Uzasadnienie
Minister Infrastruktury i Budownictwa, decyzją z [...] października 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2016 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Powiat [...] własności nieruchomości położonej w obrębie [...], jedn. ew. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, jako zajętej pod drogę powiatową nr [...] relacji [...].
Z ustaleń organu wynika, że materialnoprawną podstawę decyzji stanowi art. 73 ust 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) Z odpisu zupełnego księgi wieczystej nr [...] wynika, że właścicielami działki ozn. [...], z której wydzielono przedmiotową działkę nr [...] są K. S. i I.S. na podstawie umowy sprzedaży z 3 listopada 1994 r. Na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z 11 września 1968 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich (Dz. U. Nr35, poz. 179 ze zm.) droga relacji [...], oznaczona nr [...] została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich. Zgodnie z art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. dotychczasowe drogi krajowe i wojewódzkie, nieumieszczone w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U Nr 160, poz. 1701), stały się 1 stycznia 1999 r. drogami powiatowymi. Taka sytuacja dotyczy przedmiotowej drogi. Zgodnie z uchwałą Zarządu Województwa [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. droga powiatowa nr [...] relacji [...] otrzymała nr [...].
W aktach sprawy znajduje się mapa z projektem podziału nieruchomości przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...], przedstawiająca granice nieruchomości według jej zajęcia pod drogę publiczną na dzień [...] grudnia 1998 r., sporządzona przez geodetę uprawnionego. Z analizy mapy wynika, że przedmiotowa nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną w dniu [...] grudnia 1998 r. W aktach sprawy znajdują się kopie dokumentów potwierdzających wykonywanie władztwa publicznoprawnego przez Starostwo Powiatowe w [...] nad drogą powiatową nr [...]. Na ich podstawie organ uznał, że zarządca drogi wykonywał cykliczne czynności faktyczne dotyczące drogi publicznej, w pasie której znajduje się przedmiotowy grunt, w okresie przed dniem 1 stycznia 1999r. Z tego powodu organ uznał za udowodnioną w wystarczającym stopniu przesłankę związaną z pozostawieniem działki nr [...] we władaniu publicznoprawnym w dniu [...] grudnia 1998 r. Skoro na gruncie przedmiotowej sprawy zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. organ obowiązany był orzec jak w zaskarżonej decyzji.
W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa I. S. zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa:
- - art. 73 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (dalej: ustawy Przepisy wprowadzające (...) poprzez błędne przyjęcie, że w dniu [...] grudnia 1998 r. zostały spełnione przesłanki wymienione w powołanym przepisie, a mianowicie zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, faktyczne władanie zajętą nieruchomością przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w odniesieniu do zajętej nieruchomości.
- - art. 77 § 1 w zw. z art. 7 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej K.p.a.) poprzez brak wszechstronnej analizy sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
- - art. 107 § 3 w związku z art. 11 K.p.a. poprzez sporządzenie lapidarnego uzasadnienia rozstrzygnięcia, które nie spełnia standardów procedury administracyjnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, bowiem nie można poznać motywów organu i ustalić, co dokładnie legło u podstaw rozstrzygnięcia oraz dlaczego doszło do pominięcia argumentów skarżącej.
W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga jest bezzasadna.
Stosownie do brzmienia przepisu art. 73 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną – nieruchomości pozostające w dniu [...] grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy samego prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem. Przesłankami, od których kumulatywnego spełnienia uzależniony jest skutek przejścia prawa własności z mocy samego prawa na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, są zatem: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, władanie tym gruntem w dniu [...] grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego oraz brak tytułu własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego do tej nieruchomości.
Sformułowanie,,nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, które następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed dniem 1 stycznia 1999 r. Natomiast władanie oznacza faktyczne sprawowanie władztwa, zbliżone do posiadania; przy czym do spełnienia przesłanki władztwa nie jest konieczne udowodnienie służącego podmiotowi publicznoprawnemu jakiegokolwiek tytułu do nieruchomości. W świetle omawianej regulacji podstawowe znaczenie ma jedynie to, czy Skarb Państwa lub gmina przez swoje jednostki organizacyjne w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę wykonywały faktyczne czynności, takie jak np. utrzymywanie nawierzchni, naprawa, remont, odśnieżanie itp. Związane z szeroko rozumianym zarządzaniem drogą publiczną. Ustawodawca skutki nabycia własności nieruchomości z mocy prawa odniósł bowiem do każdego stanu władania cudzą nieruchomością, nawet wbrew woli jej właściciela byleby nieruchomość w dniu [...] grudnia 1998 r. nie stanowiła własności publicznej (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14.03.2000 r. sygn. akt P5/99).
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że działka nr [...], która została wydzielona z działki nr [...] stanowiła w dniu [...] grudnia 1998 r. własność osoby fizycznej. Okolicznością bezsporną jest również to, że droga relacji [...] oznaczona numerem [...] została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich zgodnie z rozporządzeniem Ministra Komunikacji z dnia 11 września 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich (Dz. U. Nr 35, poz. 179 ze zm.) i z dniem 1 stycznia 1999r. stała się drogą powiatową – na podstawie art. 103 ust 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
Zasadnie organ uznał, że przesłanki faktycznej zajętości objętej decyzją działki gruntu pod drogę publiczną dowodzi mapa z projektem podziału działki nr [...], z której wydzielono działkę nr [...]. Mapa została wpisana do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] lutego 2014 r. za nr [...]. Mapa została sporządzona przez geodetę uprawnionego i zawiera adnotację, że granice podziału nieruchomości ustalono według zajęcia pod drogę publiczną na [...].12.1998 r. a podział został wykonany dla celów postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 73 ustawy z 13.10.1998 r. Mapa ta stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., a więc stanowi dowód tego co zostało w niej urzędowo stwierdzone.
Niezależnie od tego dowodu to fakt zajętości objętej decyzją działki gruntu pod drogę publiczną przyznaje sama skarżąca w licznych pismach kierowanych do organów a znajdujących się w aktach postępowania. Z tych pism wynika, że nabywając w 1994 r. na własność działkę nr [...] nie wiedziała, że jej część zajęta jest pod wybudowaną na niej drogą asfaltową. Dowiedziała się o tym dopiero w 2012 r. w czasie robót geodezyjnych prowadzonych w celu wydzielenia działki zajętej pod tą drogę, która to część została oznaczona jako działka nr [...]. W pismach tych domaga się zapłaty wynagrodzenia za grunt zajęty pod drogę, a także wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z tego gruntu za okres od 1994 r. tj. od kiedy została właścicielką. Są to pisma: z 15.11.2012 r. do Starostwa Powiatowego w [...] (akta organu I instancji), z 1.06.2016 r. do Ministra Infrastruktury i Budownictwa (akta organu II instancji), z 18.09.2017 r. do Ministra Infrastruktury i Budownictwa (akta organu II instancji).
Pisma te wskazują także to, że została spełniona również przesłanka władztwa publicznoprawnego nad przedmiotową nieruchomością. Wynika z nich bowiem, że co najmniej już w 1994 r. została na niej urządzona droga o nawierzchni asfaltowej. Już ta okoliczność, przyznana przez Skarżącą jako właścicielkę nieruchomości, dowodzi władztwa publicznoprawnego. Dodatkowo fakt tego władztwa potwierdzają dokumenty powołane przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zatem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wbrew stanowisku skarżącej prezentowanemu w uzasadnieniu skargi, pozwala na przyjęcie zajęcia działki pod drogę publicznoprawną jak również władztwa publicznoprawnego w stosunku do niej w dniu [...] grudnia 1998 r. W tej sytuacji za nieuzasadnione należy uznać zarówno zarzuty prawa materialnego jak i procesowego, podniesione w skardze.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.