Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].10.2005r. nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia M. Z., na postanowienie nr [...] wydane przez Prezydenta W w dniu [...].12.2004r. o odmowie udostępnienia akt postępowania administracyjnego tj. akt własnościowych nieruchomości położonej w W. przy ul.[...], wydzielonej z dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]" – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż wnioskiem z dnia 3.06.2004r. M. Z., najemca garażu położonego przy ul. [...] w W, wystąpił do Prezydenta W. z prośbą o udostępnienie, na zasadzie art. 73 k.p.a., akt postępowania administracyjnego dotyczącego nieruchomości przy ul. [...] i umożliwienie sporządzania z nich notatek oraz uwierzytelnionych odpisów.
Postanowieniem nr [...] Prezydent W w dniu [...].12.2004r. odmówił wnioskodawcy udostępnienia akt postępowania administracyjnego tj. akt własnościowych nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], wydzielonej z dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]".W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wnioskujący o udostępnienie akt M. Z. nie jest stroną postępowania w w/w sprawie gdyż nie jest spadkobiercą dawnych właścicieli nieruchomości położonej w W. przy ul.[...].
Na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...].12.2004 r. M. Z. złożył zażalenie. Skarżący wskazał na niezgodność postanowienia z zapisami ustawy z dnia 6.09.2001r. o dostępie do informacji publicznej i ustawy z dnia 6.07. 1982r. O księgach wieczystych i hipotece, co w konsekwencji spowodowało naruszenie praworządności przez Biuro Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. Organ odwoławczy podniósł, iż przepis art.73 § 1 i 2 kpa będący podstawą prawną zaskarżonego postanowienia stanowi, że: "w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony".
Powołany przepis zobowiązuje zatem organ prowadzący postępowanie do umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów w każdym przypadku, jeżeli strona tego zażąda chyba, że żądanie dotyczy akt sprawy objętych ochroną tajemnicy państwowej lub akt wyłączonych przez ten organ ze względu na ważny interes państwowy. Organ może, zatem odmówić stronie wglądu do akt oraz sporządzania z nich notatek i odpisów tylko wówczas, gdy żądanie dotyczy akt, o których mowa wart. 74 § l k.p.a.
Oznacza to, że uprawnienia wymienione w powołanym art. k.p.a. przysługują stronie i uczestnikom postępowania na prawach strony.
Z treści art. 73 § l k.p.a. jednoznacznie wynika, że prawo domagania się spełnienia przez właściwy organ administracji obowiązków określonych wart. 73 § l i 2 k.p.a. przysługuje wyłącznie podmiotowi, który ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Jak wykazał organ I instancji, akta sprawy, których udostępnienia zażądał skarżący, dotyczą nieruchomości położonej w W. przy ul.[...].
Jak ustalił organ I instancji, poprzedni współwłaściciele nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] złożyli w trybie art. 7 ust. 1 dekretu wnioski o przyznanie prawa użytkowania wieczystego. Wnioski te nie zostały dotychczas rozpoznane.
Skarżący żądając udostępnienia akt postępowania dotyczących nieruchomości położonej w W. przy ul.[...], wydzielonej z dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]" winien był wykazać swój interes prawny.
Organ I instancji ustalił, że M. Z. jest najemcą garażu położonego w W., przy ulicy [...] nie jest więc stroną postępowania administracyjnego w sprawie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego zabudowanego gruntu na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. Organ podniósł, iż z uwagi na to, że stronami tego postępowania mogą być jedynie byli właściciele przedmiotowego gruntu lub też ich następcy prawni, zatem tylko te osoby w pierwszej kolejności uprawnione są - na zasadzie art. 73 § l i 2 k.p.a. - do przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów.
Ponadto M. Z. nie żądał udostępnienia informacji publicznej. Zatem zarzut naruszenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece nie jest uzasadniony.
Skargę na decyzję Samorządowego kolegium Odwoławczego z dnia [...].10.2005 roku wniósł M. Z. W skardze wskazał, że stanowczo nie zgadza się z decyzją SKO a w szczególności z przyjętą logiką rozumowania oraz braku stanowiska w kwestiach:
- a) naruszenia przez Biuro Gospodarki Nieruchomościami praworządności: odmowa dostępu do informacji publicznej, wydanie postanowienia zamiast decyzji itp.;
- b) wydania postanowienia bez podstawy prawnej;
- c) wydania postanowienia z błędami merytorycznymi i obarczonego błędami formalno-prawnymi (brak w odmowie udostępnienia akt postępowania administracyjnego nazwy organu administracji publicznej prowadzącego takie postępowanie i sygnatury akt tego postępowania, utożsamianie archiwalnej dokumentacji geodezyjno-kartograficznej z aktami postępowania administracyjnego, mylenie właściciela obiektu budowlanego z najemcą itp.).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Zgodnie zaś z przepisem art. 134 § 1 cytowanej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawa prawną. Oceny tej dokonuje się przy uwzględnieniu stanu prawnego i na podstawie stanu faktycznego według daty wydania zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd uznał, że skarga była uzasadniona, chociaż z innych przyczyn niż wskazane w skardze, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na jego wynik.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed organem pierwszej instancji wnioskiem skarżącego o umożliwienie zapoznania się z dokumentami w trybie art. 73 kpa., przy czym złożone przez niego podanie z dnia 2 czerwca 2004r. było nieprecyzyjne co do zawartego w nim przedmiotu żądania. W tej sytuacji, rzeczą organu było sprawdzenie zakresu żądania zgłoszonego przez skarżącego.
Jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest zobowiązany wyjaśnić przedmiot i zakres żądania, zgodnie z intencją osoby wnoszącej podanie.
W razie wątpliwości organ, mając na względzie postanowienia art. 7-9 k.p.a., powinien zwrócić się do strony o zajęcie stanowiska. Organy obu instancji tego nie uczyniły, tym samym naruszyły przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ pierwszej instancji zamiast wyjaśnić przedmiot żądania przyjął, że przedmiotem żądania udostępnienia dokumentów w trybie art. 73 kpa są akta własnościowe nieruchomości położonej w W. przy ul.[...], wydzielonej z dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]".
Taki przedmiot żądania nie wynika z podania skarżącego. Wnosił on o "umożliwienie zapoznania się z dokumentami, które Delegatura przekazała do Biura Gospodarki Nieruchomościami za pismem przewodnim z dnia 28.04.2004r." wnosił również o wyrażenie zgody na sporządzenie kserokopii najważniejszych fragmentów tej dokumentacji".
Z tak sprecyzowanego wniosku wynika, że przedmiotem żądania udostępnienia są dokumenty przekazane do Biura Gospodarki Nieruchomościami za pismem przewodnim z dnia 28.04.2004r.
Organ nie wyjaśnił, jakie dokumenty były przekazane wraz z pismem z dnia 28.04.2004r. Tym samym nie wyjaśnił przedmiotu podania.
Organ z niewiadomych przyczyn, bez sprawdzenia uznał, że skarżący domaga się wglądu do akt własnościowych nieruchomości hipotecznej "[...]".
Organ administracji publicznej nie jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do błędnego zrozumienia intencji osoby wnoszącej podanie.
Sprawa administracyjna powinna być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony.
Reasumując, w razie wątpliwości, sprecyzowanie żądania należy do strony a nie do organu administracji. Jeśli pismo napisane jest nieporadnie i niezrozumiale, to organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony.
W przedmiotowej sprawie organ dowolnie ocenił treść żądania.
Ponadto trzeba także zauważyć, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane w nieprawidłowej formie.
Zgodnie z przepisem art. 104 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji państwowej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, ale ma to miejsce w sytuacji, gdy rozstrzyga sprawę co do jej istoty, albo w inny sposób kończy ją w danej instancji. Orzeczenie zapadłe w drugiej instancji, na skutek wniesienia przez stronę zażalenia na postanowienie o odmowie udostępnienia akt nie jest rozstrzygnięciem, co do istoty sprawy, zatem winno zapaść w formie postanowienia a nie decyzji.
W tych warunkach Sąd uznał, że skarga była uzasadniona.
Stwierdzić również należy, że bezprzedmiotowy jest zarzut odmowy dostępu do informacji publicznej, albowiem skarżący nie składał żądania udostępnienia informacji publicznej. Tym samym nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
Skarżący w sposób jednoznaczny wskazał, że domaga się wglądu do dokumentów w trybie art. 73 kpa.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c oraz art. 152, ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.