Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu zażalenia Z. L., utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...].
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
Z. L. pismem z dnia [...] maja 2012 r. wystąpiła do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z wnioskiem o zwrot działek rolnych położonych na terenie wsi K., gm. [...], pow. [...]. Przedmiotowe podanie zostało przekazane do [...] Urzędu Wojewódzkiego przy piśmie z dnia [...] lipca 2012 r.
Wojewoda [...], postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...] zwrócił wniosek Z. L. w przedmiocie zwrotu działek rolnych.
W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że ze zgromadzonych w niniejszej sprawie dokumentów oraz akt znajdujących się w [...] Urzędzie Wojewódzkim wynika jednoznacznie, że nieruchomość będąca współwłasnością Z. L., B. L. i J.K. przejęta została na własność Skarbu Państwa za zaległe należności, jako gospodarstwo zaliczone do ekonomicznie podupadłych, postanowieniem Sądu Powiatowego w L. z dnia [...] lutego 1975 r. sygn. akt [...] wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r. o przejmowaniu nieruchomości rolnych na własność Państwa za zaległe należności (Dz. U. z 1969 r. Nr 17, poz. 130). W przedmiotowej sprawie prowadzone było już postępowanie administracyjne. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2009 r., znak: [...], umarzającą postępowanie administracyjne z wniosku Z. L. o zwrot przedmiotowej nieruchomości przejętej na własność Skarbu Państwa na mocy postanowienia Sądu Powiatowego w L. z dnia [...] lutego 1975 r. - sygn. akt [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 18 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 311/09 oddalił skargę na w/w decyzję Wojewody [...]. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 537/10, oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 grudnia 2009 r., wskazując na fakt, iż przejęcie przedmiotowej nieruchomości nie było wynikiem toczącego się postępowania administracyjnego, lecz wynikało z prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego.
Zdaniem organu, nie jest obecnie dopuszczalne prowadzenie postępowania administracyjnego w zakresie zwrotu przedmiotowej nieruchomości, ponieważ orzekanie przez organy administracji o ewentualnym zwrocie nieruchomości przejętej z mocy prawomocnego postanowienia Sądu w sposób jaskrawy kłóciłoby się z zasadą trójpodziału władz pomiędzy władze: ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Zgodnie z art. 66 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Organem właściwym, w ocenie Wojewody, do rozstrzygania w przedmiotowej sprawie będzie sąd powszechny.
Na powyższe postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. zażalenie wniosła Z. L. Wyraziła w nim ogólne niezadowolenie z treści rozstrzygnięcia przywołując ponownie dotychczas podnoszone argumenty.
Po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż do załatwienia tak sformułowanego żądania właściwy jest sąd powszechny. Z treści podania wynika jednoznacznie, że wnioskodawczyni domaga się zwrotu nadpłaconej kwoty [...] zł w związku z przejęciem na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego położonego we wsi K. Podstawą prawną, zgodnie z którą wnioskodawczyni może dochodzić zwrotu tej kwoty jest art. 405 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.). Przedmiotowa sprawa stanowi zatem niewątpliwie tzw. sprawę cywilną i do jej rozstrzygnięcia zostały powołane sądy powszechne.
Dalej organ wskazał, że zgodnie z normą wyrażoną w art. 66 § 3 k.p.a., jeżeli z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
Na powyższe postanowienie z dnia [...] sierpnia 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Z. L. W uzasadnieniu wskazała, że nie zgadza się z zaskarżonym orzeczeniem. Nawiązała w nim do – niezasadnego w jej ocenie – wyroku Sądu Rejonowego w L., a także przeprowadziła na tym tle szczegółowe rozliczenie swoich zobowiązań i dokonanych spłat. Podkreśliła, że "zwraca się o zwrot pieniędzy, które przywłaszczyła Gmina".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje.
Skarga jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy, wydając zaskarżony akt, nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia i zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Organy trafnie wskazały, że wniosek skarżącej, w którym domaga się ona zwrotu nadpłaconej kwoty [...] zł. w związku z przejęciem na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego położonego we wsi K., może być rozpoznany w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym. Podkreślenia przy tym wymaga, że już wcześniejszy wniosek skarżącej o zwrot przedmiotowej nieruchomości w postępowaniu administracyjnym spotkał się z odmową i ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 537/10 oddalając skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 grudnia 2009 r., jednoznacznie wskazał na fakt, iż przejęcie przedmiotowej nieruchomości nie było wynikiem toczącego się postępowania administracyjnego, lecz wynikało z prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego, a zatem brak jest podstaw do rozpatrywania takiego wniosku w postępowaniu administracyjnym.
Zdaniem Sądu, ustalenia poczynione przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie I OSK 537/10 zachowują również aktualność w postępowaniu niniejszym. Podkreślenia przy tym wymaga, że dokonywane na podstawie ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r. przejęcie nieruchomości nie było wynikiem toczącego się postępowania administracyjnego, lecz wynikało z prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego. Dlatego też, przejęcie nieruchomości na podstawie tej ustawy nie może zostać uznane za wywłaszczenie. Ustawa ta nie jest bowiem aktem prawnym o charakterze wywłaszczeniowym, gdyż przepisy jej mają na celu uzyskanie zaspokojenia należności państwowych ciążących na właścicielach gospodarstw rolnych.
Trafnie więc, w ocenie Sądu, organy przyjęły, że również kwestia żądania zwrotu nadpłaty, której skarżąca dochodzi w niniejszym postępowaniu administracyjnym, nie może być rozpoznawana w tym postępowaniu, tylko ewentualnie w postępowaniu cywilnym. A zatem, zgodnie z art. 66 § 3 k.p.a., skoro podanie wniesiono do organu niewłaściwego i wynika z niego, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zasadnie zwrócił je wnoszącej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie wskazanych przepisów oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzeczono jak w sentencji wyroku.