Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 2171/15

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 2171/15 oddalił skargę J. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2015 r., nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

W dniu 7 kwietnia 2016 r. (data stempla pocztowego) skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Uzasadniła, że w dniu 5 kwietnia 2016 r. zadzwoniła do Wojewódzkiego Sądu Admisntiracyjnego w Warszawie. Podczas rozmowy telefonicznej dowiedziała się o oddaleniu jej skargi oraz o uchybieniu ww. terminu, który upłynął w dniu 22 marca 2016 r.

Wskazała, że w zawiadomieniu o rozprawie, w pouczeniu, brak jest informacji:

1. - że na rozprawie może zapaść wyrok niepodlegający doręczeniu, którego zaskarżenie będzie możliwe jedynie po uprzednim złożeniu wniosku o jego uzasadnienie - w terminie 7 dni - od ogłoszenia wyroku,
2. - gdzie, kiedy i w jaki sposób można dowiedzieć się, jaki zapadł wyrok – brak dokładnego adresu strony ww. z orzeczeniem,
3. - jakie strona ma prawa oraz obowiązek, gdy sąd w wyroku skargę uwzględni albo oddali, w sytuacji gdy działa bez zawodowego pełnomocnika oraz nie posiada wykształcenia prawniczego.

W związku z powyższym w jej ocenie nie było możliwe złożenie wniosku w terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

W świetle postanowień zawartych w art. 86 i 87 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu;

1. 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu;
2. 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu;
3. 5) uchybienie terminowi powoduje powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 ppsa).

Natomiast zgodnie z art. 88 tej ustawy spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wskazując na brak pouczenia że:

1. - na rozprawie może zapaść wyrok niepodlegający doręczeniu, a którego zaskarżenie będzie możliwe jedynie po uprzednim złożeniu wniosku o jego uzasadnienie,
2. - gdzie, kiedy i w jaki sposób można dowiedzieć się, jaki zapadł wyrok – brak dokładnego adresu strony z orzeczeniem oraz
3. - o prawach i obowiązku strony, gdy sąd w wyroku skargę uwzględni albo oddali, w sytuacji gdy strona działa bez zawodowego pełnomocnika i nie posiada wykształcenia prawniczego.

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie skarżąca zachowała 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu bowiem przyczyna, którą powołała (brak stosownej informacji) ustała – jak stwierdziła – po uzyskaniu informacji w dniu 5 kwietnia 2016 r., zaś z wnioskiem wystąpiła w dniu 7 kwietnia 2016 r.

Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego (np. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000, s. 368-370), jak i postępowania cywilnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy - T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska, Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, Część pierwsza, postępowanie rozpoznawcze, t. 1, Warszawa 2003, s. 362. Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie NSA.

Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (...) (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", Wydaw. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333). Jako brak winy nie mogą zostać zakwalifikowane - nieuwaga bądź zaniedbanie leżące po stronie skarżącej. Podkreślenia wymaga, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ani podeszły wiek ani stan zdrowia nie stanowią przesłanek wykluczających istnienia winy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2007 r. o sygn. akt II OSK 479/07).

Samo uprawdopodobnienie braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, oznacza wykazanie takich okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były nie do przewidzenia oraz nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 896/14, oraz z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15).

W świetle powyższego nie można zatem przyjąć, że strona skarżąca bez swojej winy uchybiła terminowi do wniesienia skargi.

Pełnomocnik strony, który osobiście odebrał przesyłkę, zawierającą zawiadomienie o rozprawie, został w niej prawidłowo pouczony. W pkt 2 przedmiotowego pouczenia wskazano, że sentencji wyroku oddalającego skargę, ogłoszonego na rozprawie, Sąd nie doręcza stronom z urzędu z wyjątkiem w nim wskazanym. Z kolei pkt 3 stanowi, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony, w terminie 7 dni, od dnia ogłoszenia wyroku. Zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną. Pkt 5 stwierdza, że w razie uwzględnienia skargi wojewódzki sąd administracyjny sporządza i doręcza z urzędu wyrok z uzasadnieniem każdej ze stron. Pkt 8 zawiera zaś wskazanie, iż akta są udostępniane stronom w Sekretariacie Informacji o Sprawach.

Jak z powyższego wynika pouczenie zawarte w przedmiotowej informacji jest zrozumiałe, jasne i wskazuje, jakie sutki wywołuje w procedurze sądowej wydanie wyroku oddalającego skargę, czy też uwzględniającego skargę. Wbrew temu co twierdzi strona - została ona poinformowana, że w przypadku oddalenia skargi należy złożyć wniosek w terminie 7 dni, od dnia ogłoszenia wyroku. Pouczono ją również, w jakim miejscu akta sprawy są udostępniane. Nie można przy tym pominąć faktu, że w nagłówku pisma znajdują się telefony kontaktowe do Sądu.

Powyższe oznacza zatem, że gdyby strona zastosowała się do pouczenia, zawartego w piśmie zawiadamiającym o rozprawie, nie uchybiłaby terminowi do złożenia przedmiotowego wniosku. W razie jakichkolwiek wątpliwości strona należycie dbająca o swoje interesy mogła zapoznać się z treścią przepisów zawartych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, regulujących termin wnoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Mogła też uzyskać stosowną informację kontaktując się z Sądu - jak to uczyniła przed wystąpieniem z wnioskiem o przywrócenie terminu.

Z tego też względu Sąd na podstawie art. 86 w zw. z art. 87 § 2 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił, jak w sentencji postanowienia.