Uzasadnienie
W. P. (dalej jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent" lub "organ") wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 czerwca 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 247/17, mocą którego Sąd uwzględnił jego skargę na bezczynność Prezydenta i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z [...] kwietnia 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] róg ul. [...], hip. nr [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazał, że mimo upływu terminu do wydania decyzji oraz skierowanych do organu wezwań do wykonania wyroku, organ nadal pozostaje w bezczynności.
Wobec powyższego skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości; przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie sumy pieniężnej skarżący wskazał, że w przypadku wypłaty na jego rzecz odszkodowania, mógłby korzystać z przyznanych środków, także inwestycyjnie na zasadzie lokaty w banku. Miasto nie dokonując wypłaty należnego odszkodowania i przedłużając realizację słusznych roszczeń, korzysta bezodsetkowo z ww. środków, podobnie jak ze znacjonalizowanej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zauważył, że w dniu [...] lutego 2020 r. wystąpił do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, którą Prezydent orzekł o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do części przedmiotowej nieruchomości oraz odmówił ustanowienia tego prawa do pozostałej jej części. Jednocześnie pismem z [...] lutego 2020 r. organ wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o wszczęcie postępowania nadzorczego w odniesieniu do kolejnych decyzji odmawiających ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Wobec powyższego Prezydent wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z 12 czerwca 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 247/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę skarżącego na bezczynność Prezydenta i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z [...] kwietnia 2015 r. o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.
Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z 12 czerwca 2017 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi w dniu [...] września 2017 r. (data prezentaty organu). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu [...] grudnia 2017 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd niniejszej skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi grzywny, tj. do [...] stycznia 2021 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem.
Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 p.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżącego z [...] lutego 2020 r., którym wezwał Prezydenta do wydania decyzji w sprawie, a zatem wykonania wyroku z 12 czerwca 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 247/17. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi grzywny.
Stosownie natomiast do treści art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 12 czerwca 2017 r. oraz fakt, że organ do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 3000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta za niewykonanie ww. wyroku.
Rozpoznając sprawę, Sąd stwierdza jednocześnie, stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a., czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa, bowiem od otrzymania w dniu [...] września 2017 r. odpisu prawomocnego wyroku z 12 czerwca 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 247/17, organ przez ponad rok nie podejmował żadnych czynności w sprawie i to mimo ponagleń skarżącego. Dopiero w dniu [...] października 2018 r. wystąpił do Wydziału Archiwum Biura Organizacji Urzędu [...] i w dniu [...] grudnia 2018 r. do Archiwum Państwowego [...] o przekazanie informacji i dokumentów dotyczących daty rozpoczęcia prac inwestycyjnych na nieruchomości. Kolejne czynności podjęto w dniu [...] lipca 2019 r. (wystąpienie do [...] A. K.), w dniu [...] listopada 2019 r. i [...] grudnia 2019 r. (wystąpienie do Sądu Rejonowego dla [...]), natomiast pismami z [...] lutego 2020 r. wystąpiono do Wojewody [...] i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o wszczęcie postępowań nadzorczych dotyczących ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...].
Od tej daty nie podjęto już żadnych czynności w sprawie, mimo że organ dysponuje operatem szacunkowym z [...] października 2019 r. określającym wartość przedmiotowej nieruchomości. W tej sytuacji nie sposób nie uznać, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Mając powyższe na uwadze za zasadne uznać należało również przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł. W ocenie Sądu, przyznanie tej kwoty uzasadniać mogą jedynie szczególne okoliczności sprawy, tj. wyjątkowo rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy, jak też obawa, że bez przyznania tych kwot wyrok Sądu nadal nie zostanie wykonany. Kwota ta stanowi również swego rodzaju zadośćuczynienie za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania. Taka sytuacja wystąpiła właśnie w niniejszej sprawie, w której organ mimo upływu prawie sześciu lat od otrzymania wniosku wszczynającego postępowanie oraz ponad trzech lat od upływu terminu rozpoznania sprawy wyznaczonego przez Sąd nadal nie rozpoznał wniosku z [...] kwietnia 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość. Organ nie podejmuje przy tym również działań zmierzających do zgromadzenia materiału dowodowego i zakończenia postępowania.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1, § 2, § 6 i § 7 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1, 2 i 3 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.
Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu, gdy strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.