Uzasadnienie
Zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. skierowanym do S. S. i M. S. Burmistrz Miasta [...], działając na podstawie art. 47a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ustalił dla budynku o statusie "budynek w trakcie budowy" sytuowanego jako "budynek naziemny" w miejscowości [...], na działce ewidencyjnej o numerze [...], położonej w obrębie [...] numer porządkowy [...].
Skargę na powyższą czynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli S. S. i M. S. zarzucając jej naruszenie:
art. 47a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2020 r. poz. 276 z późn. zm.) przez dowolne ustalenie numeracji budynku położonego na nieruchomości o numerze ewidencyjnym [...], położonej w obrębie [...], wbrew zasadom określonym przez ustawodawcę i z pominięciem dokumentów z ewidencji gruntów, a ponadto bez wskazania jakiegokolwiek uzasadnienia i powodów dokonanej czynności, czym uniemożliwiono dokonanie jego oceny, § 5 ust. 5 i 6 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów [Dz.U. z 2012 r. poz. 125) przez jego błędne zastosowanie i ustalenie dla nowobudowanego budynku usytuowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...], położonej w obrębie [...], numeru porządkowego z pominięciem zasad ustalonych owymi przepisami prawa.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności, a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przedstawiając uzasadnienie dla podjętej czynności.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa.
Ratio legis tego rodzaju regulacji rozszerzającej kontrolę sądu administracyjnego poza zakres decyzji i postanowień, jest w tym, by sądowa kontrola obejmowała także takie działania administracji publicznej, które nie są podejmowane w sformalizowanych postępowaniach, zapewniających ich uczestnikom określone gwarancje procesowe, ale również dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznoprawnej, w stosunkach z organami administracji publicznej oraz w zakresie zadań realizowanych przez te organy, lub inne jednostki organizacyjne, za pośrednictwem których państwo realizuje swoje zadania (por. T. Woś: (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Komentarze LexisNexis, Wyd. 4, kom. do art. 3 ustawy.).
Podkreślić należy, że kwestia nadania numeru porządkowego nieruchomości została uregulowana w art. 47a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2020 r., poz. 276 ze zm.). Stosownie do treści ust. 1 art. 47a Prawa geodezyjnego i kartograficznego, do zadań gminy należy ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów. Ewidencja miejscowości, ulic i adresów zawiera między innymi dane adresowe określające numery porządkowe budynków mieszkalnych oraz innych budynków przeznaczonych do stałego lub czasowego przebywania ludzi, w tym w szczególności budynków: biurowych, ogólnodostępnych wykorzystywanych na cele kultury i kultury fizycznej, o charakterze edukacyjnym, szpitali i opieki medycznej oraz przeznaczonych do działalności gospodarczej, wybudowanych, w trakcie budowy i prognozowanych do wybudowania (art. 47a ust. 4 pkt 5 lit. a Prawa geodezyjnego i kartograficznego).
Zgodnie z ust. 5 art. 47a Prawa geodezyjnego i kartograficznego wójt (burmistrz, prezydent miasta) ustala numery porządkowe, o których mowa w ust. 4 pkt 5 lit. a, z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają. Nadanie numeru porządkowego nieruchomości jest zatem następstwem wykonania przez organ gminy zadań wskazanych w art. 47a ust. 1 pkt 1 i ust. 5 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, że nadanie numeru porządkowego dokonywane jest w formie czynności z zakresu administracji publicznej i jest to czynność o charakterze technicznym (tak np. wyroki: NSA z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 6/07, LEX nr 447879, NSA z dnia 18 stycznia 2002 r., sygn. akt SA/Bk 1074/01, ONSA 2003/2/65, NSA z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 30/11, LEX nr 1149370, WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Go 760/10, LEX nr 953222).
Skoro z powyższego wynika, że nadanie numeru porządkowego nieruchomości podejmowane jest w drodze czynności materialno- technicznej z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., to w takim trybie czynność w tym przedmiocie może być zaskarżona do sądu administracyjnego.
Kwestionowana przez skarżących w rozpoznawanej sprawie czynność o nadaniu nowego numeru porządkowego nieruchomości skarżących jest elementem procesu aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, a numer porządkowy budynku stanowi jedną z danych ewidencyjnych. Z przepisów art. 47a Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów wynika, że nadanie na wniosek numeru porządkowego budynku następuje na podstawie danych określonych w art. 47a ust. 6 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz dokumentów załączonych do wniosku, którego wzór określa wskazane rozporządzenie. Organ przed podjęciem rozstrzygnięcia w przedmiocie nadania, zmiany, lub odmowy nadania, czy też odmowy zmiany numeru porządkowego winien zatem dokonać analizy przedstawionych danych i dokumentów mając na uwadze treść obowiązujących przepisów.
Pomimo tego, że działania właściwego organu w przedmiocie nadania, zmiany, lub odmowy nadania, czy też odmowy zmiany numeru porządkowego nie przybierają formy decyzji administracyjnej, to jednak w sytuacji, gdy kwestia nadania numeru porządkowego, jest czynnością z zakresu administracji publicznej, poddanej kontroli sądu administracyjnego, to podjęcie tego rodzaju czynności przez organ powinno być umotywowane. Brak uzasadnienia stanowiska organu w sytuacji, kiedy czynność nadania numeru porządkowego podlega kontroli sądu administracyjnego powoduje, że czynność ta uchyla się spod kontroli Sądu. Nieprzedstawienie motywów, które legły u podstaw podjęcia takiej, a nie innej czynności, uniemożliwiają dokonanie przez Sąd kontroli jej legalności. Motywy przyjętego przez organ stanowiska muszą być nadto także znane stronie, której praw i obowiązków podjęta czynność dotyczy. Winny one zostać przez ten organ uzewnętrznione. Działanie organu w takim przypadku także polega na stosowaniu prawa i wywiera wymierne skutki w sferze praw i obowiązków adresata rozstrzygnięcia.
W rozpoznawanej sprawie pismo Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. stanowiące uzewnętrznienie czynności polegającej na ustaleniu numeru porządkowego nie zawiera żadnego uzasadnienia. Nie wiadomo, czy jest ono zgodne z treścią przepisów prawa materialnego regulujących kwestię nadawania numeru porządkowego. Brak wskazania motywów podjętej czynności, czyni tę czynność, jako naruszającą powyższe zasady, bezskuteczną. Przy braku możliwości zapoznania się z motywami nadania numeru porządkowego nieruchomości skarżących, nie jest nadto możliwe dokonanie sądowej kontroli legalności zaskarżonej czynności.
Wprawdzie odpowiedź na skargę jest pismem procesowym, ale w żaden sposób nie może konwalidować i przede wszystkim zastępować stanowiska organu, które stało się podstawą do podjęcia określonej czynności nadania nowego numeru porządkowego nieruchomości. Organ administracji, który nie ustosunkowuje się̨ do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 7 (zasady prawdy obiektywnej), poprzez nieuzewnętrznienie podjęcia wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do jej załatwienia w zgodzie z praworządnością, art. 8 (zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów) i art. 11 (zasady przekonywania) k.p.a.
Dodać jeszcze należy, że zaskarżona czynność materialno-techniczna powinna zawierać pouczenie o możliwości wniesienia skargi na nią do sądu administracyjnego, a w niniejszej sprawie takiego pouczenia brak.
Z powyższych względów wniesiona skarga musiała wywrzeć zamierzony skutek.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy.