Uzasadnienie
G.Z. i A.D. (Skarżący), pismem z [...] września 2019 r. (data wpływu do Sądu [...] października 2019 r.), wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] (Prezydent) w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 marca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 806/15.
Skarżący wyjaśnili że 23 marca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 806/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 1991 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy [...] – [...], stanowiącą część osady włościańskiej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod nr [...], w terminie czterech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie Sąd uznał, że Prezydent dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo wezwania organu pismem z [...] lipca 2019 r. do wykonania powyższego wyroku, organ nadal pozostaje w bezczynności.
Wobec powyższego Skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości oraz o wydanie orzeczenia na podstawie art. 154 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a."
W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji, zwracając się m.in. do Skarżących o nadesłanie niezbędnych dokumentów w sprawie. Ponadto wskazał, że opóźnienia w rozpoznaniu sprawy są spowodowane między innymi bardzo dużą ilością wpływającej korespondencji w rozpatrywanych sprawach. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku prowadzonych postępowań, nie pozwalają niestety na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie.
Jednocześnie zaznaczył, że na skutek wnoszonych przez Skarżących skarg akta sprawy pozostawały w długotrwałym posiadaniu sądu administracyjnego, co znacząco utrudniło rozpoznawanie sprawy, gdyż nie jest możliwe prowadzenie postępowania wyłącznie w oparciu o akta zastępcze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi grzywny.
Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 marca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 806/15 zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 1991 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy [...] – [...], stanowiącą część osady [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod nr [...], w terminie czterech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu [...] czerwca 2016 r., zatem wyznaczony przez Sąd termin rozpoznania wniosku upłynął [...] października 2016 r. Okolicznością niesporną jest, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez Skarżących do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent nie rozstrzygnął sprawy objętej przedmiotowym wnioskiem.
Z powodu niewykonania powyższego wyroku Prezydentowi wymierzono już dwukrotnie grzywny tj. wyrokiem z 23 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1696/17 w wysokości 1500 (tysiąc pięćset) złotych oraz wyrokiem z 5 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1870/18 w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych.
Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 23 marca 2016 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania.
Wobec powyższego uznać należało, że konieczne jest wymierzenie organowi grzywny w wysokości 6000 (sześć tysięcy) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Uwzględniono przy tym fakt, że wcześniejszymi wyrokami wymierzono już Prezydentowi grzywny w łącznej wysokości 4500 (cztery tysiące pięćset) złotych w związku z niewykonaniem ww. wyroku.
Jednocześnie, w ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 marca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 806/15, ma charakter rażącego naruszenia prawa. W sprawie niniejszej Sąd, oceniając charakter bezczynności Prezydenta, wziął pod uwagę czas przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu do załatwienia sprawy, zapadłe uprzednio w sprawie wyroki w przedmiocie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu, a w rezultacie nierespektowanie orzeczeń sądu. Zaznaczyć należy również, że organ po otrzymaniu [...] marca 2019 r. akt administracyjnych sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu z 5 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1870/18, dotyczącym niewykonania wyroku Sądu z 23 marca 2016 r. - nie podjął w sprawie żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Pierwsze czynności w sprawie podjął dopiero w październiku 2019 r., po złożeniu przez Skarżących niniejszej skargi.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając solidarnie na rzecz skarżących kwotę [...] złotych tytułem uiszczonego przez nich wpisu oraz kwotę [...] złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym.