Uzasadnienie
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego O. Z. wnosił o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o odmowie przyznania skarżącemu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główmy Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Jak wynika ze zgromadzonego przez organy w niniejszej sprawie materiału dowodowego wnioskiem z dnia [...] października 2003 r. O. Z. wystąpił o przyznanie mu pomocy finansowej w związku z uzyskaniem lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, załączając jednocześnie akt notarialny świadczący o nabyciu odrębnej nieruchomości lokalowej.
Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] odmówił wnioskodawcy przyznania pomocy finansowej.
W uzasadnieniu swego stanowiska organ I instancji stwierdził, że prawo do pomocy finansowej przysługuje jedynie policjantowi posiadającemu prawo do lokalu mieszkalnego przyznanego na podstawie decyzji administracyjnej, o który mowa w przepisie art. 88 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.). Ponieważ zaś wnioskodawca - w dniu uzyskania lokalu - był funkcjonariuszem w służbie przygotowawczej, nie przysługiwało mu tego rodzaju uprawnienie.
W odwołaniu od powyższej decyzji O. Z. podtrzymując wniosek podniósł, że przepisy w sposób niejednoznaczny interpretują przyznawanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu, gdyż nie ma w nich mowy o fakcie zakupu lokalu przez policjanta w służbie przygotowawczej a jedynie o ubieganiu się o pomoc finansową przeznaczoną na tego rodzaju cel przez funkcjonariusza w służbie stałej.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego, zauważając, że w świetle w/w przepisu art. 88 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z tak określonym prawem do lokalu ustawa wiąże resortowe formy zaspakajania potrzeb mieszkaniowych policjantów, do których należą: przydział lokalu mieszkalnego (art. 90 ustawy), prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lokalową (art. 94 ust. 1 ustawy).
W związku z tym organ uznał, że pomoc finansowa, o której mowa w przepisie art. 94 ust. 1 ustawy, jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia policjanta, który ma prawo do otrzymania - na podstawie decyzji administracyjnej - lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 ustawy. Uprawnienia policjanta przy tym do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej nie mogą być interpretowane w oderwaniu od treści art. 95 o Policji, który stanowi, iż nie przydziela się lokalu mieszkalnego policjantowi posiadającemu (lub którego małżonek posiada) lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej, przysługującej mu powierzchni mieszkalnej.
Ponadto organ podniósł, że uprawnienie do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego oraz pomocy finansowej (przy braku w/w przesłanki negatywnej) przysługuje jedynie policjantowi w służbie stałej, natomiast funkcjonariusz w służbie przygotowawczej może otrzymać tylko kwaterę tymczasową. Oceny zaś uprawnień do pomocy finansowej należy dokonać na dzień uzyskania przez zainteresowanego przedmiotowego prawa do lokalu mieszkalnego tj. na dzień [...] listopada 2001 r. Ponieważ w dniu tym wnioskodawca pozostawał w służbie przygotowawczej – wniosek jego nie mógł być uwzględniony.
Powyższa decyzja stała się z kolei przedmiotem skargi do Sądu, w której O. Z. zarzucił Komendantowi Głównemu Policji naruszenie przepisu art. 94 ust. 1 cytowanej ustawy o Policji oraz przepisów rozporządzenia wykonawczego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1468) poprzez ich błędna wykładnię i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Zdaniem skarżącego w/w przepisy nie mogą być interpretowane w ten sposób, iż warunkiem uzyskania prawa do pomocy finansowej jest okoliczność uzyskania tego prawa w trakcie pełnienia służby stałej. Przepisy bowiem formułują jedynie zasadę, że ubiegać się o taką pomoc może tylko policjant w służbie stałej natomiast bez znaczenia jest moment nabycia prawa do lokalu. Musi on jedynie nastąpić przed złożenie stosownego wniosku, gdyż odpis aktu notarialnego winien być do niego załączony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skargę należało uznać za zasadną, co w konsekwencji prowadziło do uchylenia decyzji obu instancji jako wydanych z naruszeniem prawa materialnego, mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Przywołane wyżej przepisy art. 88 w związku z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji ustanawiają istotnie zasadę, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość przysługuje, jedynie policjantowi pozostającemu w służbie stałej. Zasada ta oznacza jednak jedynie, że z wnioskiem o przyznanie takiej pomocy może wystąpić tylko policjant w służbie stałej. Natomiast z przepisów tych nie wynika – jak przyjęły to organy obu instancji – że oceny uprawnień do uzyskania pomocy finansowej winno się dokonywać wg stanu faktycznego istniejącego w dniu uzyskania przez zainteresowanego prawa do nabytego przezeń lokalu mieszkalnego.
Pogląd ten nie znajduje bowiem oparcia w przepisach ani ustawy o Policji ani też przepisach wspomnianego rozporządzenia wykonawczego i z tego powodu Sąd uznał go za wadliwy.
Nadmienić wypada, że zajęte przez skład orzekający w niniejszej sprawie stanowisko stanowi ugruntowaną już linię orzeczniczą sądownictwa administracyjnego, o czym świadczą choćby tezy zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 1998 r. sygn. akt I SA 749/98, LEX nr 45877 i uzasadnieniu postanowienia tegoż Sądu z dnia 25 kwietnia 1997 r. I SA 4/96 ONSA 1998/53.
W orzeczeniach tych Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że choć przedmiotowa pomoc finansowa przysługuje rzeczywiście wyłącznie policjantowi w służbie stałej to należy przez to rozumieć, iż skutecznie wniosek o jej przyznanie może złożyć tylko funkcjonariusz mianowany na stałe. Jednak jeden z elementów uzależniających przyznanie i ustalenie tego rodzaju pomocy może wystąpić niejako wstecznie a więc przed dniem przeniesienia funkcjonariusza do służby stałej.
Przy ponownym zatem rozpoznaniu sprawy organy winny dokonać ustaleń czy w tym, konkretnym przypadku, przy zastosowaniu powyższej interpretacji przepisów art. 88 i 94 ust. 1 ustawy o Policji, zostały spełnione przez wnioskodawcę przesłanki do przyznania mu objętej wnioskiem pomocy i orzec w zależności od poczynionych ustaleń.
Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – z mocy przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.