskazanych przesłanek wznowienia, ani nie rozpoznaje sprawy merytorycznie, nie przeprowadza postępowania dowodowego w aspekcie prawidłowości kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym decyzji.
Dodać należy, że wbrew zarzutom skargi, z wniosków końcowych opinii Komisji wynika, że uwzględnione przez nią zostały takie okoliczności jak dzierżawa przedmiotowej nieruchomości przez [...] czy prowadzenie na niej działalności gospodarczej, a podlegające wycenie. Nie jest to zatem okoliczność, o której skarżący dowiedzieli się dopiero z operatu szacunkowego sporządzonego na ich zlecenie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 150 § 1 i 2 k.p.a., należy wskazać, że formę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania reguluje treść art.149 k.p.a. Natomiast organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art.149 k.p.a., jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (§ 1). Jeżeli zaś przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art.149 § 2 k.p.a. (§ 2). Przepisy do konstrukcji wznowienia postępowania nie wprowadzają w zasadzie elementu dewolucji kompetencji. Uzasadnione jest to tym, że postępowanie w sprawie wznowienia nie jest wyłącznie postępowaniem weryfikacyjnym, ale również postępowaniem, w którym następuje rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Organem więc właściwym w sprawie wznowienia postępowania jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji.
Dewolucja kompetencji na organ wyższego stopnia następuje tylko w razie, gdy przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu, który wydał w sprawie decyzję ostateczną. Słowa "przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu" zawarte w art.150 § 1 k.p.a. należy interpretować jako odesłanie do przepisu art.145 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. Będzie to miało miejsce, gdy na skutek działania lub zaniechania organu nastąpiła wadliwość postępowania np. niezastosowania przepisów o wyłączeniu pracownika lub organu; świadome dopuszczenie sfałszowanego dowodu; świadome niezawiadomienie strony lub jej pełnomocnika o wszczęciu postępowania lub czynnościach tego postępowania. Orzekanie zatem przez organ wyższej instancji dopuszczalne jest tylko w razie, gdy wykaże się związek pomiędzy działaniem organu orzekającego w ostatniej instancji z podstawą uzasadniającą wznowienie postępowania, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Z akt sprawy nie wynika, aby przyczyną wznowienia postępowania miała być działalność organu, który wydał decyzję, a zatem organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją jest ten organ.
Ponieważ zarzuty skargi okazały się niezasadne skargę należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.