Uzasadnienie
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [..] października 2010 r. Nr[..], po rozpatrzeniu odwołania [..] o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [..] marca 2010 r. Nr [..] orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [..] z dnia [..] maja 2000 r. [..], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [..] marca 2000 roku nr [..] o odmowie ustalenia na rzecz Przedsiębiorstwa [..] sp. z o.o. z siedzibą w P., odszkodowania za nieruchomość położoną w P. przy ul. [..], oznaczoną jako działka nr [..].
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Dyrektor Zarządu i Katastru Miejskiego [..] w P. decyzją z dnia [..] listopada 1999 r. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w P. przy ul [..], oznaczonej jako działka nr [..] o pow. [..] m2, z warunkiem ustanowienia służebności drogowej do części wydzielanych działek. W uzasadnieniu decyzji wskazano m. in. Iż powstała w wyniku podziału działka nr [..] jest przeznaczona pod wewnętrzną drogę osiedlową oraz miejsca parkingowe dla mieszkańców.
Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [.] marca 2000 roku nr [..] odmówił ustalenia na rzecz Przedsiębiorstwa [..] sp. z.o.o. z siedzibą w P., odszkodowania za nieruchomość położoną w P. przy ul. [..], oznaczoną jako działka nr [..]. To orzeczenie zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody [..] z dnia [..] maja 2000 roku.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Ppznaniu wyrokiem z dnia 16 października 2001 roku sygn. akt II SA/Po 1682/00 oddalił skargę Przedsiębiorstwa [..]. z.o.o. w P. na ww. decyzję Wojewody [..].
Wnioskiem z dnia 8 stycznia 2009 r. [..] wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [..] marca 2000 roku nr [..] o odmowie ustalenia na rzecz Przedsiębiorstwa [..] sp. z.o.o. z siedzibą w P., odszkodowania za nieruchomość położoną w P. przy ul. [..], oznaczoną jako działka nr [..].
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [..] marca 2010 r. Nr [..] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [..] z dnia [..] maja 2000 r. Nr [..] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [.] marca 2000 roku nr [...] o odmowie ustalenia na rzecz Przedsiębiorstwa [..] sp. z.o.o.z siedzibą w P., odszkodowania za nieruchomość położoną w P. przy ul. [..], oznaczoną jako działka nr [..].
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem [..] wystąpiła do Ministra Infrastruktury o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Po rozpatrzeniu złożonego wniosku Minister wskazał, że w sprawie istotne znaczenie ma okoliczność, iż sprawa odmowy ustalenia odszkodowania była przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny Oddział Zamiejscowy w Poznaniu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 16 października 2001 r. oddalił skargę na decyzję Wojewody [..] z dnia [..] maja 2000 r. Stosownie do art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed 1 stycznia 2004 r., wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Prawomocny wyrok oddalający skargę oznacza, iż kontrolowana przez sąd decyzja nie jest prawnie wadliwa, a zatem wobec związania tym wyrokiem ograniczona jest możliwość weryfikacji takiej decyzji w nadzwyczajnym trybie postępowania.
Stwierdzenie nieważności w trybie art. 156 kpa decyzji już wcześniej rozpoznawanej przez sąd, w odniesieniu do której zapadł wyrok oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem, stanowiłoby niedopuszczalną polemikę z oceną prawną dokonana przez sąd. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także wzruszenia wyroku pierwotnego, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Mając powyższe na uwadze, Minister Infrastruktury utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [..] marca 2010 r.
Na decyzję Ministra Infrastruktury skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [..]. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
- - naruszenie art. 99 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez ł niewłaściwą interpretację polegająca na uznaniu, że nie ma możliwości stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli przed dniem 1 stycznia 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na tę decyzję;
- - naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 i 2 kpa w zw. z art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w sprawie o ustalenie odszkodowania orzekła Prezydent Miasta P., podczas, gdy Miasto P. reprezentowane przez Prezydenta Miasta przejęło własność działek, za które należy się odszkodowanie.
W uzasadnieniu skarżąca spółka podniosła kwestie związane z wyłączeniem w trybie art. 24 §1 pkt 1 kpa prezydenta miasta od prowadzenia spraw, w których jako organ orzeka o odszkodowaniu za grunty wydzielone w trybie art. 98 ust. 1 ugn. pod drogi publiczne, stanowiące własność gminy. Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji oraz decyzji Ministra infrastruktury z dnia [..] marca 2010 r. i stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [..] z dnia [.] maja 2000 r. oraz decyzji Prezydenta Miasta P/. z dnia [..] marca 2000 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Katalog rozstrzygnięć, możliwych do podjęcia przez sąd administracyjny w stosunku do zaskarżonej decyzji, precyzuje przepis art. 145 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uwzględniając skargę, sąd może, w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia, uchylić, stwierdzić nieważność lub wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Do kompetencji sądu administracyjnego nie należy natomiast rozstrzyganie o kwestiach należących do właściwości organów administracji, w tym o zasadności prowadzenia postępowania administracyjnego w danej sprawie i rozstrzyganie o jej meritum. Z tych względów nie podlegał rozpoznaniu wniosek skargi o zmianę zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [..] z dnia [..] maja 2000 r. oraz decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [..] marca 2000 r.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji należy uznać, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na bezzasadność skargi.
Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na skutek złożenia przez [..] S.A. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [..] z dnia [..] maja 2001 r. W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie ma fakt, że decyzje, których stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca spółka tj. ww. decyzja Wojewody [..] oraz decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [..] marca 2000 r. orzekająca o odmowie ustalenia odszkodowania na rzecz Przedsiębiorstwa [..] Sp. z.o.o. z siedzibą w P. przy ul. [..], za nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [..] były już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny Oddział Zamiejscowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 16 października 2001 r., sygn. akt II SA/Po 1682/00 oddalił skargę uznając, że przedmiotowe decyzje we wskazanej części nie naruszają prawa.
Podkreślić trzeba, że w dacie wydania powołanego wyroku postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym regulowały przepisy ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Zakres sprawowanej przez Sąd kontroli decyzji wyznaczał wówczas przepis art. 22 powołanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Stosownie do treści art. 22 ust. 2 tej ustawy decyzja podlegała uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdził naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 22 ust. 2 pkt 1), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 22 ust. 2 pkt 2), bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 22 ust. 2 pkt 3.). W myśl zaś art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. Sąd stwierdzał nieważność decyzji, jeżeli zachodziły przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach.
Kognicja Sądu obejmowała zatem ocenę legalności zaskarżonej decyzji w pełnym, dozwolonym przez powołany przepis, zakresie. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, niezależnie od podniesionych w skardze zrzutów, Sąd badał zaskarżoną decyzję zarówno pod względem występowania wad kwalifikowanych powodujących stwierdzenie jej nieważności (art. 22 ust. 3), jak i pod względem innych naruszeń prawa skutkujących jej uchyleniem (art. 22 ust. 2). W sytuacji zaś, gdy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności, wydawał wówczas wyrok oddalający skargę (art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r.).Stosownie natomiast do treści art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
Przy czym zauważyć trzeba, że zastrzeżenie wyrażone w art. 100 powołanej ustawy dotyczy oceny prawnej wyrażonej w wydanych przed dniem 1 stycznia 2004 r. uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego i nie ma zastosowania w niniejszej w sprawie. Ocena ta nie wiąże jedynie w sytuacji, gdy miała miejsce zmian stanu prawnego lub faktycznego. Z taką sytuacją jednak w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia. Za zamianę stanu faktycznego nie można również uznać wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu z dnia 6 listopada 2007 r. w sprawie [..] i inni przeciwko Polsce (aplication no 22531/05). Wyrok ten bowiem dotyczył zagadnienia dostępu do drogi publiczne w kontekście ograniczenia możliwości efektywnego czerpania korzyści z prawa własności, nie zaś kwestii ustalenia odszkodowania w trybie art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku.
Zatem bez wzruszenia wyroku NSA z dnia 16 października 2001 r. w trybie określony przepisami prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma możliwości prawnych stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji Wojewody [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta P. Prowadziłoby to bowiem do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu, który zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 154 poz. 1270 ze zm. dalej ppsa) wiąże nie tylko strony, ale również organ i sąd.
W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony został pogląd, iż oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu. Próby zaś stwierdzenia nieważności decyzji kontrolowanej już wcześniej przez sąd (wyrok oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem) są w istocie, w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia2001 r., sygn. akt II SA 517/00, LEX nr 51228, wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2004 r., sygn. akt IV SA 1894/03, LEX nr 164517).
Sąd w obecnym składzie powyższy pogląd w pełni podziela.
Należy również zauważyć, że organ nie zajmował się oceną rażącego naruszenia art. 24 §1 pkt 4 kpa w postępowaniu dotyczącym kwestionowanych,gdyż ta kwestia z powodów podanych wyżej w ogóle nie była przedmiotem rozważań, dlatego też zarzuty skargi dotyczące naruszenia tego artykułu pozostały poza oceną sądu.
Na marginesie powyższych rozważań należy stwierdzić, że organ administracji wydał decyzję odmawiającą stwierdzenie nieważności kwestionowanych w postępowaniu nadzorczym decyzji, nie badając w ogóle przesłanek określonych w art. 156 kpa, ograniczając się jedynie do postępowania wyjaśniającego dotyczącego kwestii formalnych. Niedopuszczalność postępowania powoduje konieczność podjęcia decyzji o odmowie wszczęcia postępowania, nie zaś decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji. Jednak ta wadliwość postępowania nie ma- zdaniem sądu- wpływu na wynik sprawy, gdyż w efekcie wydania zaskarżonej decyzji nie doszło do wzruszenia kwestionowanych decyzji.
Powyższe oznacza, iż zarzuty skarżącego nie są zasadne, a mając na uwadze, iż w toku postępowania sądowego nie stwierdzono, aby organ nadzorczy w inny sposób uchybił prawu, nie zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosków skarżącego ujętych w pkt 1 i 2 skargi. W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.