Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z [...] października 2015 r. nr [...], utrzymało w mocy własne postanowienia z [...] września 2015 r. nr [...] o odmowie umożliwienia przeglądania akt sprawy o sygn. [...].
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że M. K. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z wnioskiem o udostępnienie mu wglądu do akt sprawy sygn. [...], wskazując, że jest właścicielem budynku przy ul. [...], częściowo posadowionego na nieruchomości nr hip. [...] przy ul. [...]. Przytaczając treść art. 28 kpa organ stwierdził, że przepis ten nie jest samodzielną podstawą do wydania odrębnego rozstrzygnięcia co do tego czy wnioskodawca jest, czy nie jest stroną postępowania. Na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego brak jest podstawy prawnej do wydania w procesowej formie rozstrzygnięcia w przedmiocie dopuszczenia osoby fizycznej do udziału w postępowaniu.
W postępowaniu dekretowym stronami postępowania są osoby wskazane w art. 7 dekretu a także podmioty, którym przysługuje tytuł prawny do spornego gruntu.
M. K. zgłosił roszczenia dekretowe dotyczące dawnej nieruchomości nr hip. [...] położonej przy ul. [...].
Postępowanie w sprawie sygn. akt [...] dotyczy dawnej nieruchomości dekretowej hip. nr [...], położonej przy ul. [...], która obecnie wchodzi w skład działek nr [...],[...],[...] z obrębu [...].
Wnioskodawca nie jest spadkobiercą dawnego właściciela nieruchomości hip. nr [...], jak również nie posiada tytułu prawnego do żadnej z wymienionych działek. Roszczenie o ustanowienie prawa do części działki nr [...] i nr [...] nie stanowi o interesie prawnym legitymującym do działania w sprawie [...], czego konsekwencją jest odmowa umożliwienia przeglądania akt sprawy.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] M. K. wniósł o uchylenie obu postanowień, wskazanie, Kolegium sposobu załatwienia sprawy lub rozstrzygnięcia i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że jego roszczenie dekretowe obejmuje część działek nr [...] i [...] z obrębu [...].
Natomiast postępowanie w sprawie sygn. akt [...] dotyczy dawnej nieruchomości dekretowej hip. nr [...], która obecnie wchodzi w skład działek nr [...],[...],[...] z obrębu [...].
Wobec tego skarżący uważa, że ma interes prawny w tym, aby prawidłowo został zdefiniowany przedmiot orzeczenia administracyjnego Prezydenta [...] z [...].02.1950 r L. dz. [...].
W roku 2008 wyrażono skarżącemu zgodę na wgląd do akt sprawy na potwierdzenie czego załączył do skargi kserokopie stosownych dokumentów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga jest uzasadniona chociaż z innych względów niż powołano w jej treści.
Przepis art. 73 § 1 kpa przyznaje stronie prawo wglądu w akta sprawy, sporządzenia z nich notatek, kopii lub odpisów a w § 2 przepis ten przyznaje stronie prawo żądania uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy, uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.
M. K. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o umożliwienie mu przejrzenia akt sprawy [...].
Wniosek uzasadnił tym, że jest właścicielem budynku przy ul. [...] częściowo zbudowanego na nieruchomości hip. nr [...] przy ul. [...].
Jak zostało to ustalone przez organ postępowanie w sprawie sygn. [...] dotyczy dawnej nieruchomości dekretowej hip. nr [...], położonej przy ul. [...], która obecnie wchodzi w skład działek nr [...],[...],[...] z obrębu [...]. Zostało również ustalone, że skarżący nie jest następcą prawnym dawnego właściciela nieruchomości przy ul. [...] jak również nie posiada tytułu prawnego do działek w skład, których obecnie ta nieruchomość wchodzi. Tym ustaleniom skarżący nie zaprzecza. Natomiast te ustalenia wskazują na to, że skarżącemu nie przysługuje interes prawny do bycia stroną tego postępowania, w rozumieniu art. 28 kpa, co prawidłowo zostało przez organ wywiedzione w zaskarżonej decyzji.
Wobec tego nie przysługuje mu prawo wglądu do akt sprawy dotyczącej nieruchomości, co do której skarżącemu nie przysługuje żaden tytuł prawny gdyż, jak to wynika z przytoczonego art. 73 § 1 kpa, uprawnienie takie przysługuje tylko stronie.
Prawo bycia stroną wskazanego we wniosku postępowania nie wynika dla skarżącego z tego, że jest właścicielem budynku położonego przy ul. [...] na dawnej nieruchomości hip. nr [...], która obecnie stanowi część działki ewid. nr [...], część działki ewid. nr [...] oraz część działki ewid. nr [...] z obrębu [...] i, który według jego twierdzeń, częściowo jest zabudowany na nieruchomości przy ul. [...]. Nie wynika z tego by przysługiwał mu tytuł prawny do nieruchomości przy ul. [...]. To, że skarżącemu przysługują roszczenia dekretowe do nieruchomości, która obejmuje część działek obecnie oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...] z obrębu [...] oraz, że postępowanie w sprawie sygn. [...] dotyczy dawnej nieruchomości dekretowej, która obecnie także wchodzi w skład działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...] nie oznacza, że roszczenia te przysługują mu do całej powierzchni działek nr [...] i [...], ale tylko w granicach dawnej nieruchomości hip. nr [...].
Prawidłowo więc organ uznał, że M. K. nie jest stroną postępowania sygn. akt [...] dotyczącego dawnej nieruchomości dekretowej hip. nr [...], położonej przy ul. [...]. Fakt, że w przeszłości udostępniono mu akta tej sprawy do wglądu i wydano kserokopię żądanego dokumentu nie kreuje po jego stronie legitymacji do bycia stroną tym bardziej, że tamta czynność organu nie poddana była kontroli sądowoadministracyjnej.
Mimo jednak prawidłowej oceny organu, że skarżący nie ma praw strony Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia tego organu z [...].09.2015 r. gdyż dotknięte są one wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa jako wydane bez podstawy prawnej. Organ wydał bowiem postanowienie na podstawie art. 74 § 2 kpa a z brzmienia tego przepisu wynika, że jest on adresowany wyłącznie do strony postępowania. W sytuacji gdy o wgląd w akta sprawy występuje osoba, która nie jest stroną brak jest podstaw prawnych do wydania postanowienia o odmowie. W takiej sytuacji organ tylko informuje wnioskodawcę pismem o przyczynach odmowy, a więc w formie pozaprocesowej.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.