Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu wniosku S.A., orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] o wypowiedzeniu dotychczasowej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], o pow. [...] m2, położonej w P. obr. [...] przy ulicy [...].
Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
Starosta [...] orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] wypowiedział dotychczasową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], o pow. [...] m2, położonej w P. obr. [...] przy ulicy [...]. Decyzja ta została następnie wysłana S. A. i jego żonie T. A. na adres w P. i odebrana w dniu 29 grudnia 2009 r. przez dorosłą córkę adresatów K. O. Pismem z dnia 30 kwietnia 2010 r. Starosta [...] wezwał T. i S. A. do uregulowania zaległej należności z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu za lata 2006-2010. Pismo to zostało doręczone adresatom w dniu 7 maja 2010 r.
Wnioskiem z dnia 17 maja 2010 r. S. A. wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości jest nieuzasadniona lub jest uzasadniona w innej wysokości.
Na rozprawie przeprowadzonej w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. w dniu [...] marca 2011 r. S. A. oświadczył, iż informację o aktualizacji uzyskał w momencie odebrania wezwania do zapłaty opłaty w ustalonej wysokości", nadmieniając, że "córka K. O. zapomniała o odebranej korespondencji".
Ponadto, w piśmie datowanym na dzień 18 marca 2011 r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 23 marca 2011 r., S. A. stwierdził, iż "pierwsza informacja o zmianie opłaty dotarła do mnie w dniu 07.05.2010 r. w formie wezwania do zapłaty". Pismo to wpłynęło do Kolegium w dniu 30 marca 2011 r.
Skargę na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. A., w której orzeczeniu temu zarzucił:
- 1. naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 58 kpa, poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu, podczas gdy skarżący wykazał, że bez swojej winy nie złożył stosownego odwołania i uczynił to w terminie;
- 2. naruszenie przepisów art. 79 ust. 7 Ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez uznanie zasadności użycia normy z art. 41 k.p.a., podczas gdy przepis ten odnosi się do sytuacji, w której S.A. zostałby uznany za uczestnika postępowania administracyjnego, o którego wszczęciu, posiadałby wiedzę, podczas, gdy postępowanie to dotyczyło aktualizacji opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu, gdzie organ po ponad ośmiu latach dokonał doręczenia wypowiedzenia dotychczasowej stawki i ustalenia nowej wysokości opłaty.
W oparciu o tak sprecyzowane zarzuty, wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia od orzeczenia Burmistrza [...] z dnia [...] grudnia 2009 roku.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty podniesione w uzasadnieniu orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U., Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania od orzeczenia Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2009 r.
Instytucja przywrócenia terminu (art. 58 k.p.a.) stwarza możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. W świetle art. 58 k.p.a. przesłanki przywrócenia przez organ terminu są następujące:
- a) uprawdopodobnienie przez wnoszącego prośbę (zainteresowanego), że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wnoszący podanie (zainteresowany) musi zatem uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie,
- b) wniesienie prośby o przywrócenie terminu,
- c) jednocześnie z wniesieniem prośby należy dokonać czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin,
- d) wniesienie prośby o przywrócenie terminu i dokonanie czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin, w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia.
Warunkiem zatem przywrócenia terminu, zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., jest uprawdopodobnienie, że jego uchybienie nastąpiło bez winy wnoszącego pismo. Aby wniosek mógł być uwzględniony, musi zostać wniesiony w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia oraz jednocześnie należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2 tego przepisu). Skuteczność złożonego wniosku o przywrócenie terminu jest uzależniona od łącznego spełnienia wszystkich przesłanek wynikających z art. 58 k.p.a., w tym dochowania terminu. Natomiast przesłanka dochowania terminu jest pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw. Jej niezachowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Ten 7-dniowy termin jest bowiem nieprzywracalny (art. 58 § 3 k.p.a.).
Stosownie do treści art. 58 § 2 k.p.a., jak już wyżej wskazano, wniosek o przywrócenie terminu należy złożyć w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Datą, od której należy liczyć ten termin, jest data uzyskania przez osobę zainteresowaną wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu.
Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący otrzymał w dniu 7 maja 2010 r. wezwanie do uiszczenia nowej stawki opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości i w tym samym dniu podjął próbę uzyskania informacji odnośnie wysokości opłaty w Urzędzie, lecz to mu się nie udało, gdyż nie było pracownika, który zajmował się tą sprawą. Udał się więc do Urzędu w dniu 10 maja 2010 r. (w poniedziałek), lecz wniosku o przywrócenie terminu nie złożył tego dnia, tylko w dniu 17 maja 2010 r. Ze skargi nie wynika, co było przyczyną takiego zachowania się skarżącego. Pośrednio okoliczności te tłumaczy skarżący w piśmie z dnia 18 marca 2011 r. i wyjaśnienia te sprowadzają się do tego, że odbył on kilka wizyt w Urzędzie celem wyjaśnienia zaistniałej sytuacji i dopiero w dniu 17 maja 2010 r. po osobistej rozmowie ze Starostą [...] i otrzymaniu kopii operatu szacunkowego nr [...] uzyskał informacje o zmianie wysokości opłaty.
W stanie niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, organ prawidłowo przyjął, iż przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 7 maja 2010 r., czyli w dacie doręczenia S. A. wezwania do uregulowania zaległości z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu za lata 2006 – 2010. To z tego wezwania skarżący dowiedział się bowiem o orzeczeniu Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Od dnia zatem 8 maja 2010 r. rozpoczął zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a. bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu i upłynął w dniu 15 maja 2010 r. Wniosek o przywrócenie terminu skarżący złożył dopiero dnia 17 maja 2010 r., a więc po upływie terminu przewidzianego w art. 58 § 2 k.p.a.
Zdaniem Sądu, nie można się zgodzić ze skarżącym, że siedmiodniowy termin określony w art. 58 §2 k.p.a. nie rozpoczął biegu w dniu 8 maja 2010 r., tylko dopiero od dnia 10 maja 2010 r. lub od jeszcze innej daty. Podkreślenia bowiem wymaga, że już w dniu 7 maja 2010 r., co przyznaje sam skarżący, dowiedział się on i to na piśmie o orzeczeniu Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Wprawdzie nie zostało mu w tym dniu doręczone to orzeczenie, tylko wezwanie do zapłaty wynikające z tego orzeczenia, ale fakt ten już przesądza o tym, że w dniu 7 maja 2010 r. skarżący o tym orzeczeniu się dowiedział. W rozumieniu zatem art. 58 § 2 k.p.a., w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu.
Skarżący winien zatem w kolejnym terminie 7 – dniowym złożyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że wypowiedzenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest niezasadne lub uzasadnione w innej wysokości. Samo zaś złożenie wniosku o ustalenie, że wypowiedzenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest niezasadne lub uzasadnione w innej wysokości mogło nastąpić zarówno jednocześnie w dacie złożenia wniosku o przywrócenie terminu lub później, na wezwanie organu, w ramach uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie nakładają na organy administracji publicznej obowiązku pouczania stron i uczestników postępowania o instytucji przywrócenia terminu uregulowanej w art. 58 k.p.a. Oznacza to więc, że ustawodawca przyjął na zasadzie domniemania znajomość prawa w tym zakresie przez wszystkich jego adresatów.
Przenosząc te uwagi na grunt sprawy podkreślić więc należy, że organy nie były zobowiązane pouczać skarżącego o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu ani w dniu 7 maja 2010 r., ani w kolejnych dniach, aż do dnia 17 maja 2010 r. włącznie, czyli faktycznego złożenia takiego wniosku. Termin zaś 7 – dniowy z art. 58 § 2 k.p.a. płynął niezależnie od tego, czy skarżący o nim wiedział, czy nie.
Ze względów wskazanych powyżej, brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu skarżącego z punktu 1) skargi.
W ocenie Sądu, jako całkowicie niezasadny należy uznać także zarzut skarżącego wskazany przez niego w punkcie 2) skargi. Jak wynika bowiem z sentencji zaskarżonego orzeczenia i jego uzasadnienia, organ przy rozstrzyganiu w niniejszej sprawie nigdzie nie powołał się na art. 41.k.p.a. i przepisu tego nie zastosował.
Reasumując, w ocenie Sądu, organ prawidłowo przyjął, że skarżący wniosek o przywrócenie terminu złożył po upływie terminu z art. 58§2 k.p.a., co skutkowało odmową przywrócenia terminu.
Mając powyższe na uwadze, na mocy wskazanych przepisów oraz art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako bezzasadną, należało oddalić.