Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2003 r., nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpatrzeniu wniosku Zarządu W. i Zastępcy Dyrektora Zarządu W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2002 r., nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] kwietnia 1951 r., nr [...] i utrzymanego tą decyzją w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] sierpnia 1950 r., nr [...] odmawiającego przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...], uchylił swoją decyzję z dnia [...] września 2002 r. w części dotyczącej działki nr [...] i stwierdził, że decyzja Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] kwietnia 1951 r. i orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] sierpnia 1950 r. w części obejmującej obecnie działkę ewidencyjną nr [...] zostały wydane z naruszeniem prawa, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podniósł, że zarząd W. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucił Prezesowi Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast naruszenie art. 157 § 1 kpa, poprzez niezastosowanie przepisów o właściwości organów orzekających o nieważności orzeczenia administracyjnego. Zdaniem wnioskodawcy Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast właściwy był wyłącznie do oceny legalności decyzji organu wyższego stopnia, decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej. Poza tym, zdaniem Zarządu W., część nieruchomości, której dotyczy decyzja z dnia [...] września 2002 r. stanowi obecnie własność komunalną, więc właściwym organem do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. Ponadto decyzja z dnia [...] września 2002 r. nie uwzględniła wszystkich stron postępowania, pomijając współwłaściciela spornej nieruchomości – [...].
Skarżący nie kwestionował natomiast ustaleń organu centralnego, że oceniane orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1951 r. i [...] sierpnia 1950 r. zawierają wady określone w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Organ przyznał, że pełnomocnik spadkobierców poprzednich właścicieli nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] wniósł w dniu 27 września 2001 r. o stwierdzenie nieważności tylko decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] kwietnia 1951 r., jednak jego zdaniem nie oznacza to, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, który ocenił także legalność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. rozszerzając zakres wniosku naruszył dyspozycję przepisu art. 157 § 1 kpa. Bowiem organ właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji jest jednocześnie uprawniony do stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja ta jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
Organ przyznał jednocześnie, że rzeczywiście, co do nieruchomości objętej spornymi orzeczeniami stanowiącymi obecnie własność komunalną właściwym do oceny legalności orzeczenia administracyjnego byłoby Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., ale tylko wówczas, gdyby od orzeczenia tego nie zostało wniesione odwołanie. Dlatego też Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast był właściwy rzeczowo do oceny legalności zarówno decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej, jak i orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. Organ przyznał również, że [...] powinna być uczestnikiem tego postępowania, dlatego też powiadomił ją o toczącym się postępowaniu, umożliwiając tym samym czynny w nim udział.
Natomiast decyzja odmawiająca przyznania prawa własności czasowej do spornej nieruchomości i decyzja utrzymująca ją w mocy w odniesieniu do działki nr ewid. [...] wywołały nieodwracalne skutki prawne i dlatego w tym zakresie orzekł, że zostały wydane z naruszeniem prawa.
Od decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2003 r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Prezydent W. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności oraz stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] września 2002 r. ze względu na wydanie wyżej wymienionych decyzji w części dotyczącej oceny legalności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. przez organ niewłaściwy, to jest Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, a nie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji.
W uzasadnieniu podniósł, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w zaskarżonej decyzji nie ustosunkował się merytorycznie do zarzutu, że orzekając na podstawie art. 156 § 1 kpa w odniesieniu do orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z [...] sierpnia 1950 r. złamał przepis o właściwości organów.
Podkreślił, że organem właściwym do rozstrzygania zarówno odwołań jak i wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji pierwszej instancji wydanych w indywidualnych sprawach z zakresy administracji publicznej w odniesieniu do gruntów stanowiących własność komunalną są samorządowe kolegia odwoławcze.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skargę należało uwzględnić, chociaż z innych powodów niż w niej podniesione, bowiem zaskarżona decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2003 r. narusza prawo dając podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Przy czym należy stwierdzić, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Legalność decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego.
Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest obowiązek zapewnienia stronom przez organ administracji publicznej czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, która to zasada określona jest w art. 10 § 1 kpa.
W rozpoznawanej sprawie organ naruszył powyższą zasadę. W toku postępowania sądowego ustalono, że w postępowaniu administracyjnym nie brali udziału K. G. i M. G., którzy na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] lutego 2003 r. (rep. [...]) nabyli lokal nr [...] w budynku położonym przy ul. [...] wraz z związanym z tym lokalem udziałem w prawie wieczystego użytkowania gruntu. Lokal ten nabyli od J. K. Powinni zatem być stronami postępowania nadzorczego zakończonego zaskarżoną decyzją. Jednakże organ nie zawiadomił ich o żadnych czynnościach, jak również nie doręczył im decyzji zapadłej w postępowaniu nadzorczym.
Stwierdzone powyżej uchybienie daje bezwarunkową podstawę do wznowienia postępowania, niezależnie od tego, czy to kwalifikowane naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść decyzji, czy też takiego wpływu nie można stwierdzić. Ta okoliczność ma charakter formalny, sam brak udziału strony w postępowaniu lub jej pominięcie bez jej winy stanowi dostateczny dowód do jego wznowienia.
Z powyższych względów zaistniała konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji administracyjnej kończącej postępowanie, którego dotyczy przesłanka wznowieniowa, co też miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Z materiału dokumentacyjnego wynika, że od dnia [...] maja 2003 r. przestała być stroną tego postępowania J. K., która aktem notarialnym (rep. [...]) sprzedała lokal mieszkalny nr [...] znajdujący się w budynku położonym przy ul. [...] wraz ze związanym z tym lokalem udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu na rzecz J. L. i J. B. Ponownie rozpoznając sprawę organ nadzoru powinien ustalić listę stron tego postępowania i zapewnić w nim czynny udział wszystkim, których interesu prawnego ono dotyczy. Dopiero wówczas winien ocenić zasadność żądania stwierdzenia nieważności decyzji, której dotyczy postępowanie nadzorcze.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.