Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z [...] lipca 2007 r. Wójt Gminy [...] (Wójt) zatwierdził projekt podziału nieruchomości, stanowiącej działkę ewidencyjną [...], położonej w obrębie ewidencyjnym [...] w gminie [...], dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w P. Księga Wieczysta [...].
Następnie postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r. Wójt orzekł o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji z [...] lipca 2007 r. w ten sposób że: na stronie 1 w wierszu 17 od góry zamiast dotychczasowego zapisu "przeznaczona na poszerzenie drogi gminnej powinno być "przeznaczona na poszerzenie drogi wojewódzkiej" na stronie 1 dodać wiersz 59 o treści: 2. "Wojewoda [...]".
Postanowienie to doręczone zostało Wojewodzie [...]. Organ ten przekazał je Województwu [...].
Po otrzymaniu powyższego postanowienia Województwo [...] (Województwo)pismem z [...] czerwca 2020 r. (data nadania w placówce pocztowej – 10 kwietnia 2020 r.) wniosło zażalenie na postanowienie o sprostowaniu oczywistej pomyłki pisarskiej. W zażaleniu wyjaśniło, że nie było stroną postępowania administracyjnego w wyniku którego wydana została decyzja z [...] lipca 2007 r. ani też nie było stroną postępowania zakończonego wydaniem postanowienia o sprostowaniu. Wyjaśniło, że postanowienie o sprostowaniu otrzymało 4 czerwca 2020 r. od Wojewody [...].
Podkreśliło, że powyższe postanowienie narusza jego interesy a więc powinno być doręczone mu przez organ, który je wydał.
Wskazało, że na wypadek uznania, że postanowienie zostało doręczone Województwu wnosi o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia i wyjaśniło, że ewentualne uchybienie w dotrzymaniu terminu do złożenia zażalenia nastąpiło bez jego winy, gdyż Województwo dopiero 4 czerwca 2020 r. dowiedziało się o jego wydaniu.
Postanowieniem z [...] lipca 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (Kolegium) odmówiło Województwu przywrócenia terminu do złożenia zażalenia oraz stwierdziło, że zażalenie złożone zostało z uchybieniem terminu.
Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało 58 § 1 i § 2 k.p.a., art. 59 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a.
W uzasadnieniu wyjaśniło, że postanowienie Wójta z [...] kwietnia 2020 r. o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji nr [...] z [...] lipca 2007 r. nie zostało skierowane do Województwa. Podmioty, które nie brały udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji jako strony tego postępowania mogą składać zażalenia, czy też odwołania w terminie do wniesienia zażalenia lub odwołania liczonym od dnia najpóźniejszego doręczenia lub ogłoszenia postanowienia bądź decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu.
Kolegium ustaliło, że warunkach niniejszej sprawy najpóźniejsze doręczenie postanowienia miało miejsce 18 maja 2020 r.
Kolegium przywołało następnie przepis art. 15zzs pkt. 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z dnia 7 marca 2020 r. poz. 374), zgodnie z którym w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Zgodnie z przepisem art. 68 ust. 6 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. terminy w postępowaniach, o których mowa wart. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzstej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, zgodnie z przepisem art. 76, weszła w życie w dniu 16 maja 2020 r. Z treści ww. przepisów wynika, że bieg terminu do wniesienia zażalenia rozpoczął się w dniu 25 maja 2020 r.
Tymczasem zażalenie zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 10 czerwca 2020 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu.
Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, Kolegium wyjaśniło, że po upływie terminu do wniesienia zażalenia dla stron, którym doręczono postanowienie, podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu, może bronić skutecznie swego interesu prawnego jedynie poprzez żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Natomiast z przepisu art. 58 § 1 k.p.a. może korzystać wyłącznie strona, której organ doręczył decyzję i która z przyczyn od siebie niezależnych nie mogła wnieść odwołania w ustawowym terminie.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Województwo wniosło skargę do tutejszego sądu podnosząc w niej zarzut naruszenia
- 1. art. 134 w związku z art. 141 § 2 ustawy k.p.a. poprzez uznanie, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, gdyż Województwo powinno je złożyć w terminie liczonym od doręczenia postanowienia ostatniej stronie postępowania
- 2. art. 58 k.p.a. poprzez uznanie, że Województwu nie przysługiwało prawo do przywrócenia terminu do złożenia zażalenia gdyż nie została mu doręczona decyzja.
Województwo wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia Kolegium oraz o uchylenie postanowienia Wójta z dnia [...] kwietnia 2020 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
W niniejszej sprawie niesporne jest, że Województwo nie brało udziału ani w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z [...] lipca 2007 r. ani w postępowaniu zakończonym wydaniem postanowienia z [...] kwietnia 2020 r. Z treści postanowienia z [...] kwietnia 2020 r. wynika wprost, że Wójt prostując omyłkę polegającą wpisaniu, iż działka nie jest przeznaczona pod poszerzenie drogi gminnej tylko pod poszerzenie drogi wojewódzkiej uznał za stronę postępowania Wojewodę [...], o czym świadczy dodanie w wierszu 59 zapisu o treści: 2. "Wojewoda [...]".
Niesporne jest również, że Województwo otrzymało postanowienie nie od organu administracji ale od pomiotu, który organ ten uznał za stronę.
W sprawie nie ma również sporu co do tego, że ostatnia strona postępowania otrzymała postanowienie z [...] kwietnia 2020 r. w dniu 18 maja 2020 r.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób należy liczyć termin do wniesienia środka odwoławczego przez podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu.
Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie należy wnieść w terminie 7 dni od dnia doręczenia (ogłoszenia) postanowienia stronie. Tak więc termin siedmiodniowy liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) postanowienia stronie. Przez doręczenie (ogłoszenie) postanowienia należy rozumieć doręczenie lub ogłoszenie w sposób unormowany w art. 39-40 k.p.a.
Z powyższego wynika, że ustanowiony w art. 141 § 2 k.p.a. prekluzyjny termin do wniesienia zażalenia dotyczy tylko osób, którym postanowienie zostało doręczone. Natomiast termin ten nie dotyczy stron, które nie brały udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji i którym decyzja zapadła w tym postępowaniu nie została doręczona. W tym przypadku termin do wniesienia zażalenia dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w pierwszej instancji, liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) postanowienia stronie, która brała udział w postępowaniu. Po upływie ustawowego terminu do wniesienia zażalenia i po uzyskaniu przez postanowienie przymiotu ostateczności, osobie, która postanowienia nie otrzymała i nie wniosła odwołania w terminie wynikającym z doręczenia postanowienia jednej ze stron postępowania przysługuje prawo żądania wznowienia postępowania przewidziane w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Sąd wyjaśnia w tym miejscu, że pod pojęciem doręczenia postanowienia nie można rozumieć poinformowania o treści rozstrzygnięcia organu przez inny podmiot. Dokonane w realiach niniejszej sprawy przesłanie postanowienia przez Wojewodę [...] do Województwa nie mogło być uznane za doręczenie postanowienia w trybie przewidzianym w przepisach k.p.a.
Tak więc Województwo, które nie otrzymało postanowienia z [...] kwietnia 2020 r. mogło wnieść zażalenie w terminie wynikającym z doręczenia postanowienia jednej ze stron postępowania. Jeżeli tego nie uczyniło, mogło wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania.
Prawidłowo zatem Kolegium uznało, że w przypadku Województwa termin na wniesienie zażalenia biegł od daty jego doręczenia ostatniemu z podmiotów biorących udział w postępowania. Kolegium uwzględniło również wstrzymanie biegu terminu do wniesienia zażalenia z uwagi na stan epidemii, jak również prawidłowo wywiodło, że termin do wniesienia zażalenia w tej sprawie liczyć należało od 25 maja 2020 r. a zatem zażalenie wniesione 10 czerwca 2020 r. uznać należało za zażalenie wniesione po terminie.
Prawidłowo również Kolegium uznało, że podmiot niebiorący udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem postanowienia, który uchybił terminowi do wniesienia zażalenia mógł wnosić jedynie o wznowienie postępowania nie zaś o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Sąd rozpoznający sprawę podkreśla, że zaakceptowanie tezy o nieograniczonym czasowo prawie do złożenia odwołania (czy jak w realiach niniejszej sprawy - zażalenia) doprowadzić może sytuacji, w której po upływie terminów przewidzianych w art. 146 § 1 k.p.a. dochodziłoby do uchylenia ostatecznego rozstrzygnięcia na skutek przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego podmiotowi, który nie brało udziału w postępowaniu. Godziłoby to w sposób oczywisty w zasadę pewności i trwałości obrotu prawnego.
W konsekwencji, uznają zarzuty Województwa za niezasadne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.