Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r., po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. w sprawie [...] zawieszającym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa postępowanie administracyjne z wniosku J. S. w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lutego 1955 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] - utrzymało w mocy własne postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, organ administracji państwowej zawiesza podjęte postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Organ podał, że z nadesłanych pism wnioskodawców i załączonych postanowień sądowych wynika, że następcami prawnymi W. S. są córka J. S. i syn R. S. po ½ części, a następcą prawnym H. R. jest syn A. R. Zdaniem organu, nie ustalono następców prawnych pozostałych współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...], w tym M. K., K. K. i J. T. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż do rozstrzygnięcia sprawy konieczny jest udział wszystkich stron postępowania, a zgodnie z art. 510 § 1 kpc, zainteresowanym w sprawie, czyli wnioskodawcą w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku może być każdy, czyich praw dotyczy wynik postępowania, a więc także następcy prawni współwłaścicieli nieruchomości.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż obowiązek uzyskania orzeczeń sądowych o nabyciu spadku lub ustalenia w inny sposób katalogu stron postępowania nie ciąży na Kolegium lecz na wnioskodawcach w sprawie wszczęcia postępowania.
Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. S., zarzucając naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa przez bezpodstawne przyjęcie, że rozpatrzenie sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lutego 1955 r. zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Skarżąca podniosła, że pomimo wielokrotnie podejmowanych prób odnalezienia nieobecnych współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...], nie udało się ich odnaleźć, ani też ustalić ich danych osobowych – dat i miejsc urodzenia, imion rodziców dat i miejsc zgonu, a zatem nie jest możliwe uzyskanie aktów stanu cywilnego tych osób i przeprowadzenie sądowego postępowania o stwierdzenie zgonu lub o stwierdzenie nabycia spadku.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Skarga jest zasadna, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] lutego 1955 r. wszczętej wnioskiem J. S. W niniejszej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 29 września 2004 r., po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2003 r. utrzymującą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2002 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] lutego 1955 r. w przedmiocie nieprzyznania byłym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] – uchylił decyzję zaskarżoną oraz decyzję poprzedzającą.
W uzasadnieniu tego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, m.in., że obowiązkiem organu administracji publicznej jest ustalenie kręgu osób, które biorą udział w postępowaniu w charakterze strony.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpatrując ponownie wniosek J. S. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] lutego 1955 r., jako organ pierwszej instancji – zawiesiło postępowanie administracyjne, a organ drugiej instancji utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu i podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż obowiązek uzyskania orzeczeń sądowych o nabyciu spadku lub ustalenia w inny sposób katalogu stron postępowania nie ciąży na Kolegium lecz na wnioskodawcach w sprawie wszczęcia postępowania.
Należy zatem zauważyć, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. naruszyło art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 września 2004 r. wyraźnie stwierdził, że ustalenie kręgu osób, które biorą udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony - jest obowiązkiem organu administracji publicznej.
Będąc związanym wyrokiem sądu, organ administracji publicznej nie może przerzucać tego obowiązku na wnioskodawców postępowania administracyjnego i uchylać się od wykonania wyroku sądu.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; na podstawie art. 100 § 1 kpa organ administracji wezwał strony do podjęcia postępowania zmierzającego do ustalenia następców prawnych pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, oraz wezwał strony do przedłożenia urzędowych odpisów postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po jednym ze współwłaścicieli nieruchomości, wskazując, iż obowiązek uzyskania orzeczeń sądowych o nabyciu spadku lub ustalenia w inny sposób katalogu stron postępowania nie ciąży na Kolegium lecz na wnioskodawcach w sprawie wszczęcia postępowania.
Art. 100 § 1 kpa stanowi, że organ administracji publicznej, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 4 kpa, wystąpi równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to w wyznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu.
Organ administracji publicznej zawieszając postępowanie administracyjne wezwał strony postępowania do podjęcia postępowania zmierzającego do ustalenia następców prawnych W. S. oraz następców prawnych pozostałych współwłaścicieli nieruchomości: M. K., K. K. oraz J. T. oraz do przedłożenia urzędowych odpisów postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po H. R. – jeśli, jak zaznaczył organ, następstwo prawne zostało ustalone we właściwym trybie.
Z akt administracyjnych nie wynika, czy osoby te żyją, a zatem jakie są ich adresy zamieszkania, czy zmarły – nie ma aktów zgonu. W przypadku stwierdzenia stosownym dokumentem, iż strona postępowania administracyjnego zmarła, konieczne jest ustalenie jej spadkobierców.
Jednakże, dopóki organ administracji publicznej nie dysponuje aktem zgonu strony – osoby fizycznej lub prawomocnym postanowieniem sądu o stwierdzeniu zgonu lub o uznaniu za zmarłego, obowiązkiem organu administracji wynikającym z art. 34 § 1 kpa jest ustanowienie kuratora dla osoby nieobecnej. Zgodnie bowiem z art. 34 § 1 kpa, organ administracji publicznej wystąpi z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony. Obowiązkiem natomiast kuratora wyznaczonego w trybie art. 184 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dla osoby, która z powodu nieobecności nie może prowadzić swoich spraw, a nie ma pełnomocnika, będzie przede wszystkim ustalenie miejsca pobytu osoby nieobecnej i zawiadomienie jej o stanie jej spraw.
W tych okolicznościach należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienia naruszają przepisy art. 7, 8, 77 § 1, 80, 97 § 1 pkt 4 i 107 § 3 kpa oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a powyższe uchybienia są na tyle istotne, że musiały skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia poprzedzającego.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.