Uzasadnienie
Minister Kultury postanowieniem z dnia [...] października 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego (garażu) przy ul. [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Minister wskazał art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 7 pkt 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) oraz art. 60 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) a także art. 106 § 1 i 5, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 w związku z art. 144 k.p.a.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że nieruchomość objęta planowaną inwestycją znajduje się na obszarze [...], wpisanego do rejestru zabytków decyzją Konserwatora Zabytków W. z dnia [...] września 1980 r. Jednocześnie zabudowa ulicy [...] "z zespołu dawnej [...]" została wpisana do rejestru zabytków decyzją Konserwatora W. z dnia [...] marca 1973 r. Ponadto budynek mieszkalny (segment nr [...]) położony przy ul. [...] został indywidualnie wpisany do rejestru zabytków decyzją Konserwatora Zabytków W. z dnia [...] listopada 1988 r.
W związku z powyższym organ ochrony zabytków rozstrzyga, czy projektowane prace są dopuszczalne ze stanowiska konserwatorskiego, tj. czy nie naruszają wartości zabytkowych chronionego obszaru.
Planowana inwestycja ma polegać na rozebraniu istniejącego w środkowej części działki S.S. garażu oraz wybudowania w głębi tej działki, na granicy z sąsiednią posesją, budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy około [...] m- i wysokości [...] m, przylegającego z dwóch stron do istniejących murów granicznych.
Organ pierwszej instancji stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, że zamierzenie jest niedopuszczalne z konserwatorskiego punktu widzenia, stwarza bowiem możliwość powstania drugiej linii zabudowy, co zniekształciłoby zarówno istniejący schemat rozplanowania działki oraz całe wnętrze mieszkalno-ogrodowe zespołu posesji przy ul. [...].
Wbrew temu, co stwierdził w uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji, obecnie układ urbanistyczny ulicy [...] nie charakteryzuje się jednolitością sposobu zagospodarowania. Dokonane przekształcenia są wynikiem samowoli budowlanej. Wskazywana prze S. S. częściowa dewastacja tego układu nie uzasadnia dopuszczenia do jego całkowitego zniszczenia.
Zamierzenie budowlane nie spełnia wymogów konserwatorskich dla tego terenu w zakresie historycznego sposobu zagospodarowania działki. Planowany budynek gospodarczy o znacznych gabarytach, przylegający z dwóch stron do istniejących murów granicznych, zmieniłby znacząco relacje przestrzenne pomiędzy zabudową a terenami niezabudowanymi i zielenią, naruszając wartość układu urbanistycznego zabytkowego terenu.
Ochrona konserwatorska tego obszaru nie oznacza zakazu wybudowania budynku gospodarczego, jeśli jego gabaryty będą dostosowane do charakteru i wartości zespołu.
Należało więc podzielić stanowisko [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, iż planowana inwestycja przedstawiona w projekcie decyzji o warunkach zabudowy nie może zostać uzgodniona ze stanowiska konserwatorskiego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. S. wniósł o uchylenie postanowienia Ministra Kultury i nakazanie uzgodnienia projektu inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego przy ul. [...] segm. [...]. Skarżący podał, że jest współwłaścicielem posesji i wydane postanowienia ograniczają prawo dysponowania i rozporządzania własnością.
Podjęte postanowienie wydane zostało z naruszeniem równości obywateli wobec prawa. Materiał dowodowy wskazuje, że posesje znajdujące przy ul. [...] i [...] są zabudowane w sposób podobny, w jaki chciałby zabudować swoją nieruchomość.
Organ wybiórczo odniósł się do przedstawionych argumentów. Uchwała nr [...] Zarządu Gminy W. dopuściła możliwość realizacji jednego budynku garażowo-gospodarczego o kubaturze do [...] m- i wysokości ścian nie większej niż [...] m. W wydanych postanowieniach nie odniesiono się do tego.
Projektowany budynek spełnia warunki z powołanej uchwały (powierzchnia zabudowy [...] m-, ściana wysokości [...] m, kubatura nadziemna [...] m-).
Minister Kultury pisząc o istniejących budynkach nazywa je samowolą budowlaną. Niedopuszczalne jest aby Minister zarzucał obywatelom łamanie prawa i sugerował nadużycia urzędów administracji.
Odpowiadając na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie i wskazał, że projektowana inwestycja nie spełnia wymogów konserwatorskich dla terenu [...] i ulicy [...]. Planowany budynek zmieniłby znacząco relacje przestrzenne pomiędzy zabudową a terenami niezabudowanymi i zielenią, naruszając w ten sposób wartość układu urbanistycznego zabytkowego terenu. Wybudowany na sąsiedniej działce ([...]) budynek gospodarczy jest wynikiem samowoli budowlanej i [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał decyzję nakazującą rozebranie tego obiektu. Ochrona konserwatorska tego obszaru nie oznacza zakazu wybudowania obiektu gospodarczego o gabarytach dostosowanych do charakteru i wartości chronionego zespołu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Na wstępie należy zwrócić uwagę na okoliczność pominiętą przez orzekające w sprawie organy a odnoszącą się do planowania i realizowania inwestycji na obszarach objętych ochroną konserwatorską. W wyniku błędnej interpretacji przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami doszło do opiniowania projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji przy ul. [...], podczas gdy inwestycja ta wymaga opinii o ustaleniu jej lokalizacji, bowiem stanowi inwestycję celu publicznego.
Definicję "inwestycji celu publicznego" zawiera art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Według tego przepisu są to działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. 261, poz. 2603 ze zm.). Ta ostatnia ustawa w art. 6 pkt 5 stanowi, że celem publicznym w rozumieniu ustawy jest opieka nad nieruchomościami stanowiącymi zabytki w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Skoro budowa garażu ma mieć miejsce na terenie objętym celem publicznym, to postępowanie powinno się toczyć w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji, jeżeli brak planu miejscowego. Stanowi o tym wyraźnie art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Wobec tego, że nie budzi wątpliwości, iż planowana przez skarżącego inwestycja ma charakter celu publicznego, o czym przesądza art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 6 pkt 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także wpis do rejestru zabytków, to opiniowana przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków powinna być decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji, a nie o warunkach zabudowy.
Wobec wskazanych naruszeń prawa materialnego zaskarżone postanowienia podlegały uchyleniu. W ponownym postępowaniu powinna wziąć udział także B. S., współwłaścicielka nieruchomości przy ul. [...], która została w dotychczasowym postępowaniu pominięta jako jego strona, czym naruszony został art. 28 w związku z art. 10 § 1 k.p.a.
W związku z powyższym Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "b", art. 152 oraz 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).