Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia Wójta Gminy W., na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 k.p.a. Minister Infrastruktury uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] wydane w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w celu uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r., nr [...] orzekającej o nabyciu przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad prawa trwałego zarządu na nieruchomości położonej w gminie W., obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...].
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2006 r., nr [...] stwierdził nabycie przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad prawa trwałego zarządu na nieruchomości położonej w gminie W., obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...].
Wójt Gminy W. wnioskiem z dnia 29 lipca 2010 r., powołując się na przepis art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa zwrócił się o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 25 września 2006 r. W uzasadniając wniosek wnioskodawca wskazał, że przedmiotowa nieruchomość w dniu [...] maja 1990 r. stała się własnością Gminy W. co zostało potwierdzone decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...], do wniosku załączył kopię tej decyzji. Wnioskodawca wskazała również, że Gmina [...] nie brała udziału w postępowaniu przy wydaniu decyzji w sprawie ustanowienia trwałego zarządu na przedmiotowej nieruchomości.
Po rozpoznaniu wniosku Wojewoda [...] powołując się na treść art. 148 § 2 k.p.a. wskazał, że w dniu 22 lutego 2011 r., wezwał Wójta Gminy [...] do uzupełnienia wniosku o wskazanie daty w której Gmina dowiedziała się o decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r., oraz przedstawienie dowodów na potwierdzenie tej okoliczności. W odpowiedzi Wójt Gminy [...] wyjaśnił, że o fakcie wydania decyzji Gmina powzięła wiadomość w dniu [...] lipca 2010 r., podczas czynności administracyjnych uzgadniania dróg gminnych w poszczególnych miejscowościach i ich regulacji prawnych, natomiast nie przedstawił dowodów pozwalających na stwierdzenie, że w tej właśnie dacie Gmina W. dowiedziała się o wydaniu decyzji Wojewody [...].
Organ pierwszej instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., była ostateczna w dniu 17 lutego 2006 r., a zatem skoro od tej decyzji przysługiwał 14 dniowy termin na wniesienie odwołania uznać należało że, wnioskodawca wiedzę o okoliczności, na którą się powołuje posiadał co najmniej na 14 dni przez datą 17 lutego 2006 r., a więc na 4 lata przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania.
Mając na uwadze powyższe Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] odmówił wznowienia postępowania w celu uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r., nr [...] w sprawie nabycia przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad prawa trwałego zarządu na nieruchomości położonej w gminie W., obręb N., oznaczonej jako działki ew. nr [...].
Na powyższe postanowienie Wójt Gminy W. wniósł zażalenie zarzucając nieprawidłowe przyjęcie, że strona uchybiła terminowi do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.
Rozpoznając odwołanie Minister Infrastruktury w pierwszej kolejności powołał się na treść art. 145 § 1 k.p.a. akcentując, że w przypadku gdy powodem wznowienia przesłanka z ust. 4 – strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu - termin do złożenia wniosku o wznowienie biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W ocenie organu odwoławczego Wójt Gminy W. składając oświadczenie w piśmie z dnia 4 marca 2011 r., dostatecznie udowodnił fakt powzięcia informacji o decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. Jako "całkowicie niezrozumiały" określił organ drugiej instancji twierdzenia organu pierwszej instancji, że z uwagi na uzyskanie przez decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. waloru ostateczności w dniu 17 lutego 2006 r., od decyzji tej przysługiwał 14 dniowy termin na wniesienie odwołania. A zatem należało uznać, iż wiedzę o okoliczności, na która powołuje się wnioskodawca posiadał co najmniej na 14 dni przed datą 17 lutego 2006 r., a więc 4 lata przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania.
Minister Infrastruktury podkreślił, że wniosek o wznowienie postępowania dotyczy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r., nr [...]. Wnioskodawca nie był stroną tego postępowania. Tym samym Wójt Gminy W. powołując się na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...], na postawie której uzyskał rzekomy tytuł do działki nr [...] zmierzał do wykazania, iż bezprawnie został pozbawiony statusu strony postępowania w sprawie nabycia przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad prawa trwałego zarządu przedmiotową nieruchomością.
Mając na uwadze powyższe Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., nr [...] uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] wydane w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w celu uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r., nr [...] orzekającej o nabyciu przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad prawa trwałego zarządu na nieruchomości położonej w gminie W., obręb N., oznaczonej jako działki nr [...].
Na powyższą decyzję Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na przyjęciu, że Wójt Gminy W. powziął informację o decyzji Wojewody [....] z dnia [...] września 2006 r., dopiero w dniu 21 lipca 2010 r. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wyjaśnił, że Wójt Gminy W. nie dochował terminu przewidzianego w art. 148 k.p.a. Skarżący zauważył, że Wójt Gminy W. oświadczył w dniu [...] marca 2011 r., że informacje o decyzji powziął w dniu 21 lipca 2010 r., podczas czynności administracyjnych uzgadniania dróg gminnych w poszczególnych miejscowościach i ich regulacji prawnych. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad podkreślił jednak, że w dniu [...] listopada 2009 r., pismem o sygnaturze [...] Wójt Gminy W. zwrócił się do GDDKiA z wnioskiem o wyjaśnienie kwestii odszkodowania za m. in. nieruchomości oznaczone jako działki o numerach ewidencyjnych [...] z obrębu N. w związku z realizacją przez GDDKiA inwestycji drogowych na ich terenie.
W odpowiedzi GDDKiA pismem z dnia 5 lutego 2010 r., udzieliła informacji, że w odniesieniu do tych działek wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie decyzji ustanawiających trwały zarząd na wymienionych nieruchomościach i działki te są własnością Skarbu Państwa w trwałym zarządzie GDDKiA. W przedmiotowym piśmie Wójt Gminy W. uzyskał od GDDKiA szczegółową informację w sprawie. Jednym z załączników był bowiem wypis z księgi wieczystej nr [...] zawierający informację, że dokumenty stanowiące podstawę oznaczenia ujawnianych w niej nieruchomości znajdują się w księdze wieczystej [...], to jest w księdze wieczystej, w której złożona została decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r., nr [...]. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący stwierdził, iż jednoznacznym jest, że Wójt powziął wiedzę o decyzji stwierdzającej nabycie prawa trwałego zarządu z dniem doręczenia pisma z dnia [...] lutego 2010 roku wysłanego listem poleconym w dniu 8 lutego 2010 r. W związku z powyższym skarżący uznał, że składając wniosek w dniu 29 lipca 2010 r., Wójt Gminy W. przekroczył wymagany termin art. 148 k.p.a. o co najmniej 4 miesiąc, więc odmowa Wojewody [...] w przedmiocie wznowienia postępowania była rozstrzygnięciem słusznym.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził, że nie stanowią one nowych okoliczności w sprawie lecz były znane organowi w przeprowadzonym postępowaniu gdzie się do nich ustosunkowano. Ponadto Minister Infrastruktury wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Pozostałe strony postępowania nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Skarga podlega oddaleniu.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym są postanowienia o charakterze procesowym: postanowienie Ministra Infrastruktury uchylające postanowienie Wojewody [...] i przekazujące mu sprawę do ponownego rozpatrzenia oraz postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wznowienia postępowania w celu uchylenia decyzji wydanej w przedmiocie nabycia prawa trwałego zarządu. Ponadto kontroli sądu podlega prawidłowość zastosowania przez organ odwoławczy trybu z art. 138 § 2 k.p.a. Oba zaskarżone postanowienia dotyczą kwestii oceny czy Wójt Gminy W. występujący o wznowienie postępowania wykazał istnienie przesłanki, o której mowa w przepisie art. 148 § 1 k.p.a., to znaczy czy udowodnił zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego.
Stosownie do treści art. 148 § 1 i 2 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Przy czym należy pamiętać o tym, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji. Jest to etap wstępny postępowania wznowieniowego. Jeśli zatem termin ten zostanie zachowany, właściwy organ winien dokonać wznowienia postępowania (art. 149 § 1 Kpa). W doktrynie prawa administracyjnego akcentuje się, że strona, która składa wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego musi udowodnić kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania (por. Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego B. Adamiak i J. Borkowski, 7 wydanie, wyd.
C.H. Beck, Warszawa, 2005). Również orzecznictwo jest zgodne, że zachowanie terminu określonego w przepisie art. 148 § 1 k.p.a. musi być udowodnione przez stronę, zaś organ swobodnie ocenia dowody w tej mierze. (por. m.in. wyroki NSA z 16.10.1998 III SA 2802/97 LEX 34954 i z 19.05.2000 i SA/Wr 1038/97 LEX 1038/97). Podkreślić również należy, że do przepisu art. 148 § 1 k.p.a. ma zastosowanie wykładnia literalna, co wynika z charakteru postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania, które ma charakter nadzwyczajny, co wyklucza zastosowanie wykładni rozszerzającej do przepisów regulujących jej przebieg (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 1195/09, LEX nr 577026).
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy zauważyć, że we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego wnioskodawczyni, czyli Gmina W. wyjaśniła, że nie otrzymała decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., zaś o fakcie wydania ww. decyzji dowiedziała się w dniu 21 lipca 2010 r., podczas czynności administracyjnych uzgadniania dróg gminnych w poszczególnych miejscowościach i ich regulacji prawnych.
W ocenie sądu zgodzić należy się z Ministrem Infrastruktury, że Gmina W. dostatecznie udowodniła, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania. Argumentacja Gminy W. jest spójna i w świetle zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie budzi wątpliwości. Słusznie zatem Minister Infrastruktury zakwestionował stanowisko organu pierwszej instancji, który uznał, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął na cztery lata przed złożeniem tego wniosku o wznowienie postępowania. Skoro Gmina W. nie była stroną postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r., nr [...] to oczywistym jest, że nie dysponowała wiedzą o postępowaniu administracyjnym, które zakończyło się wydaniem tej decyzji. Stwierdzić zatem należy, że w świetle dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy nie można przyjąć by organ pierwszej instancji podjął czynności niezbędne do wyjaśnienia, czy termin, o którym mowa w 148 § 1 i 2 k.p.a. został przez stronę zachowany.
Wojewoda [...] nie odniósł się w żaden sposób do argumentacji wnioskodawcy, który wskazał kiedy dowiedział się o okolicznościach wznowienia postępowania, stwierdzając jedynie arbitralnie, że termin ten upłynął 4 lata wcześniej.
Tym samym słusznie organ odwoławczy zastosował tryb z art. 138 § 2 k.p.a. i uchylił postanowienie Wojewody [...] celem ponownego rozpoznania sprawy.
Nie znajdując zatem podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.