Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania B. P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 127 § 2 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] przyznającą pomoc społeczną w formie jednego posiłku dziennie w okresie od 1 lipca 2011 r., do 31 grudnia 2011 r., przez 7 dni w tygodniu.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
B. P. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] o przyznanie pomocy społecznej w formie jednego posiłku dziennie. Organ pierwszej instancji uznał, że dochód wnioskodawczyni kwalifikuje ją do przyznania pomocy w formie jednego gorącego posiłku dziennie. W związku z powyższym Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej, działający z upoważnienia Prezydenta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] przyznał B. P. pomoc społeczną w formie jednego posiłku dzienne w okresie od 1 lipca 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. przez 7 dni w tygodniu, zobowiązując adresatkę do pokrycia 40% kosztów całkowitego świadczenia.
Od powyższej decyzji B. P. wniosła odwołanie zarzucając szykanowanie i atakowanie jej przez pracowników socjalnych Ośrodka Pomocy Społecznej. Wskazała również, że jej renta wynosi [...] zł i nie stać jej na płacenie 40% kosztów obiadów.
W toku postępowania do akt sprawy przesłanych wraz z odwołaniem dołączono notatkę z rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2011 r. z B. P. w trakcie której oświadczyła ona, że rezygnuje z pomocy w formie obiadów. Do akt sprawy została również dołączona decyzja z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] uchylająca w całości decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] na skutek oświadczenia skarżącej, że rezygnuje ona ze zgłoszonej formy pomocy to jest gorącego posiłku.
Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że z akt sprawy wynika, iż postępowanie przed organem pierwszej instancji toczyło się na wniosek B. P., która jak wynika z akt sprawy zrezygnowała z przyznanej jej pomocy społecznej. Ponadto na skutek rezygnacji strony organ pierwszej instancji uchylił decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...]. Kolegium zaznaczyło, że jako organ odwoławczy obowiązane jest uwzględnić wszelkie zmiany stanu faktycznego i prawnego zaistniałe przed wydaniem rozstrzygnięcia. Powołując się na treść art. 105 § 1 k.p.a., kolegium uznało, że postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe o czym świadczy rezygnacja strony z przyznanej jej w formie obiadów pomocy, jak również decyzja organu pierwszej instancji uchylająca w całości decyzję przyznającą pomoc.
W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją dnia [...] września 2011 r., nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...].
Na powyższą decyzję B. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi zaznaczyła, że odpowiedź na jej rezygnację z zaproponowanej jej pomocy nie jest konstruktywna. Jest wyłącznie potwierdzeniem zgodnie z literą prawa i ustawy. Skarżąca zaznaczyła, że jej prośba brzmiała i dotyczyła rozstrzygnięcia zaproponowanej pomocy innej jak propozycja 40% odpłatności za całkowite koszty świadczenia. Rezygnacja z tej formy pomocy dotyczyła ustalenia czy zaproponowana przez Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] niższej odpłatności czyli np.20% odpłatności za całkowite koszty świadczenia. B. P. stwierdziła, że zaproponowana pomoc w wysokości 40% jest jej zdaniem nieproporcjonalnie wysoka w stosunku do otrzymanej renty. Dodała również, że nie uzyskała od organu decyzji w sprawie wykupu leków, które są jej niezbędne w życiu codziennym.
Skarżąca podkreśliła, że od momentu rezygnacji z przyznanej jej formy pomocy społecznej upłynęło około 90 dni bez jakiejkolwiek innej formy prawnej. W tym czasie z powodu ograniczonych możliwości bytowych zmuszona była do innego rozdysponowania środkami finansowymi, które posiadała zadłużając się w Spółdzielni Mieszkaniowej gdzie mieszka, w opłacie za centralne ogrzewanie wyliczone jej za lata poprzednie, a wystawione na dzień dzisiejszy. Spółdzielnia obciążyła ją wyrównaniami za lata ubiegłe, na które nie ma żadnego wpływu, ponieważ są to salda wyrównawcze zużycia na cały blok, w którym mieszka.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, jak również o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
W niniejszej sprawie istota zagadnienia sprowadza się do ustalenia czy organ drugiej instancji w opisanym stanie faktycznym i prawnym sprawy zasadnie zastosował tryb przewidziany w przepisie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z przepisem art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a i umorzył postępowanie zainicjowane wnioskiem B. P. uznając, iż na skutek wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r., uchylającej decyzję organu pierwszej instancji oraz na skutek cofnięcia wniosku o przyznanie pomocy społecznej stało się ono bezprzedmiotowe. Stosownie do treści art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części organ administracji publicznej wydaje decyzję o jego umorzeniu odpowiednio w całości lub w części. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że organ prowadzący postępowanie administracyjne ma obowiązek umorzyć postępowanie, gdy wystąpi jedna z przesłanek warunkująca umorzenie.
Sformułowanie z § 1 "postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe" obejmuje sytuacje, gdy żądanie strony, jest nieaktualne, lub wygasło z mocy prawa. O bezprzedmiotowości postępowania w sprawie można zatem mówić, gdy zachodzi brak jego strony lub brak przedmiotu, czyli brak jest podstaw prawnych i faktycznych do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, z dnia 17 stycznia 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 1096/11). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy uznać, że wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzji o umorzeniu postępowania było błędne.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że stosownie do treści przepisu art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Ponadto prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). W niniejszej sprawie jak wynika z akt administracyjnych po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji sporządzono w dniu [...] czerwca 2011 r., notatkę służbową podpisaną przez trzech pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], z której wynika, że B. P. w dniu jej sporządzenia skontaktowała się telefonicznie z pracownikiem socjalnym i oświadczyła, że rezygnuje z pomocy w formie obiadów. Treść notatki stanowiła asumpt dla uchylenia przez Prezydenta [...] decyzji wydanej w dniu [...] lipca 2011 r., gdyż organ przyjął, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Zauważyć jednak należy, że na etapie rozpoznawania sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] organ drugiej instancji dysponował nie tylko decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2011 r., ale również pismem skierowanym do Dyrekcji Ośrodka Opieki Społecznej (k- 77 akt administracyjnych), w którym skarżąca kwestionowała zobowiązanie jej przez organy pomocy społecznej do dopłaty 40% wartości obiadów.
W ocenie sądu mając na uwadze przywołane wyżej zasady prowadzenia postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie miało podstaw do uznania, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe. W dacie rozpoznawania odwołania organ odwoławczy dysponował bowiem zarówno notatką służbową jak i pismem, które zostało potraktowane jako odwołanie. Nie ulega wątpliwości, że w piśmie tym B. P. nie zamieściła stwierdzenia o rezygnacji z przyznanej jej pomocy. Wobec zatem rozbieżnych oświadczeń skarżącej, organ odwoławczy powinien w pierwszej kolejności podjąć działania mające na celu doprecyzowanie jej stanowiska w kwestii dalszego korzystania (bądź rezygnacji) z pomocy w formie obiadów.
W opisanym wyżej stanie faktycznym uznanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], że skarżąca zrezygnowała z przyznanej jej pomocy uznać należy za przedwczesne. Przedstawione braki świadczą także o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez niedostateczną i przedwczesną ocenę stanu faktycznego sprawy w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jednocześnie sąd pragnie zaznaczyć, że z uwagi na to, że przedmiotem oceny była wyłącznie decyzja o charakterze formalnym, nie można było dokonać oceny merytorycznej poprawności rozstrzygnięć zapadłych w sprawie.
Z powyższych względów sąd, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] weźmie pod uwagę wskazania sądu oraz wyda rozstrzygnięcie, mając na uwadze całość dokumentacji zgromadzonej w sprawie i treść przepisu art. 105 § 1 k.p.a., co powinno znaleźć wyraz w wydanych rozstrzygnięciach i ich uzasadnieniu zgodnie z art. 107 § 3 tej ustawy.