Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu zażalenia P. S., postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] o odmowie wyjaśnienia wątpliwości, co do treści decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] – w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] - zmienił własną decyzję z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] poprzez przyznanie P. S. specjalnego zasiłku celowego na dofinansowanie wynajmu [...] z kwoty [...] zł na kwotę [...] zł, z czego: [...] zł wypłacono na konto osobiste klienta w miesiącu maju 2014 r., a [...] zł wypłacono w miesiącu czerwcu 2014 r., stwierdzając, że pozostałe postanowienia decyzji pozostają bez zmian.
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2015 r. P. S. wystąpił do dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] o wyjaśnienie wątpliwości, co do treści decyzji nr [...], tj. wskazanie numeru i daty wydania decyzji SKO w [...] w związku z którą nastąpiła zmiana wcześniejszej decyzji nr [...].
Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] odmówił wyjaśnienia wątpliwości, co do treści decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek nie może być uwzględniony, ponieważ dotyczy decyzji, która została usunięta z obrotu prawnego - uchylona w całości decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2014 r., nr [...].
Od powyższego postanowienia P. S. wniósł zażalenie. W uzasadnieniu odwołujący się zarzucił organowi naruszenie przepisów procedury administracyjnej, tj.: art. 8, art. 9, art. 11, art. 24, art. 77, art. 107, art. 124 Kpa. W uzasadnieniu podniósł, że w zaskarżonym postanowieniu zachodzi rozbieżność między uzasadnieniem, a rozstrzygnięciem, postanowienie nie zawiera wszystkich wymaganych elementów, dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] i jego zastępca nie mają upoważnień do wydawania postanowień, w postanowieniu brak wyczerpującego uzasadnienia prawnego, uzasadnienie faktyczne jest lakoniczne, wniosek nie zawierał podpisu elektronicznego, Ośrodek jako organ jest niewłaściwy miejscowo i rzeczowo, brak ustosunkowania się do złożonego wniosku o wyłączenie pracowników Ośrodka, przekroczenie ustawowego terminu na załatwienie sprawy, błędne pouczenie w postanowieniu (brak adresów organów orzekających w administracyjnym toku instancji), brak możliwości wzięcia aktywnego udziału w postępowaniu, wydanie postanowienia przy braku wymaganego stanowiska innych organów.
W zażaleniu P. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także o wyłączenie od udziału w sprawie wskazanych członków SKO w [...], twierdząc, że pracownicy ci orzekali we wcześniejszych sprawach i mają ugruntowane poglądy na stan faktyczny i sposób rozstrzygnięcia sprawy, co może nasuwać wątpliwości co do ich bezstronności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ potrzymał stanowisko organu I instancji. Organ odwoławczy zaznaczył, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...] uchyliło w całości decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. Rozstrzygnięcie to nie istnieje zatem w obrocie prawnym. Wobec tego postępowanie o sprostowanie omyłki w tej decyzji jest bezprzedmiotowe. Poza tym organ wskazał, że nie podziela pozostałych zarzutów odwołującego się.
Od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015 r., nr [...] P. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniósł o uchylenie w całości lub stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. Zarzucił, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy art. 24 i art. 27 Kpa, ponieważ pomija złożony wniosek o wyłączenie od załatwienia sprawy poszczególnych pracowników SKO w [...], w tym o wyłączenie osób orzekających w zaskarżonym postanowieniu. Jego zdaniem wniosek o wyłączenie nie został prawidłowo podpisany. Kolegium winno wezwać do uzupełniania braków formalnych. Orzeczenie jest skierowane do Prezydenta [...], który nie jest stroną postępowania. Stroną jest Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...], co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi podtrzymując prezentowane w sprawie stanowisko. Jednocześnie Kolegium wskazało, że w pouczeniu zawartym w zaskarżonym postanowieniu zawarło błędne pouczenie co do trybu wniesienia skargi, niemniej skarżący złożył skargę w terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest nieuzasadniona.
Sąd zauważa, że podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 113 § 2 Kpa. Z przepisu tego wynika, że organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości, co do treści decyzji.
Aby jednak było możliwe zastosowanie tego trybu usunięcia błędów nieistotnych decyzji musi być spełniony podstawowy warunek – w dacie orzekania przez organ właściwy w sprawie wyjaśnienia wątpliwości, co do treści decyzji musi istnieć w obrocie prawnym decyzja, której wyjaśnienia, co do treści, domaga się strona. Wyjaśnienie wątpliwości, co do treści decyzji wywiera bowiem skutek ex nunc, tj. od chwili, gdy zostaje ono doręczone stronie bowiem wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia (art. 143 w zw. z art. 126 i art. 110 Kpa).
Poza sporem jest to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ostateczną decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...] uchyliło w całości decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., której wyjaśnienia domagał się P. S. Fakt ten (znany Sądowi z urzędu ze sprawy o sygn. akt I SA/Wa 3197/14) miał miejsce jeszcze przed sporządzeniem przez skarżącego wniosku o wyjaśnienie wątpliwości, co do treści decyzji, który nosi datę [...] lipca 2015 r.
Skoro więc w dacie orzekania przez organy obu instancji w przedmiocie wniosku skarżącego o wyjaśnienie wątpliwości, co do treści decyzji, nie istniała w obrocie prawnym ostateczna decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] zmieniająca własną decyzję tego organu z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], to bezzasadny był wniosek P. S. złożony w oparciu o przepis art. 113 § 2 Kpa i w związku z tym nie było podstaw do uwzględnienia tegoż wniosku.
Odnosząc się do podnoszonych w skardze zarzutów naruszenia prawa procesowego Sąd zauważa, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy zarzuty te nie były skuteczne. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższego wynika, że zarzuty naruszenia procedury administracyjnej mogą prowadzić do uwzględnienia skargi, jeżeli mogą mieć istotny wpływ na zmianę rozstrzygnięcia. Uchylenie przez sąd administracyjny zaskarżonego aktu nie jest bowiem celem samym w sobie. Tego rodzaju rozstrzygnięcie sądu zapada wówczas, gdy zostanie ustalona możliwość wpływu stwierdzonego naruszenia na końcowy wynik sprawy.
Skarżący pomija to, że podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 24 i art. 27 Kpa oraz kwestie dotyczące wadliwości wniosku o wyłączenie pracowników Kolegium nie mogłyby mieć żadnego wpływu na treść zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Oczywistym bowiem jest to, że pozytywne załatwienie wniosku o wyjaśnienie wątpliwości, co do treści decyzji nie jest możliwe, gdy decyzja ta w dacie orzekania o zasadności tegoż wniosku nie istnieje w obrocie prawnym. Jeżeli chodzi o podnoszony w skardze zarzut nieważności zaskarżonego postanowienia Sąd wskazuje, że rzeczywiście skierowanie zaskarżalnego postanowienia do osoby nie będącej stroną w sprawie może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postanowienia, co wynika z przepisu art. 156 § 1 pkt 4 w zw. z art. 126 Kpa. Uszło jednak uwadze skarżącego, że taka podstawa do stwierdzenia nieważności aktu występuje wówczas, gdy organ w rozstrzygnięciu orzeka o prawach innej osoby, niż rzeczywista strona postępowania.
Sąd zauważa, że taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, ponieważ SKO w [...] prawidłowo zidentyfikowało skarżącego jako stronę postępowania, która domaga się wyjaśnienia wątpliwości, co do treści decyzji, w której orzeczono o prawach skarżącego. Wobec tego samo błędne wskazanie Prezydenta [...] w rozdzielniku egzemplarzy decyzji jako jej adresata nie miało charakteru kwalifikowanego naruszenia prawa prowadzącego do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Prezydent [...] nie jest w niniejszej sprawie stroną postępowania. Organ ten jest organem I instancji (organem pomocy społecznej). Przyznawanie zasiłków celowych specjalnych należy do zadań gminy o charakterze obowiązkowym, a w związku z tym wydawanie decyzji administracyjnych w tego typu sprawach należy do prezydenta miasta w imieniu którego (obligatoryjne upoważnienie ustawowe) działa kierownik ośrodka pomocy społecznej (art. 17 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej).
Ośrodek Pomocy społecznej nie jest organem administracji publicznej, lecz jednostką organizacyjną pomocy społecznej (art. 6 pkt 5 ustawy o pomocy społecznej). Kierownik ośrodka pomocy społecznej, mając upoważnienie do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu organu pomocy społecznej, jest także upoważniony do wydawania postanowień w kwestiach wpadkowych. W tym zakresie przy interpretacji zakresu upoważnienia trzeba mieć na uwadze istniejącą w prawie regułę interpretacyjną a maiori ad minus. Z reguły tej wynika, że temu komu wolno więcej, wolno także i mniej. Skoro zatem dyrektorowi OPS w Dzielnicy [...] (kierownikowi tej jednostki) wolno wydać decyzję (akt administracyjny główny, kończący postępowanie), to także wolno mu wydać postanowienie (akt administracyjny dotyczący kwestii incydentalnych, procesowych).
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie przepisu art. 151 Ppsa orzekł, jak w sentencji.