Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 11 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2278/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. K. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia.
Wnioskiem z dnia 16 lutego 2011 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
Powyższy wniosek rozpoznany został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt. I SA/Wa 2278/10.
W dniu 4 maja 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw A. K. od przedmiotowego postanowienia z dnia 19 kwietnia 2011 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną J. Posiadany przez rodzinę majątek to dom o powierzchni [...] m², który ma [...] lat i wymaga bieżących napraw, działka o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] m² oraz działka leśna o powierzchni [...] m² - stanowiące własność żony J. K. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą, którą "odwiesza" tylko sezonowo, gdyż pozostały jeszcze gotowe wyroby i materiały. Żona wnioskodawcy otrzymuje zaś emeryturę w wysokości ok. [...] zł miesięcznie oraz dodatkowo zatrudniona jest na podstawie umowy zlecenia w firmie R. Sp. z o.o. w W. i z tego tytułu osiąga dochód w wysokości – od około [...] zł do około [...] zł miesięcznie.
W odpowiedzi na wezwania z dnia 17 marca 2011 r. oraz z dnia 4 kwietnia 2011 r. wnioskodawca nadesłał dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej rodziny, w tym wyciąg z posiadanego rachunku bankowego, z którego wynika, że saldo końcowe na dzień 11 kwietnia 2011 r. wynosiło [...] zł.
Wnosząc sprzeciw strona podniosła, że ze znajdujących się na rachunku bankowym środków, kwota [...] zł jest zabezpieczeniem na tzw. "czarną godzinę", tj. na wydatki związane z leczeniem, specjalistyczne badania, jak również dodatkowe opłaty na wypadek choroby lub śmierci. Ponadto w saldzie końcowym na dzień 11 kwietnia 2011 r. znajdowała się kwota [...] zł, jednak od 1 stycznia 2011 r., tylko raz została dokonana wpłata. Zaoszczędzenie tej kwoty kosztowało skarżącego wiele wyrzeczeń. Saldo to jednak zmniejsza się, gdyż pobierane są środki na opłaty kwartalne, natomiast umowa zlecenia żony skarżącego nie gwarantuje systematycznych dochodów. Skarżącego nie stać tym samym na pokrycie kosztów sporządzenia skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływana dalej jako "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 - 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
W przedmiotowej sprawie A. K. nie wykazał dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W prawdzie ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również oświadczenia złożonego w dniu 29 marca 2011 r. wynika, że jedynym źródłem utrzymania rodziny wnioskodawcy jest emerytura J. K. w wysokości [...] zł oraz uzyskiwany przez żonę skarżącego dochód z tytułu zawartej ze Spółką R. Sp. z o.o. w W. umowy zlecenia w wysokości około [...] - [...] zł miesięcznie. W wyniku jednak wezwań Sądu wnioskodawca przedłożył wyciąg z rachunku bankowego, z którego wynika, że na dzień 11 kwietnia 2011 r. skarżący dysponował kwotą [...] zł. Rodzina posiada ponadto dom o pow. [...] m², działkę o pow. [...] m², nieruchomość rolną o pow. [...] m² oraz działkę leśną o pow. [...] m².
Nie można zatem uznać, że wnioskodawca jest osobą ubogą, pozbawioną środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. W ocenie Sądu sytuacja majątkowa A. K. nie jest szczególnie trudna i z posiadanych środków pieniężnych - mimo wykazywanych wydatków związanych z utrzymaniem - jest on w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Każdy bowiem wnoszący sprawę do sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym.
W ocenie Sądu wnioskodawca do takiej kategorii osób nie należy. Tym samym stwierdzić trzeba, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.