Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Minister Skarbu Państwa działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej "k.p.a.") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...]. umarzającą postępowanie z wniosku Z. W. o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez B. W. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości Z. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z dnia 30 grudnia 2008 r. Z. W. wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji w sprawie rekompensaty za tzw. "mienie zabużańskie".
Pismem datowanym na dzień 26 kwietnia 2010 r. Z. W. wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu zebrania wszystkich niezbędnych dokumentów dotyczących sprawy – bezterminowo.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. Wojewoda [...] zawiesił postępowanie na podstawie art. 98 § 1 k.p.a.
Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. Wojewoda działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z treścią art. 98 § 2 k.p.a. jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Mając powyższe na uwadze z uwagi na fakt, iż termin na złożenie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania upłynął z dniem 4 czerwca 2013 r., zaś wnioskodawca takiego wniosku nie złożył, postępowanie należało umorzyć.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył Z. W. W uzasadnieniu wskazał, że nie został uprzednio poinformowany odpowiednim pismem o upływie terminu do zawieszenia postępowania.
Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący został poinformowany o konsekwencjach prawnych płynących z art. 98 § 2 k.p.a., co wynika z treści uzasadnienia postanowienia z dnia [...] maja 2010 r. Tymczasem z akt sprawy nie wynika, by zwrócił się on do Wojewody [...] o podjęcie zawieszonego postępowania. W tym stanie faktycznym Wojewoda [...] nie mógł postąpić inaczej, niż umorzyć postępowanie z uwagi na upływ 3 letniego terminu wynikającego z art. 98 § 2 k.p.a. Ostatecznie wskazał, że skarżący kontaktując się z organem prowadzącym przedmiotowe postępowanie miał możliwość zapobieżenia negatywnym dla siebie skutkom w postaci decyzji umarzającej postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Kontakt z organem I instancji nawet w najprostszej formie pozwala stronie postępowania zapoznać się ze stopniem zaawansowania prowadzonego postępowania, zanim nastąpi to w sposób oficjalny poprzez wezwania, pisma, postanowienia kierowane do strony.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Z. W. wnosząc o jej uchylenie. Wskazał, że nie zgadza się z umorzeniem postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone orzeczenie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt także z powodów, które w skardze nie zostały podniesione, a stanowią o wydaniu aktu z naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie podstawą do wydania decyzji przez organy oby instancji był przepis art. 98 § 2 k.p.a. Przepis ten wskazuje, że Jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. W takim zaś przypadku zachodzi przesłanka wynikająca z art. 105 § 1 k.p.a. bezprzedmiotowości prowadzenia postępowania, albowiem brak jest wniosku inicjującego postępowanie w sprawie, ten bowiem uważa się za cofnięty.
Z akt sprawy administracyjnej wynika, że wniosek inicjujący postępowanie został złożony przez skarżącego w dniu 30 grudnia 2008 r. (k. 8-9 akt sprawy administracyjnej). Do wniosku dołączono kopię elaboratu szacunkowego oraz decyzji zakupu lokalu mieszkalnego z części mienia zaburzańskiego. Pismem z dnia 16 listopada 2009 r. skarżący został poinformowany, że wniosek wymaga uzupełnienia o wskazane w nim dokumenty (k. 14 akt sprawy administracyjnej). Skarżący został poinformowany, że wniosek należy uzupełnić w terminie 6 miesięcy od daty otrzymania wezwania, w przeciwnym wypadku zostanie pozostawiony bez rozpoznania.
Należy zauważyć, że Wojewoda [...] pouczył skarżącego również o prawie do złożenia wniosku do czasu uzupełnienia akt sprawy. Takie pouczenie nie może być uznane za zachęcające do zawieszenia postepowania, a już tym bardziej w celu wprowadzenia w błąd skarżącego. Organ mając bowiem doświadczenia w rozpatrywaniu wniosków w sprawie rekompensaty i trudności innych obywateli w pozyskiwaniu właściwych dokumentów, których obowiązkiem dostarczenia, z uwagi na regulacje art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), ustawodawca obciążył wnioskodawcę. Wobec złożenia wniosku przez skarżącego postanowieniem nr [...] Wojewoda [...] zawiesił postępowanie.
Skarżący został przy tym pouczony o treści art. 98 § 2 k.p.a., co wynika wprost z treści samego postanowienia. Takie zaś zachowanie organu wskazuje, iż działał on zgodnie z zasadą wynikającą z art. 9 k.p.a. oraz w myśl wyraźnego nakazu wynikającego z art. 101 § 2 k.p.a. Powyższe oznacza, że niezłożenie przez skarżącego wniosku o podjęcie postepowania od [...] czerwca 2010 r. (data odebrania postanowienia na zwrotnym potwierdzeniu odbioru – k. 15 akt sprawy administracyjnej) przez okres 3 lat od zawieszenia postępowania prawidłowo skutkowało umorzeniem w formie decyzji administracyjnej.
Sąd pragnie wskazać, że stwierdzona u skarżącego choroba bez wątpienia może utrudniać normalne funkcjonowanie, jednakże przepisy k.p.a. nie przewidują w tym względzie możliwości innego postępowania, niż jak do osób nie posiadających tego typu schorzeń. Zgodnie z art. 30 § 1 k.p.a. "Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej". Zgodnie zaś z art. 8 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121, dalej jako "k.c.") "Każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną", zaś zgodnie z art. 11 k.c. "Pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się z chwilą uzyskania pełnoletności".
Jednocześnie zgodnie z art. 12 k.c. "Nie mają zdolności do czynności prawnych osoby, które nie ukończyły lat trzynastu, oraz osoby ubezwłasnowolnione całkowicie". W przypadku skarżącego bez wątpienia nie jest on osobą, która nie ukończyła lat 13, ale także brak jest dowodu na to by w stosunku do niego sąd powszechny orzekł o jego ubezwłasnowolnieniu, mimo, że w myśl art. 13 § 1 k.c. ustawodawca przewidział możliwość ubezwłasnowolnienia m.in. osoby, która wskutek choroby psychicznej nie jest w stanie kierować swym postępowaniem. Oznacza to, że pomimo zdiagnozowania u skarżącego choroby korzysta on z pełni praw i obowiązków osobiście, a zatem był zobowiązany do podejmowania czynności w postępowaniu zainicjowanym jego wnioskiem. W tym miejscu należy również przypomnieć, iż w postępowaniu administracyjnym pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych (art. 33 § 1 k.p.a.). Nic nie stało zatem na przeszkodzie by skarżący udzielił pełnomocnictwa.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł w pkt 1 sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a., w pkt 2 sentencji orzekając na podstawie art. 200 i 250 p.p.s.a.