Uzasadnienie
Minister Infrastruktury i Rozwoju postanowieniem z [...] kwietnia 2014 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia Prezydenta Miasta [...], uchylił postanowienie Wojewody [...] z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w części dotyczącej sprostowania określonego w decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2013 r. terminu wypłaty odszkodowania i w tym zakresie umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji, a w pozostałej części, a więc w części orzekającej o sprostowaniu sygnatury ww. decyzji, utrzymał postanowienie Wojewody w mocy.
Postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2013 r. nr [...] uchylił decyzję odszkodowawczą Starosty [...] z [...] sierpnia 2012 r i orzekł o ustaleniu na rzecz spółki X sp. z o.o. z siedzibą w K., a także na rzecz K. K. odszkodowań należnych za przejęte na rzecz Gminy [...] pod inwestycję drogową nieruchomości oraz wygaszone ograniczone prawa rzeczowe na nich ustanowione. W punkcie 6 tej decyzji orzekł, że "zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja, stosownie do art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanie się wykonalna oraz o tym, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego".
Postanowieniem z [...] kwietnia 2013 r. Wojewoda [...], działając z urzędu, orzekł na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. o sprostowaniu dostrzeżonych w powyższej decyzji oczywistych omyłek pisarskich, w ten sposób, że w punkcie 1 orzekł o sprostowaniu sygnatury decyzji poprzez wpisanie w miejsce nr "[...]" wpisał "[...]", zaś w punkcie 2 dokonał sprostowania orzeczonego decyzja terminu wypłaty odszkodowania w ten sposób, że w miejsce zdania "(....) w terminie 14 dni, od dania, w którym decyzja stosownie do treści art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanie się wykonalna (...)", wpisał "(...) w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna (...)". W uzasadnieniu postanowienia organ wojewódzki wskazał, że korygowane w decyzji zapisy, zostały zawarte w niej w efekcie oczywistej omyłki pisarskiej spowodowanej wielokrotnym edytowaniem tekstu decyzji związanym z nanoszeniem do niej poprawek.
Na postanowienie to zażalenie wniósł Prezydent Miasta K. kwestionując możliwość korygowania w trybie przewidzianym w art. 113 § 1 k.p.a. terminu wykonania obowiązku zapłaty określonego w decyzji odszkodowawczej.
W następstwie rozpoznania tego zażalenia Minister Infrastruktury i Rozwoju postanowieniem z [...] kwietnia 2014 r. utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] kwietnia 2013 r. w części w jakiej dokonano sprostowania numeru sygnatury sprawy, a uchylił je w części pkt 2 prostującego termin wypłaty odszkodowania i w tym zakresie umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. Odwołując się do poglądów orzecznictwa sądów administracyjnych Minister wywodził, że nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego. Taka zaś sytuacja jego zdaniem miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdyż Wojewoda w sposób niedopuszczalny dokonał w trybie art. 113 § 1 k.p.a. zamiany terminu zapłaty odszkodowania. Z tego względu w tej części postanowienie Wojewody podlegało uchyleniu.
Natomiast kwestia charakteru oczywistej omyłki pisarskiej w zakresie przywołanej w decyzji Wojewody sygnatury sprawy, a w konsekwencji także możliwości sprostowania tej omyłki w drodze postanowienia, nie budziła zastrzeżeń organu odwoławczego. W związku z czym w tym zakresie utrzymał kwestionowane postanowienie w mocy.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka R. sp. z o.o. w K., zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- 1. art. 141 § 1 oraz art. 144 w zw. z art. 134 k.p.a. przez niestwierdzenie niedopuszczalności zażalenie i wydania postanowienia rozstrzygającego sprawę (kwestię procesową) w drugiej instancji pomimo braku środka zaskarżenia pochodzącego od legitymowanego podmiotu;
- 2. art. 113 § 1 k.p.a. przez błędna jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności przez przyjęcie, że omyłkowa formuła dotycząca terminu płatności odszkodowania, będąca wynikiem niezamierzonej konwersji pliku na skutek jego edycji, nie może być przedmiotem rektyfikacji decyzji.
W uzasadnieniu skargi spółka wskazywała, że zażalenie podpisane zostało przez A. T. i przy jej odpisie nie powołano się na żadne upoważnienie. Także z treści zażalenia nie wynika, aby było ono wnoszone przez Prezydenta Miasta K., ani tym bardziej Gminę Miejską K..
W oparciu o tak sformułowane i uzasadnione zarzuty spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia ewentualnie jego uchylenie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżone postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju nie narusza prawa.
Postępowanie zakończone powyższym postanowieniem dotyczyło sprostowania w trybie art. 113 § 1 k.p.a. ostatecznej decyzji odszkodowawczej Wojewody [...] z [...] marca 2013 r., w zakresie oznaczenia numeru tej decyzji (jej sygnatury) jak też określenia terminu wypłaty przez Gminę Miasto K. reprezentowaną przez Prezydenta Miasta K. ustalonych kwot odszkodowania. W decyzji tej bowiem oznaczono ten termin poprzez sformułowanie: "wypłata odwołanie nastąpi jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stosownie do treści art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanie się wykonalna". Tymczasem zgodnie z art. 132 ust. 1a tejże ustawy (Dz.U. z 2010 r. Nr 107, poz. 651 ze zm.; dalej: "u.g.n.") w sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu (a z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie administracyjnej rozstrzygniętej przez Wojewodę [...]), zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna.
Mając przy tym na względzie fakt, że wykonalność decyzji orzekającej o odszkodowaniu nie podlega wstrzymaniu z mocy prawa na zasadzie art. 9 powołanej ustawy, organ wojewódzki uznał, że pierwotnie oznaczony w decyzji termin wypłaty odszkodowania jest tożsamy z terminem określonym w art. 132 ust. 1a u.g.n., zatem możliwe jest dokonanie sprostowania w trybie art. 113 § 1 k.p.a. tej części rozstrzygnięcia i oznaczenia go w sposób przewidziany ww. ustawą. Minister Infrastruktury i Rozwoju uznał natomiast - w efekcie rozpoznania zażalenia wniesionego przez Prezydenta Miasta K. (reprezentującego Gminę Miejską K.) - że tego rodzaju ingerencja w rozstrzygnięcie sprawy ustalone decyzją w trybie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej jest niedopuszczalna. W związku z czym w tym zakresie uchylił postanowienie Wojewody [...] i umorzył w tej części prowadzone przed organem pierwszej instancji postępowanie.
W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowana przez organ odwoławczy jak też żadną ze stron zasadność sprostowania jako oczywistej omyłki pisarskiej numeru decyzji. Ta część zaskarżonego postanowienia nie budzi także wątpliwości Sądu. Istota sporu sprowadza się natomiast do tego czy błąd jaki popełnił Wojewoda w decyzji z [...] marca 2013 r. w oznaczeniu terminu wypłaty odszkodowania ma charakter błędu "oczywistego", o którym mowa w art. 113 § 1 k.p.a. – jak ocenił to organ wojewódzki, a zaakceptowała skarżąca spółka, czy też nie - jak uznał Minister, a ponadto czy organ odwoławczy rozpoznając tę sprawę na skutek zażalenia podpisanego przez A. T. Z-cę Dyrektora Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta w K., prawidłowo ocenił, że zostało ono wniesione przez stronę uprawnioną.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii legitymacji skargowej podmiotu wnoszącego zażalenie, przede wszystkim zauważyć należy, że do tego środka odwoławczego dołączone zostało pełnomocnictwo udzielone przez Prezydenta Miasta K. w dniu 11 stycznia 2013 r. umocowujące podpisaną pod zażaleniem A. T. m.in. "do wnoszenia zażaleń na postanowienia wydane przez organy administracji rządowej oraz organy administracji samorządowej – w sprawach, w których Gmina Miejska K. jest stroną". Poza sporem jest, że taką stroną w sprawie rozstrzygniętej decyzją Wojewody Małopolskiego była Gmina Miejska K. reprezentowana przez Prezydenta Miasta K., gdyż to ten podmiot został zobowiązany do wypłaty należnego odszkodowania (vide pkt 5 decyzji). Zgodnie natomiast z art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika. Skoro zatem do zażalenia dołączone zostało stosowne pełnomocnictwo udzielone przez uprawniony do tego podmiot, zarzucania Ministrowi, że rozpoznając je merytorycznie naruszył on art. 141 § 1 oraz art. 144 w zw. z art. 134 k.p.a. nie ma jakichkolwiek usprawiedliwionych podstaw.
To natomiast, że przy podpisie A. T. brak jest sformułowania wskazującego, że działa "z upoważnienia" Prezydenta Miasta K. (gminy Miejskiej K.), nie może być okolicznością determinującą ocenę jej legitymacji.
Przechodząc zaś do możliwości skorygowania w trybie art. 113 § 1 k.p.a. treści decyzji w zakresie oznaczenia terminu wypłaty ustalonego nią odszkodowania przypomnieć należy, iż w myśl tego przepisu organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ rozstrzygnięciach. W judykaturze z kolei wskazuje się, że istotną cechą błędu stanowiącą normę dopuszczalności sprostowania jest jego oczywistość. Może ona wynikać bądź z natury samego błędu, bądź też z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku, czy też innymi okolicznościami. Tak więc błąd pisarski to widoczne, wbrew zamierzeniu organu administracji publicznej, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, widoczne, niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów.
Natomiast inne oczywiste omyłki, to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ, a zostało wypowiedziane przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa. Oczywistość błędu powinna wynikać zatem bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku. Sprostowanie zaś nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia (por. wyrok NSA z 21 września 2012 r., II OSK 940/11, Lex nr 1252239).
Takiego charakteru nie można jednak przypisać użytemu w osnowie decyzji Wojewody oznaczeniu terminu wypłaty odszkodowania powiązanego z datą wykonalności decyzji, przy jednoczesnym odwołaniu się do normy prawnej zawartej art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wprawdzie zrekonstruowanie w oparciu o tak sformułowane brzmienie rozstrzygnięcia jego rzeczywista treści, prowadzić musi do wniosku, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy ustalony decyzją termin wypłaty odszkodowania będzie tożsamy z terminem, którego bieg rozpoczynał się będzie od uzyskania przez decyzję waloru ostateczności (czego wymaga art. 132 ust. 1a u.g.n.) - a więc terminem opisanym w sposób wskazany w postanowieniu z [...] kwietnia 2013 r. - jednakże nie oznacza to, że sformułowaniu użytemu przez organ wojewódzki w decyzji można przypisać walor "oczywistej omyłki", która nadawałby się do sprostowania w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Taki sposób zredagowania rozstrzygnięcia w sprawie może być jedynie kwalifikowany jako niejasny i przez to budzący wątpliwości interpretacyjne. Usunięcie zaś wątpliwości co do treści decyzji odbywa się nie poprzez jej sprostowanie, ale w trybie przewidzianym art. 113 § 2 k.p.a.
W tym stanie rzeczy zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że podjęte przez organ wojewódzki postanowienie o sprostowaniu części własnej decyzji z [...] marca 2013 r. określającej termin wypłaty odszkodowania było niedopuszczalne. Jak już bowiem powiedziano, sprostowanie służy wyłącznie usuwaniu nieistotnych wadliwości rozstrzygnięcia administracyjnego i polega na usuwaniu błędów pisarskich, rachunkowych oraz innych "oczywistych", a więc widocznych na pierwszy rzut oka omyłek, a nie usuwaniu wątpliwości co do określonych w decyzji obowiązków i uprawnień stron. W tej sytuacji uchylenie przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju postanowienia Wojewody [...] w części dotyczącej sprostowania oznaczenia tego terminu i umorzenie w tym zakresie postępowania przed organem pierwszej instancji – wbrew temu co twierdzi skarżąca spółka- odpowiada prawu, a podnoszony w skardze zarzut dokonania przez Ministra błędnej wykładni art. 113 § 1 k.p.a. uznać należy za chybiony.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.