Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2011 r. oddalił skargę M. C. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania.
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2011 r., złożonym na urzędowym formularzu, M. C. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części.
W uzasadnieniu wnioskodawczyni podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem H. C. Źródłem utrzymania rodziny są świadczenia emerytalne strony i jej męża w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie (w tym dodatki kombatanckie). Posiadany majątek to segment o powierzchni ok. 110 m². Wnioskodawczyni wskazała również, że zarówno ona jak i jej mąż są kombatantami i ponoszą znaczne wydatki na leki i rehabilitację. W związku z powyższym nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku dla siebie i męża.
Powyższy wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznany został postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 lipca 2011 r., który odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wskazując, że wysokość uzyskiwanych przez M. C. i jej męża dochodów umożliwia stronie skarżącej wygospodarowanie środków finansowych pozwalających uiścić wymagane w niniejszej sprawie koszty sądowe.
Pismem z dnia [...] lipca 2011 r. M. C., reprezentowana przez adw. Z. G., wniosła w terminie sprzeciw od w/w postanowienia. Strona zarzuciła, iż nie został zbadany jej aktualny stan majątkowy a jedynie oparto się na fakcie uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 3403 zł oraz ustanowieniu profesjonalnego pełnomocnika, co zdeterminowało stwierdzenie, że jest w stanie ponieść koszty wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.
Celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 11 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał M. C. do złożenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, dokumentów wskazujących oraz potwierdzających posiadane przez nią i jej męża środki finansowe tj. wyciągów lub wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont, lokat itp.
W odpowiedzi na wezwanie adw. Z. G. nadesłał pismo z dnia [...] sierpnia 2011 r., do którego dołączył potwierdzenia z sald rachunków oszczędnościowych M. C. i W. C. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływana dalej jako p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych wobec osób, których sytuacja materialna jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, że znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
W przedmiotowej sprawie M. C. nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).
Z dokumentów wynika, że M. C. wraz z mężem H. C. posiadają miesięczne dochody w wysokości ok. [...] zł brutto pochodzące z emerytur i dodatków kombatanckich. Wraz z W. C. wnioskodawczyni posiada rachunki oszczędnościowe w walutach obcych, na których zgromadzone są środki pieniężne w wysokości [...] USD, [...] EUR oraz [...] GBP, co daje łączną kwotę ok. [...] zł według średniego kursu walut obcych Narodowego Banku Polskiego z dnia 5 września 2011 r. (tabela kursów nr 171/A/NBP/2011). Biorąc pod uwagę zadłużenie M. C. na rachunku odnawialnym w wysokości [...] zł (stan z dnia [...] sierpnia 2011 r.) oraz miesięczne stałe wpływy na konto oraz posiadane oszczędności Sąd stwierdził, że wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny co oznacza, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego w tym przedmiocie wniosku.
Odnosząc się do argumentu strony odnośnie ponoszenia wydatków związanych z lekami i rehabilitacją zauważyć należy, że strona legitymuje się książeczką inwalidy wojennego, co wiąże się z następującymi przywilejami: pierwszeństwem w opiece medycznej, korzystaniem z ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych, finansowanych ze środków publicznych (bez skierowania lekarskiego) oraz z bezpłatnymi lekami. Nie jest to zatem argument przemawiający za uwzględnieniem wniosku o zwolnienie, nawet częściowe, od kosztów sądowych obejmujących m.in. wpis sądowy od skargi kasacyjnej, który w niniejszej sprawie wynosi 100 zł.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.