Uzasadnienie
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, decyzją z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...], [...], [...] uchyliła w całości decyzje Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...], z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...], z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] odmawiające uchylenia ostatecznych decyzji komunalizacyjnych: z dnia [...] października 1991 r., nr [...], z dnia [...] czerwca 1991 r., nr [...], z dnia [...] grudnia 1991 r., nr [...] i umorzyła postępowanie w sprawach w pierwszej instancji.
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że Wojewoda [...] odmówił powołanymi wyżej decyzjami uchylenia w trybie art. 155 kpa ostatecznych decyzji komunalizacyjnych wydanych na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
Stosownie do dyspozycji art. 155 kpa w trybie tej normy prawnej może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał za zgodą strony decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo (decyzja konstytutywna). Zasadą, że w tym trybie może być zmieniona decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawa potwierdza ukształtowane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Orzecznictwo NSA przesądza też zasadę, że decyzja konstytutywna, to także decyzja, która tworzy nowe prawa i obowiązki. Decyzje deklaratoryjne nie tworzą żadnych praw i obowiązków, lecz potwierdzają jedynie, że obowiązki bądź uprawnienia wynikają z ustawy lub innego aktu normatywnego.
Ostateczne decyzje komunalizacyjne w sprawach objętych wnioskami Prezydenta Miasta G. o ich uchylenie na podstawie art. 155 kpa zostały wydane na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Stwierdzały one, jak wynika z ich treści, nabycie przez Gminę Miasto G. powyższych nieruchomości z mocy prawa nieodpłatnie. Decyzje te zatem jako decyzje deklaratoryjne nie tworzyły żadnych praw i obowiązków, lecz potwierdzały, że te prawa i obowiązki wynikają z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy - Przepisy wprowadzające (...).
W tym stanie prawnym organ pierwszej instancji stwierdził brak przesłanek do uchylenia lub zmiany tych decyzji w trybie art. 155 kpa.
Zgodnie jednak z ukształtowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego w takim stanie prawnym, w braku przesłanki do zmiany lub uchylenia decyzji w trybie art. 155 kpa organ administracji powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego.
W skardze na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej Miasto G. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej przepis art. 155 kpa, gdyż organ odwoławczy skupił się na interpretacji tego przepisu, a nie rozstrzygnął zagadnienia w zakresie wydania dwukrotnie decyzji co do tej samej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest bezzasadna.
Interpretacja przepisu art. 155 kpa, którego zastosowania w sprawie domaga się skarżący, dokonana przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jest prawidłowa. Słusznie organ ten stwierdził, że uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji na podstawie art. 155 kpa może dotyczyć wyłącznie decyzji o charakterze konstytutywnym, gdyż tylko takie decyzje mogą być kształtowane wolą stron.
Natomiast decyzja wydana na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ma charakter deklaratoryjny, gdyż potwierdza jedynie nabycie własności przez właściwą gminę, które nastąpiło z mocy samego prawa. Takie decyzje nie mogą być zmienione lub uchylone wolą stron w trybie art. 155 kpa. Dlatego też słusznie organ odwoławczy, uznając że nie ma podstaw do zastosowania w sprawie art. 155 kpa umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji i nie badał prawidłowości wydania decyzji komunalizacyjnych, których zmiany lub uchylenia w tym trybie domagał się skarżący.
W sytuacji gdy, w ocenie skarżącego, ostateczne decyzje komunalizacyjne, których weryfikacji się domaga, zostały wydane sprzecznie z - obowiązującymi w tym zakresie - przepisami prawa, to może skorzystać z innych instytucji prawnych weryfikacji wadliwych decyzji jakie przewidziane są jeszcze w rozdziale 13 kodeksu postępowania administracyjnego.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.