Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 24 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 230/23

Uzasadnienie

A. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 29 listopada 2022 r., nr KOL-904-3(2)/22 informujące o rozpatrzeniu odwołania skarżącej i utrzymaniu w mocy zawiadomienia Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 20 września 2022 r., nr BUWII-904-1918(3)/22/AW, o odmowie wpisania do ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski mogiły Władysława Borka, ur. 10 stycznia 1908 r., zm. 20 sierpnia 1990 r. pochowanego na cmentarzu komunalnym w Stargardzie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wskazał m.in., że skarga nie należy do właściwości sądów administracyjnych bowiem jej przedmiot nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych określonej w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259), powoływanej dalej jako p.p.s.a. Rozpatrzenie przez Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej odwołania w trybie określonym w art. 3 ust. 13 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski (Dz.U. z 2018 r. poz. 2529) nie znajduje się w powyższym katalogu spraw poddanych kognicji sądów administracyjnych.

Ponadto art. 11 ww. ustawy wprost wyklucza stosowanie kpa do rozpatrywania wniosków określonych w tej ustawie (dotyczy to m.in. wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 3). Ustawa nie przewiduje również możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia sprawy dokonanego przez Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej w oparciu o art. 3 ust. 13 tej ustawy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Na wstępie wskazać należy, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.

Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.)

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że przedmiotowa skarga A. D. nie dotyczy żadnej z form działalności administracji publicznej wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-9 p.p.s.a. Złożona do Sądu skarga dotyczy bowiem pisma Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 29 listopada 2022 r., nr KOL-904-3(2)/22. Pismo to stanowi informację o rozpatrzeniu odwołania skarżącej od zawiadomienia Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 20 września 2022 r., nr BUWII-904-1918(3)/22/AW, o odmowie wpisania do ewidencji grobów weteranów o walk o wolność i niepodległość Polski mogiły Władysława Borka, ur. 10 stycznia 1908 r., zm. 20 sierpnia 1990 r. pochowanego na cmentarzu komunalnym w Stargardzie. Zaskarżone pismo ma zatem charakter informacyjny, co prowadzi do wniosku, że przedmiotem skargi nie jest żaden akt lub czynność podlegająca kontroli sądu administracyjnego.

Dodatkowo zaskarżone pismo zostało wydane na podstawie art. 3 ust. 13 pkt 2 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski, której art. 11 wyklucza stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego do rozpatrywania wniosków określonych w tej ustawie (dotyczy to m.in. wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 3). Dodatkowo ustawa nie przewiduje możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia sprawy dokonanego przez Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej w oparciu o art. 3 ust. 13 tej ustawy.

W konsekwencji działania podejmowane na podstawie przepisów ww. ustawy przez Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie należą do aktów podlegających kontroli sądu administracyjnego.

Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.