Uzasadnienie
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, decyzją z [...] listopada 2012 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2012 r. nr [...], odmawiającą uchylenia decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2009 r. uchylającą decyzję Starosty [...] z [...] maja 2008 r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania i ustalającej odszkodowanie w wysokości [...] zł oraz utrzymującej w mocy pozostałą cześć decyzji Starosty [...] dotyczącą wywłaszczenia na rzecz Gminy Miejskiej [...] nieruchomości położonej w S. oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha.
Z ustaleń organu wynika, że Starosta [...] decyzją z [...] maja 2008 r. orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Gminy Miejskiej [...] nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha oraz ustalił odszkodowanie za nieruchomość w łącznej wysokości [...] zł.
Wojewoda [...] decyzją z [...] lutego 2009 r. uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2008 r. w części dotyczącej ustalenia wysokości odszkodowania ustalił wysokość odszkodowania w łącznej wysokości [...] zł oraz utrzymał w mocy pozostałą cześć decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2008 r. dotyczącą wywłaszczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokiem z 29 września 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 211/09, oddalił skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2009 r.
Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z 29 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 296/10, oddalił skargę kasacyjną do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 29 września 2009 r.
Wnioskiem z 16 lipca 2011 r., uzupełnionym pismem z 19 grudnia 2011 r., J.S. i K.S. wystąpili o wznowienie postępowania w ww. sprawie, wskazując przesłanki wznowienia określone w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, wskazując jako przyczynę wznowienia okoliczności związane z uzyskaniem działki zamiennej oraz kwestię dotyczącą budynku gospodarczego (szopy drewnianej) znajdującego się na ww. nieruchomości w chwili wywłaszczenia, który zdaniem skarżących nie był na stałe związany z gruntem, a zatem nie podlegał wywłaszczeniu.
Postanowieniem z [...] lutego 2012 r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. Organ uznał, że wniosek o wznowienie został złożony z zachowaniem terminu wynikającego z art. 148 § 1 kpa.
Artykuł 145 § 1 pkt 5 kpa, powołany przez strony jako podstawa wznowienia, stanowi, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzje.
Stosownie do przywołanej normy organ wznawia postępowanie jedynie wówczas, gdy spełnione są kumulatywnie trzy przesłanki:
- 1. ujawnione okoliczności lub dowody są nowe, a nadto są istotne dla sprawy,
- 2. wskazane przez stronę okoliczności lub dowody istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej,
- 3. wskazane przez stronę okoliczności lub dowody nieznane były organowi.
W niniejszej sprawie nowymi okolicznościami, nieznanymi organowi miały być według wnioskodawców okoliczności związane z przyznaniem działki zamiennej oraz kwestia przyznania odszkodowania za szopę drewnianą.
Odnosząc się do kwestii związanych z przyznaniem działki zamiennej organ wskazał, że we wniosku o wznowienie z 16 lipca 2011 r. J. i K. małżonkowie S. wskazali na okoliczności związane z nieprawidłowym ich zdaniem trybem przyznania nieruchomości zamiennej, powołując się na pismo Urzędu Miasta [...] z [...] czerwca 2011 r., nr [...].
Pertraktacje dotyczące przyznania nieruchomości zamiennej prowadzone w toku postępowania wywłaszczeniowego nie stanowią nowej okoliczności nieznanej organowi orzekającemu w sprawie. Pisma związane z prowadzonymi w 2006 r. pertraktacjami w sprawie przyznania działki zamiennej znajdują się w aktach sprawy
Starosty [...] dotyczących wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości.
Kwestia dotycząca braku możliwości uzyskania nieruchomości zamiennej po wydaniu ostatecznej decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej nie jest okolicznością, która istniała w dacie wydania decyzji ostatecznej, a zatem również nie jest okolicznością, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
Odnosząc się do kwestii budynku gospodarczego – szopy drewnianej organ wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się operat szacunkowy z 22 grudnia 2008 r., zgodnie z którym na spornej nieruchomości znajduje się szopa drewniana posadowiona na rolce z cegły ceramicznej o konstrukcji szkieletowej z wypełnieniem ścian sklejką. Do ww. operatu dołączono dokumentacje fotograficzną ww. szopy.
Operat ten, co wynika m.in. z treści uzasadnienia decyzji organu wojewódzkiego z [...] lutego 2009 r. stanowił podstawę do oceny i ustalenia odszkodowania przez organy orzekające w niniejszej sprawie. Uznać zatem należy, iż okoliczność związana z posadowieniem szopy drewnianej na przedmiotowym gruncie była okolicznością znaną organom w chwili orzekania.
W związku z powyższym organ uznał, iż przytoczone przez wnioskodawców okoliczności były znane organowi w chwili orzekania, ewentualnie nie istniały w dacie wydania decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2009 r., co oznacza iż w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka wskazana w art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
W skardze na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej J.S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako rażąco sprzecznej z prawem – art. 145 § 1 pkt 5 kpa, art. 46 kc, art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, art. 112 i 130 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w trakcie wykonywania czynności rozbiórkowych ujawniła się istotna okoliczność, że wywłaszczona szopa drewniana nie była trwale związana z gruntem, a więc nie podlegała wywłaszczeniu. Wobec tego odszkodowanie zostało ustalone w kwocie wyższej niż należne zgodnie z prawem. Ponadto wywłaszczona działka nr [...] nie była wpisana do księgi wieczystej [...].
W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Strona może żądać wznowienia postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 kpa, art. 145 a, § 1 kpa i w art. 145 B § 1 kpa. Stosownie do treści art. 149 § 1 kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania co do przyczyn wznowienia (§ 2).
W rozpoznawanej sprawie z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpili małżonkowie J. i K.S., których wywłaszczono z działki nr [...] położonej w S. ostateczną decyzją Starosty [...] z [...] maja 2008 r., utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z [...] lutego 2009 r.
Jako przyczynę wznowienia powołali przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Postanowieniem z [...] lutego 2012 r. Wojewoda [...] wznowił postępowanie wywłaszczeniowe zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] lutego 2009 r. z powołaniem się na podanie przyczyny wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Wydanie takiego postanowienia ma ten skutek procesowy, że organ wznowieniowy przechodzi do drugiego etapu postępowania jakim jest postępowanie co do przyczyny wznowienia o czym stanowi art. 149 § 2 kpa. Jako przyczynę wznowienia wnioskodawcy wskazali art. 145 § 1 pkt 5 kpa, zgodnie z którym przyczyną wznowienia postępowania są istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi który wydał decyzję. Według wnioskodawców tymi nowymi okolicznościami jest to, że przy rozbiórce szopy drewnianej posadowionej na wywłaszczonej działce gruntu, okazało się, że szopa ta nie jest trwale związana z gruntem a wobec tego nie powinna być wywłaszczona, niesłusznie też przyznano za nią odszkodowanie. Nową okolicznością jest to, że nieprawidłowo prowadzone było postępowanie przyznania im nieruchomości zamiennej o czym dowiedzieli się dopiero z pisma Urzędu Miasta [...] z 14 czerwca 2011 r.
Organ uznał, że powołane we wniosku powody żądania wznowienia postępowania wywłaszczeniowego nie mieszczą się w przyczynach wznowienia określonych w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Z taką oceną organu należy się zgodzić. Należy mieć na uwadze, że przedmiotem wywłaszczenia orzeczonego kontrolowaną decyzją była nieruchomość położona w S. oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] m.2. Ustalając wysokość należnego właścicielom odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość organ uwzględnił także wartość naniesień w tym i drewnianej szopy. Opis szopy i jej wycena zostały przedstawione w operacie szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego P.W. w dniu 22 grudnia 2008 r. Do operatu załączono dokumentację fotograficzną tej szopy. Tak więc okoliczność posadowienia drewnianej szopy na wywłaszczonej nieruchomości nie jest okolicznością nową dla organu wywłaszczeniowego, była znana organowi i istniała w dniu wydania decyzji wywłaszczeniowej.
Również pertraktacje dotyczące nieruchomości zamiennej nie stanowią nowej okoliczności nieznanej organowi, gdyż odbywały się przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej. Słusznie więc organ uznał, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji wywłaszczeniowej, gdyż brak jest podstawy wznowieniowej powołanej przez strony we wniosku o wznowienie postępowania, która stanowiła przyczynę wznowienia. W takiej sytuacji organ wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej o czym stanowi art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Stwierdzenie zatem przez organ braku podstawy wznowieniowej ma ten skutek, że nie dochodzi do rozstrzygnięcia o istocie sprawy załatwionej dotychczasową decyzją.
Należy podkreślić, że organ bada jedynie czy występują podstawy wznowienia, które stanowiły przyczynę wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Sąd administracyjny kontroluje zgodność z prawem zaskarżonej decyzji według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Z tego względu powoływanie przez skarżącą powodów wznowienia w skardze jak i w pismach składanych w toku postępowania sądowego, które nie były przedmiotem oceny przez organ wznowieniowy, gdyż nie były zgłaszane przez strony pozostaje bez wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji. Dotyczy to powołania przez skarżącą w skardze, że wywłaszczona działka nr [...] nie była wpisana do księgi wieczystej nr [...].
Również zapadłe po wydaniu zaskarżonej decyzji wyroki, w tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 30 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 15/13, i jako nie istniejące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, nie mogą być uwzględnione przy ocenie tej decyzji przez Sąd
Z powyższych względów Sąd zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.