Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania M. Ś. od decyzji z [...] grudnia 2012 r. nr [...], wydanej przez Prezydenta W., o odmowie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt P. Ś. w pieczy zastępczej oraz o ustaleniu miesięcznej opłaty za pobyt w domu dziecka, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż 17 października 2012 r. [...] Centrum Pomocy Rodzinie wszczęło postępowanie w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt dziecka – P. Ś. - w Domu Dziecka nr [...] im. [...] przy ul. [...] w W. W dniu 7 listopada 2012 r. do organu I instancji wpłynął wniosek M. Ś. o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt syna w pieczy zastępczej.
Decyzją z [...] grudnia 2012 r. nr [...] Prezydent W. odmówił odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt P. Ś. w pieczy zastępczej oraz ustalił od 10 września 2012 r. do czasu opuszczenia placówki za pobyt P. Ś. w Domu Dziecka nr [...] przy ul. [...] w W. miesięczną opłatę w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż uzyskany przez rodzinę M. Ś. dochód w wysokości [...] zł przekracza 200% kwoty określonej w § 2 pkt 3) uchwały nr [...] Rady Miasta W. z [...] maja 2012 r., co stanowi [...] zł. i w tym stanie faktycznym M. Ś. nie spełnia podstawowego kryterium określonego przepisami prawa.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył M. Ś. Wskazał, że ze względu na trudną sytuację zdrowotną i finansową nie jest w stanie ponosić tak wysokich kosztów utrzymania syna w domu dziecka.
Rozpatrując sprawę Kolegium wskazało, że podstawę prawną rozstrzygnięcia organu I instancji stanowiły przepisy ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2011 r. nr 149, poz. 887 ze zm.), zarządzenie nr [...] Prezydenta W. z [...] maja 2012 r. w sprawie ustalenia średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo – wychowawczej na terenie W. w 2012 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...] marca 2012 r., poz. [...]) oraz uchwała Nr [...] Rady Miasta W. z [...] maja 2012 r. w sprawie określania warunków umorzenia w całości lub części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.
Organ podniósł, iż zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 2) ustawy, za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej płacówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym – w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Za ponoszenie opłaty, o której mowa w ust. 1, rodzice odpowiadają solidarnie.
Kolegium wyjaśniło, że z treści powołanego przepisu wynika, że pobyt dziecka w pieczy zastępczej jest odpłatny, a opłatę taką ponoszą rodzice dziecka, przy czym jej wysokość zostaje ustalona w wydanej przez starostę decyzji, zgodnie z art. 194 ust. 1 ustawy.
Rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 (art. 194 ust. 2). Starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 (art. 194 ust. 3).
Kolegium wskazało, że powyższą kwestię reguluje uchwała [...] Rady Miasta W. z [...] maja 2012 r. w sprawie określania warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.
Zgodnie z § 6 uchwały, na wniosek rodzica można odstąpić od ustalania opłaty, gdy:
- 1. dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 100% kwoty określonej w § 2 pkt 3);
- 2. dochód na osobę w rodzinie przekracza 100%, ale nie przekracza 200% kwoty określonej w § 2 pkt 3), a w rodzinie osoby zobowiązanej do ponoszenia opłaty występuje jedna z następujących okoliczności:
- a) długotrwała choroba,
- b) bezdomność,
- c) niepełnosprawność,
- d) straty materialne powstałe w wyniku zdarzeń losowych,
- e) rodzic samotnie sprawuje bezpośrednią opiekę nad małoletnim dzieckiem,
- f) okresowy powrót małoletniego dziecka do rodziny,
- g) inne ważne przyczyny.
- 3. zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem i egzekucją należności byłyby równe albo wyższe od kwoty należności.
Odstąpienie może nastąpić, jeżeli podstawy do udzielenia ulgi, o których mowa w ust. 1, potwierdzone są dokumentami znajdującymi się w posiadaniu wierzyciela lub rodzica, z zastrzeżeniem ust. 4 (ust. 2). Informację o spełnieniu kryteriów określonych w ust. 1 rodzic przekazuje w formie pisemnego oświadczenia załączonego do wniosku (ust. 3).
Kolegium wskazało, że w dniu 7 listopada 2012 r. do organu I instancji wpłynął wniosek M. Ś. o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt syna w pieczy zastępczej. Z przedstawionych przez stronę dokumentów wynika, iż uzyskany przez rodzinę M.Ś. dochód w wysokości [...] zł przekracza 200% kwoty określonej w § 2 pkt 3) uchwały nr [...] Rady Miasta W. z [...] maja 2012 r., co stanowi kwotę [...] zł. Zatem w przypadku skarżącego nie można zastosować przepisów ww. uchwały w części dotyczącej odstąpienia od ustalenia opłaty, ponieważ M. Ś. nie spełnia kryterium dochodowego określonego przepisami prawa.
Kolegium wyjaśniło, że ustawodawca przewidział jednocześnie możliwość umorzenia opłaty w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty zgodnie z art. 194 ust. 3 ustawy. Powyższą kwestię reguluje § 3 uchwały z dnia [...] maja 2012 r., którego treść organ przytoczył.
Na powyższą decyzję skargę złożył M. Ś. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił, że organy nie uwzględniły jego długotrwałej choroby i niepełnosprawności, wobec czego naruszyły przepis art. 7 i 77 kpa. Wskazał, że 6 października 2012 r. uległ wypadkowi i doznał urazu kolana, a Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, w której jest ubezpieczony, orzekła o częściowej niepełnosprawności. Czeka go operacja. Podniósł, że jest w trudnej sytuacji finansowej, a jego zadłużenia od października 2012 r. przekroczyły [...] zł.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w jej treści.
Zgodnie z art. 193 ust.1 pkt 2) i ust. 2 ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, a odpowiedzialność rodziców z tego tytułu jest solidarna.
Natomiast zgodnie z § 2 pkt 3) uchwały Rady Miasta W. nr [...] z [...] maja 2012 r. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) za dochód na osobę w rodzinie należy rozumieć dochód rodziny, o którym mowa w ustawie z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych przeliczony na osobę w rodzinie, nie uwzględniając osoby przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, nie przekraczający 504 zł. Z kolei § 6 ust. 1 pkt 2) uchwały przewiduje możliwość odstąpienia od ustalania opłaty na wniosek rodzica.
W niniejszej sprawie organy ustalając dochód rodziny skarżącego wyliczyły go biorąc pod uwagę dochody jego żony (z którą zawarł związek małżeński w czerwcu 2012 r.), płacone alimenty na rzecz córki i wyliczyły, że dochód ten wynosi [...] zł na osobę w rodzinie. Skutkowało to odmową odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt syna w pieczy zastępczej.
Jednakże uszło uwadze organów, że § 2 pkt 3) uchwały Rady Miasta W. z [...] maja 2012 r. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) odwoływał się do przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z kolei w myśl art. 3 pkt 2 i 2 a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych dochód rodziny to suma dochodów członków rodziny, a dochód członka rodziny to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Zatem skoro syn skarżącego został skierowany do placówki opiekuńczo wychowawczej [...] sierpnia 2012 r. (skierowanie nr [...] wystawione przez Zastępcę Kierownika Działu ds. Pieczy Zastępczej [...] Centrum Pomocy Rodzinie), to dochód rodziny skarżącego należało obliczyć za rok 2011 r. Tymczasem organy uwzględniły dochód skarżącego z roku 2012 r. obliczony na podstawie dochodów żony skarżącego. Jednakże w 2011 r. skarżący nie był jeszcze żonaty (związek zawarł [...] czerwca 2012 r.).
Natomiast Kolegium nie dostrzegło, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie obowiązywało już zarządzenie Prezydenta W. z [...] marca 2012 r. nr [...] ustalające średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w palcówce opiekuńczo wychowawczej, a z dniem 1 kwietnia 2013 r. weszło w życie zarządzenie Prezydenta W. z [...] marca 2013 r. nr [...], które zmieniało odpłatność za pobyt wychowanka w Domu Dziecka Nr [...] przy ul. [...] w W. Kolegium nie wyjaśniło, czy po 1 kwietnia 2013 r. syn skarżącego przebywał jeszcze w pieczy zastępczej i czy wobec tego zmiana tego przepisu miała wpływ na ustaloną wysokość odpłatności za pobyt w domu dziecka przez syna skarżącego o tej daty.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organy obydwu instancji naruszyły przepis art. 193 ust. 1 pkt 2) ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w zw. z art. 3 pkt 2 i 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z § 2 pkt 3 uchwały Rady Miasta W. z [...] maja 2012 r. w sprawie określenia warunków umarzania w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminów płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, z przyczyn wyżej wskazanych. Z powyższych przyczyn i w tym samym stopniu naruszyły również przepisy art. 7, 8, 77 § 1, 80 kpa, a organ II instancji art. 138 § 1 pkt 1 kpa.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu. Weźmie także pod uwagę, że z dniem 1 października 2013 r. zmienił się przepis § 2 pkt 3) uchwały z [...] maja 2012 r., dotyczący definicji dochodu na osobę w rodzinie, przez który należy rozumieć dochód na osobę w rodzinie ustalony zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej.