Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2009 roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło Spółdzielni [...] przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że podniesienie przez Prezydenta W. opłaty naliczonej z tytułu użytkowania wieczystego [...] części nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę ewidencyjną nr [..] w obrębie [...] o łącznej powierzchni [..] m2 przy ul. [...] w W. jest nieuzasadnione.
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium podało, że Prezydent W. dnia [...] listopada 2004r. zawiadomieniem nr [...] wypowiedział wieczystemu użytkownikowi dotychczasową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w/w nieruchomości gruntowej i zaproponował nową opłatę roczną w kwocie [...]zł obowiązującą od dnia 1 stycznia 2005r. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone wieczystemu użytkownikowi w dniu [...] grudnia 2004r.
W dniu [...] lutego 2005r. złożony został do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosek kwestionujący dokonane wypowiedzenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Skarżąca Spółdzielnia podniosła, iż nie była w stanie dotrzymać 30 dniowego terminu na złożenie wniosku, gdyż zawiadomienie wypowiadające opłatę roczną otrzymała w dniu [...] grudnia 2004r., tuż przed okresem świątecznym, musiała wystąpić o kopie operatów szacunkowych, z którymi należało się zapoznać i dopiero wówczas złożyć przedmiotowy wniosek.
Orzeczeniem z dnia [...] lipca 2005r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej, oddaliło wniosek kwestionujący dokonane wypowiedzenie z uwagi na przekroczenie terminu do jego złożenia.
Rozpoznając sprawę Kolegium nie wydało odrębnego postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku.
Kolegium podniosło, iż wniesienie przez Spółdzielnię sprzeciwu od orzeczenia z dnia [...] lipca 2005r. i przekazanie sprawy do sądu rejonowego skutkowało utratą jego mocy. W ocenie Kolegium utrata mocy orzeczenia z dnia [...] lipca 2005r. powoduje, że Kolegium nie ma podstaw prawnych do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku kwestionującego podwyższenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego.
Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółdzielnia [...] podnosząc, iż winę za zaistniałą sytuację ponosi Kolegium, które rozpoznało sprawę merytorycznie bez rozpoznania uprzednio wniosku o przywrócenie terminu, wbrew treści art. 58§1 kpa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,1poz.1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi orzec powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów należy uznać skargę za zasadną.
Jak stanowi ustawa o gospodarce nieruchomościami, w terminie 30 dni – od dnia otrzymania wypowiedzenia wysokości dotychczasowej opłaty wraz z ofertą przyjęcia nowej jej wysokości - użytkownik wieczysty może złożyć do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości (art. 79 ust.2), Kolegium wydaje orzeczenie o oddaleniu wniosku lub o ustaleniu nowej wysokości opłaty, od którego nie przysługuje odwołanie (art. 79 ust.3), lecz sprzeciw równoznaczny z podaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego (art. 80 ust.1), przy czym do postępowania przed Kolegium stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń, a także przepisy o opłatach i kosztach (art.79 ust.7).
Jak wynika z tych przepisów, orzeczenie Kolegium jest rozstrzygnięciem sprawy co do jej istoty, tj. zasadności dokonanego przez organ wypowiedzenia wysokości dotychczasowej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości. Jest to zatem postępowanie główne, co do meritum. Jednak w trakcie tego postępowania, (kończącego się wydaniem orzeczenia, od którego służy sprzeciw do sądu powszechnego, może dojść do postępowań ubocznych, incydentalnych. Takie postępowanie miało miejsce w niniejszej sprawie. Przedmiotem jej była nie zasadność aktualizacji opłaty rocznej, ale przywrócenie terminu do złożenia wniosku o dokonanie tej oceny. Ponieważ do postępowania przed Kolegium stosuje się odpowiednio przepisy Kpa, m.in. o terminach (art. 79 ust.7), zatem przepisy Kpa dotyczące przywrócenia terminu również. A stosownie do przepisu art. 58§1 Kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.
Przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Rzeczą organu było więc jednoznaczne wskazanie czy w jego ocenie skarżąca Spółdzielnia uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Nadto wbrew wymogowi określonemu w §2 art.58 Kpa organ nie wyjaśnił czy w niniejszej sprawie został zachowany termin o wniesienie wniosku o przywrócenie terminu.
W rozpoznawanej sprawie Kolegium w ogóle nie odniosło się do treści art. 58 Kpa, poprzestając jedynie na powołaniu go w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia.
Za całkowicie nieuzasadnione należy uznać stanowisko Kolegium, iż utrata mocy orzeczenia z dnia [...] lipca 2005r. skutkuje brakiem podstaw prawnych do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Jak bowiem zaznaczono wcześniej postępowanie dotyczące rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu jest postępowaniem incydentalnym, nie dotyczącym istoty sprawy i winno być przeprowadzone zgodnie z zasadami określonymi w art.58 Kpa.
Za nieuzasadniony należy uznać zarzut skarżącej Spółdzielni, iż w składzie orzekającym Kolegium zarówno przy wydawaniu orzeczenia z dnia [...] lipca 2005 r. jak i postanowienia z dnia [...] października 2009r. znajdowała się ta sama osoba. Stosownie bowiem do treści art. 27§1a Kpa członek Samorządowego Kolegium Odwoławczego podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jeżeli brał udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, gdyż jej przedmiotem jest postępowanie incydentalne – rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu, a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do jej istoty.
Wykazane uchybienia w zakresie prowadzonego postępowania z wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie aktualizacji opłaty z tytułu użytkowania wieczystego skutkują koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji winien uwzględnić rozważania mające za przedmiot badanie przesłanek wynikających z art. 58 Kpa tj. ustalenie dnia ustania przyczyny uchybienia terminu czego konsekwencją będzie ustalenie czy wniosek został złożony w terminie.
Mając niniejsze na uwadze sąd na podstawie art.145§1 pkt 1.lit.c i art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania sądowego rozstrzygając na mocy art. 200 tej ustawy.