Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. postanowieniem z dnia [...] września 2009 r., nr [...], "po zapoznaniu się z wnioskiem M. M. reprezentowanego przez adwokata R. N." o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o umorzeniu postępowania, orzekło o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania.
W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przedstawiło następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r., nr [...], stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] maja 1955 r., nr [...], o odmowie przyznania M. i M. M. oraz T. L. prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. T. M., reprezentowany przez M. M., wystąpił o odszkodowanie za szkodę poniesioną w związku z wydaniem ww. orzeczenia.
M. M. złożył wniosek o zawieszenie postępowania na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. Kolegium zawiesiło postępowanie pouczając wnioskodawcę o skutkach wynikających z art. 98 § 2 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Kolegium umorzyło postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe, wskazując, że upłynął termin trzyletni, a wnioskodawca nie wystąpił o podjęcie postępowania. W decyzji zawarto pouczenie, że służy na nią skarga do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 lutego 2009 r. (I SA/Wa 1198/08) odrzucił skargę M. M. W dniu 22 kwietnia 2009 r. został nadany pocztą "wniosek adwokata R. N., pełnomocnika M. M. działającego w imieniu T. M." o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, iż M. M. stawił się na rozprawie w dniu [...] lutego 2009 r. i opuścił salę oświadczając, że nie chce słuchać uzasadnienia. Kolegium stwierdziło, że przeszkoda do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przestała istnieć w dniu [...] lutego 2009 r. bowiem, gdyby M. M. nie przejawił woli opuszczania sali rozpraw posiadłby wiedzę o prawie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W ocenie Kolegium wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
M. M. i T. M. wnieśli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2009 r.
Skarżący zarzucili organowi rażące naruszenie:
- - art. 58 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie;
- - art. 124 § 2 k.p.a. przez przyjęcie nieprawidłowych motywów odmowy przywrócenia terminu;
- - art. 7, 8 i 77 § 1 i 4 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, błędne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego oraz brak wnikliwiej oceny i kontroli zebranego w sprawie materiału dowodowego, z pominięciem "słusznego interesu skarżącej".
Przedstawiając powyższe zarzuty skarżący wnieśli o "uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2009 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Na wstępie należy wyjaśnić, że w przypadku reprezentowania strony w postępowaniu administracyjnym przez ustanowionego przez tę stronę w skuteczny sposób pełnomocnika, mamy do czynienia z czynnościami podejmowanymi przez tego pełnomocnika w imieniu i na rzecz tej strony. Zatem wniesienie podania, wniosku, zażalenia lub innej czynności przez ustanowionego pełnomocnika oznacza, że mamy w tej sytuacji do czynienia z czynnością strony, a nie ustanowionego pełnomocnika, co powinno mieć między innymi bezpośredni wpływ na treść wydanego aktu w zakresie wynikającym z art. 107 § 1 k.p.a. obowiązku określenia stron postępowania administracyjnego. Obowiązujące przepisy nie przewidują wyszczególnienia w decyzji obok, czy też zamiast strony, pełnomocnika strony lub jej przedstawiciele ustawowego.
Udzielenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym może nastąpić w sposób określony w art. 33 § 2 i 3 k.p.a., a zatem poprzez przedstawienie dokumentu zawierającego oświadczenie o udzieleniu pełnomocnictwa lub złożenie oświadczenia do protokołu. Jedynie wyjątkowo, to jest wyłącznie w sprawach mniejszej wagi nie istnieje wymóg przedstawienia dokumentu pełnomocnictwa lub zgłoszenia pełnomocnictwa do protokołu, ale pod warunkiem działania w imieniu strony przez najbliższego członka rodziny lub domownika strony oraz braku wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowaniu w imieniu strony, o czym stanowi art. 33 § 4 k.p.a.
Zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. w przypadku ustanowienia pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Doręczenie pisma stronie w sytuacji, gdy ustanowiła ona pełnomocnika jest bezskuteczne. Okoliczność ta jest istotna, gdyż brak skutecznego doręczenia aktu administracyjnego może prowadzić do niedopuszczalności odwołania (zażalenia, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skargi do sądu administracyjnego), gdyż możliwość zaskarżenia decyzji uzależniona jest od wejścia tego aktu do obrotu prawnego, co może nastąpić pod warunkiem doręczenia aktu administracyjnego. Także wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. wymaga wcześniejszego doręczenia decyzji, gdyż niedokonanie tej czynności oznacza, iż termin nie rozpoczął biegu, a zatem nie mogło nastąpić jego uchybienie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 1997 r., I SA 139/95, niepubl.).
Ponadto należy zaznaczyć, iż skarga wniesiona do sądu będzie niedopuszczalna także w przypadku stwierdzenia a limine, iż skarżący nie jest legitymowany do zaskarżenia aktu administracyjnego, to jest w sytuacji oczywistego braku interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym związanym z wniesioną skargą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2005 r., OSK 1229/04, niepubl.; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2008 r., II OSK 728/08, niepubl.).
Odnosząc przedstawione wyjaśnienia do sprawy administracyjnej, w której wydano zaskarżone postanowienie Sąd wskazuje, iż z wniosku z 31 listopada 2003 r., który został podpisany przez M. M., nie wynika, aby żądanie przyznania odszkodowania zostało wniesione w imieniu T. M. Podanie to nie zostało wniesione w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] maja 1955 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Postępowanie dotyczące tego orzeczenia zostało zakończone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2001 r., nr [...]. Jeżeli zatem M. M. wystąpił w podaniu z 31 października 2003 r. o przyznanie odszkodowania na rzecz T. M., to konieczne było złożenie do akt sprawy stosownego pełnomocnictwa lub oświadczenia do protokołu, gdyż niewątpliwie nie znajdzie w przedmiotowej sprawie administracyjnej zastosowanie art. 33 § 4 k.p.a.
Z akt administracyjnych nie wynika, aby T. M. udzielił pełnomocnictwa M. M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2003 r., w którym orzekło o zawieszeniu postępowania administracyjnego, wymieniło jako stronę postępowania T. M., w którego imieniu wniosek złożył M. M. Postanowienie to doręczono M. M. jako pełnomocnikowi T. M. M. M. po wydaniu tego postanowienia i w toku postępowania administracyjnego nie kwestionował prawidłowości określenia strony postępowania, co daje podstawy do przyjęcia, iż intencją tej osoby było wniesienie podania w imienia T. M. W analogiczny sposób Kolegium oznaczyło stronę postępowania w decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r.
Ponadto z akt administracyjnych nie wynika, aby M. M. zmodyfikował podanie z 31 października 2003 r. lub wystąpił z kolejnym wnioskiem, o przyznanie odszkodowanie, tym razem w imieniu własnym, w związku z wydaniem decyzji o stwierdzeniu nieważności nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] maja 1955 r.
Wobec powyższego należy przyjąć, iż stroną postępowania administracyjnego, w którym wydano zaskarżone postanowienie jest wyłącznie T. M., przy czym czynności w imieniu tej strony podejmowane są przez M. M. bez przedstawienia wymaganego pełnomocnictwa.
Jeżeli zatem stroną postępowania administracyjnego jest wyłącznie T. M., to konsekwentnie także tej osoby mogło ewentualnie dotyczyć postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W postanowieniu tym oznaczono jako stronę postępowania M. M., który jednak nie wystąpił z podaniem o przyznanie odszkodowania, i jednocześnie zarządzono doręczenie tego postanowienia adw. R. N., któremu T. M. nie udzielił pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym. Z akt sprawy wynika jedynie, że adw. R. N. złożył pełnomocnictwo podpisane przez M. M. Przyjęcie dopuszczalności udzielenia dalszego pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym, co jest zagadnieniem wyjątkowo dyskusyjnym, wymagałoby w tej sprawie złożenia pełnomocnictwa dla M. M., a następnie udzielenia dalszego pełnomocnictwa, ale nie w imieniu tej osoby, ale strony postępowania – T. M. W aktach administracyjnych brak takich dokumentów.
Oznacza to, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony przez nienależycie umocowanego pełnomocnika, a przede wszystkim, iż zaskarżone postanowienie, co ma znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu sądowym, nie zostało doręczone w wymagany ustawą sposób. Jeżeli bowiem do dnia wydania postanowienie z dnia [...] września 2009 r. nie zostało złożone do akt sprawy pełnomocnictwo dla M. M. lub adw. R. N., to wymagane było doręczenie postanowienia z dnia [...] września 2009 r., zgodnie z art. 40 § 1 k.p.a., T. M. Warunek ten nie został spełniony, co oznacza, iż wniesienie skargi na to postanowienie jest przedwczesne, a skarga jest niedopuszczalna.
M. M., co zostało powyżej wyjaśnione, nie jest stroną postępowania administracyjnego, a zatem nie jest legitymowany do zaskarżenia postanowienia z dnia [...] września 2009 r. pomimo błędnego wskazania w tym akcie, iż wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony przez tę osobę. Należy w tym miejscu pokreślić, że wadliwa treść aktu administracyjnego w zakresie stron postępowania i niezasadne potraktowanie danego podmiotu jako strony postępowania, nie może oznaczać, że w takiej sytuacji wymieniony w akcie podmiot ma niewątpliwie interes prawny, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a. M. M. nie był stroną postępowania zakończonego decyzją o umorzeniu postępowania, a zatem także postanowienie z dnia [...] września 2009 r. nie może mieć jakiegokolwiek wpływu na sytuację prawną tego skarżącego.
Wobec powyższego Sąd stwierdził, iż skarga w odniesieniu do obu skarżących jest niedopuszczalna.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.