Uzasadnienie
J. P., P. vel P. S. i B. P. (dalej jako "skarżący") pismem z [...] stycznia 2020 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent" lub "organ") wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 lutego 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 306/18, mocą którego Sąd uwzględnił ich skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z [...] lipca 2017 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. nr [...], d. "[...]", w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. W uzasadnieniu skargi wskazali, że mimo upływu terminu załatwienia sprawy, jak również wystosowania przez skarżących w dniu [...] grudnia 2019 r. wezwania do wykonania ww. wyroku, organ nadal nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy.
Wobec powyższego wnieśli o wymierzenie organowi grzywny; przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a."; zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu wniosku o zasądzenie sumy pieniężnej skarżący wskazali, że istnieje obawa, że bez zasądzenia tego dodatkowego środka organ nie zakończy postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w toku postępowania przeprowadzono szereg czynności w celu uzupełnienia materiału dowodowego, w tym działania zmierzające do ustalenia, kto był właścicielem hipotecznym nieruchomości na dzień [...] listopada 1945 r., poprzez wystąpienie do Sądu Rejonowego [...]. Ponadto w celu ustalenia przesłanki dotyczącej chwili pozbawienia faktycznej możliwości władania gruntem, skierowano do Wydziału [...] w Dzielnicy [...] prośbę o przesłanie akt lokalizacyjnych. Organ wskazał także, że podejmowanie bieżących czynność utrudnione było z uwagi na brak akt własnościowych nieruchomości, które przekazane zostały do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie we wrześniu 2018 r. i zostały zwrócone dopiero w dniu [...] maja 2019 r. W międzyczasie miała także miejsce usprawiedliwiona nieobecność referenta w sprawie oraz zmiana siedziby Biura [...]. Są to zatem okoliczności niezależne od organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest częściowo uzasadniona.
Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z 19 lutego 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 306/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę J. P., P. vel P. S. i B. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z [...] lipca 2017 r. o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.
Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z 19 lutego 2019 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi w dniu [...] maja 2019 r. (data prezentaty organu). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu [...] sierpnia 2019 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi grzywny, tj. do [...] kwietnia 2020 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem.
Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 p.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się bowiem pismo skarżących z [...] grudnia 2019 r., którym wezwali Prezydenta do wykonania wyroku z 19 lutego 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 306/18. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi grzywny.
Stosownie natomiast do treści art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez [...] Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 19 lutego 2019 r. oraz okoliczność, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku z [...] lipca 2017 r., Sąd uznał, że grzywna w wysokości 500 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzając grzywnę Sąd uwzględnił okoliczność, że termin załatwienia sprawy wyznaczony w ww. wyroku upłynął w dniu [...] sierpnia 2019 r., zaś zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Oczywiście okoliczność ta nie zwalnia organu od odpowiedzialności za niewykonanie prawomocnego wyroku w terminie, jednakże musi być uwzględniona przy gradacji nakładanej z tego tytułu grzywny.
W ocenie Sądu prowadzenie postępowania przez Prezydenta po wyroku zobowiązującym go do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, nie miało przy tym miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wziął pod uwagę długość przekroczonego terminu oraz fakt, że organ po otrzymaniu wyroku z 19 lutego 2019 r. podejmował w sprawie czynności zmierzających do uzupełnienia materiału dowodowego. I tak, w dniu [...] stycznia 2020 r. wystąpił do Sądu Rejonowego [...] o wydanie odpisu wykazu hipotecznego obejmującego dział [...] i [...] z księgi hipotecznej przedmiotowej nieruchomości, ze wskazaniem właścicieli gruntu na dzień [...] listopada 1945 r. oraz do Wydziału [...] o nadesłanie akt lokalizacyjnych dotyczących sposobu zagospodarowania gruntu.
Z kolei w dniu [...] stycznia 2020 r. o wydanie odpisu wykazu hipotecznego obejmującego dział [...] i [...] z księgi hipotecznej przedmiotowej nieruchomości wystąpiono do Archiwum Państwowego [...], w związku z uzyskaną w dniu [...] stycznia 2020 r. informacją, że księga ta przekazana została do ww. archiwum. W tej sytuacji nie sposób uznać, że bezczynność organu po otrzymaniu wyroku z 19 lutego 2019 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z tych samych przyczyn za niezasadny Sąd uznał wniosek skarżących o przyznanie na ich rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 p.p.s.a. i w tym zakresie skargę oddalił. Wskazać ponadto należy, że wskazana suma pieniężna ma charakter kompensacyjny. Z treści ww. przepisu wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie jego sprawy. W ocenie Sądu ten środek w postaci przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, że skarżący nie uzasadnili złożonego wniosku o przyznanie od organu sumy pieniężnej. Z treści skargi nie wynika bowiem, aby skarżący doznali krzywdy w związku z niewykonaniem przez organ administracji wyroku, którą należałoby zrekompensować i która to okoliczność mogłaby podlegać ocenie Sądu orzekającego.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1 i § 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w pkt 3 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie [...] zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości [...] zł.
Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu, gdy strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.