Uzasadnienie
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, decyzją z [...] sierpnia 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2012 r. nr [...], którą odmówiono uchylenia decyzji Naczelnika Gminy S. z [...] listopada 1976 r. nr [...] o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha, położonego we wsi B. gm. [...], składającego się z działek oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...], [...], [...], [...], [...] będącego własnością N.I.
Z ustaleń organu wynika, że spadkobierczyni dawnej właścicielki opisanego wyżej gospodarstwa rolnego E.G. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] listopada 1976 r. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] czerwca 2012 r. wznowił postępowanie i na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw.
z art. 145 § 1 pkt 4 kpa odmówił uchylenia tej decyzji.
W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo uznał, że nie zaszła okoliczność, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W aktach sprawy bowiem znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji z [...] listopada 1976 r., z którego wynika, że N.I. osobiście podpisała odbiór decyzji. Podnoszony zarzut, że N.I. nie brała udziału w postępowaniu w sprawie przejęcia jej gospodarstwa na rzecz Państwa nie znajduje więc potwierdzenia w materiale dowodowym. Nie ma więc podstaw do uchylenia decyzji z [...] listopada 1976 r.
W skardze na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi E.G. podała, że nieruchomość rolna jej matki nie miała cech gospodarstwa rolnego więc niedopuszczalne było jej przejęcie i bez znaczenia jest czy było opuszczone czy też nie. W ocenie skarżącej decyzja z [...] listopada 1976 r. została wydana bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie lecz z innych przyczyn niż powołano w jej treści.
Postępowanie w rozpoznawanej sprawie toczyło się w jednym z nadzwyczajnych trybów, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego. O wznowieniu postępowania wystąpiła E.G. wskazując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Postępowanie wznowieniowe odbywa się w dwóch etapach. Pierwszy etap polega na wstępnym rozpatrzeniu wniosku strony zawartego w podaniu o wznowienie postępowania. W ramach tego etapu organ ogranicza się do badania, czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez podmiot będący stroną, czy podanie zostało wniesione w terminie o jakim mowa w art. 148 § 1 i 2 kpa oraz, czy w podaniu wskazano przyczyny wznowienia określone w art. 145 § 1 kpa.
Gdy wszystkie te przesłanki są spełnione to organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 kpa). Rola procesowa tego postanowienia jest bardzo doniosła, gdyż otwiera ono następny etap postępowania, tj. postępowanie wyjaśniająco-rozpoznawcze (art. 149 § 2 kpa). Natomiast, gdy na wstępnym etapie organ stwierdza, że nie wszystkie przesłanki jakie podlegają badaniu w tej fazie postępowania występują, to wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa), na które służy zażalenie (art. 149 § 4 kpa). Wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania zamyka drogę do prowadzenia tego postępowania
W rozpoznawanej sprawie wniesiono o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Gminy S. z [...] listopada 1976 r. Wniosek o wznowienie datowany jest na 29 lipca 2010 r., a do organu wpłynął 3 sierpnia 2010 r.
Wojewoda [...], postanowieniem z [...] lutego 2012 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, postanowieniem z [...] marca 2012 r., uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W uzasadnieniu postanowienia organ
II instancji wskazał, że odmowa wznowienia postępowania jest możliwa tylko w dwóch przypadkach: jeżeli podanie o wznowienie nie zostało wniesione przez stronę (art. 147 kpa) lub nastąpiło uchybienie terminu określonego w art. 148 § 1 kpa. Organ podkreślił, że sprawa zachowania terminu musi być bezwzględnie określona przed wydaniem postanowienia w sprawie wznowienia postępowania..
Organ I instancji podjął czynności w celu określenia czy został zachowany termin z art. 148 § 1 kpa. W tym celu zwrócił się do skarżącej o podanie kiedy dowiedziała się o kwestionowanej decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Pismem datowanym na 23 grudnia 2011 r. E.G. poinformowała organ, że przedmiotową decyzję odnalazła w marcu lub kwietniu 2010 r. Postanowieniem z [...] czerwca 2012 r. nr [...] Wojewoda [...] wznowił postępowanie zakończone decyzją z [...] listopada 1976 r. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że zostały spełnione przesłanki do wznowienia postępowania. Nie wynika dlaczego organ uznał, że podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez E.G. w terminie o jakim stanowi art. 148 § 2 kpa. Natomiast z materiału dokumentacyjnego wynika, w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżąca nie dochowała terminu z art. 148 § 2 kpa.
Z przepisu tego wynika, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a taką przyczynę skarżąca wskazała w podaniu o wznowienie postępowania, biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji i wynosi jeden miesiąc. Skarżąca w piśmie z 23 grudnia 2011 r. wskazała, że o decyzji dowiedziała się w marcu lub kwietniu 2010 r. Przyjmując zatem, że bieg miesięcznego terminu zaczął się z dniem 1 maja 2010 r. to podanie o wznowienie postępowania winno być wniesione najpóźniej 1 czerwca 2010 r. Natomiast podanie zostało sporządzone w dniu 29 lipca 2010 r. Z tych ustaleń ewidentnie wynika, że nie został dochowany termin do wniesienia podania, określony w art. 148 kpa.
W tej sytuacji organ winien był wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, przewidziane w art. 149 § 3 kpa. Natomiast organ, wbrew tym oczywistym faktom, wydał postanowienie o wznowieniu postępowania, czym otworzył następny etap postępowania wznowieniowego jakim jest postępowanie wyjaśniająco-rozpoznawcze i wydał decyzję merytoryczną. Organ odwoławczy nie dostrzegł tych uchybień i utrzymał w mocy wadliwą decyzję. Tym samym doszło do naruszenia art. 149 § 1 i 2 kpa i art. 151 § 1 pkt 1 kpa, a naruszenie tych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż sprawa nie powinna zakończyć się wydaniem decyzji. Uzasadnia to uchylenie decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dla końcowego, prawidłowego, załatwienia sprawy podania o wznowienie postępowania Sąd uznał za konieczne uchylenie także postanowienia Wojewody [...] z [...] czerwca 2012 r. o wznowieniu postępowania, korzystając z uprawnienia określonego w art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponownie rozpoznając sprawę podania E.G. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Gminy S. z [...] listopada 1976 r. organ wyda postanowienie przewidziane w art. 149 § 3 kpa. Należy jeszcze nadmienić, że nie może być traktowane jako podanie o wznowienie postępowania pismo E.G. z dnia 7 maja 2010 r. W piśmie tym wnioskodawczyni wnosi o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, powołuje w nim stosowne przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami i nie ulega wątpliwości, że jej wolą wyrażoną w tym piśmie nie było żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie powołanych wyżej przepisów oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.