Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] odmawiającą K. B. i P. B. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w [...] przy ul. F., hip. nr [...] i zwrotu budynku znajdującego się na tym gruncie.
Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.
Prezydent [...] decyzją z dnia [..] listopada 2003 r., nr [...], działając na podstawie art. 214 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), odmówił K. B. i P. B. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w [...] przy ul. F., hip. nr [...] i zwrotu budynku znajdującego się na tym gruncie.
Po rozpatrzeniu odwołania K. B., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł K. B., reprezentowany przez adw. R. N., zarzucając naruszenie art. 89 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości poprzez uznanie, że wnioskodawca nie złożył w terminie wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości przy ul. F. oraz art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 Kpa. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji z dnia [...] stycznia 2004 r., jak i poprzedzającego ją rozstrzygnięcia z dnia [...] listopada 2003 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
W toku postępowania do Sądu wpłynęła informacja o śmierci w dniu [...] kwietnia 2008 r. K. B. Powyższe potwierdził sporządzony przez USC w [...] odpis skrócony aktu zgonu (akt zgonu nr [...]).
Spadkobierca testamentowy skarżącego – córka P. B. (postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 2008 r., sygn. akt [...]), podtrzymała skargę (pismo z dnia [...] marca 2010 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z urzędu obowiązany jest uwzględnić wszelkie naruszenia prawa materialnego oraz przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia) nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria należy stwierdzić, że skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.
W toku prowadzonego postępowania sądowego Sąd stwierdził, że stronami zarówno postępowania przed organem I instancji, jak i postępowania odwoławczego były osoby nieżyjące w dacie wydawania zaskarżonych rozstrzygnięć. I tak, Z. K. zmarł [...] grudnia 2001 r. (akt zgonu nr [...] wystawiony przez USC [...]), T. S. zmarł [...] listopada 2000 r. (akt zgonu nr [...] wystawiony przez USC [...]), T. Z. zmarła [...] listopada 1998 r. (akt zgonu nr [...] wystawiony przez USC w [...]), H. L. zmarła [...] kwietnia 2000 r. (akt zgonu nr [...] wystawiony przez USC [...]) i H. R., który zmarł [...] lipca 2001 r. (akt zgonu nr [...] wystawiony przez USC w [...]). Wszystkie te osoby, mimo iż nie żyły w dacie wydawania decyzji z dnia [...] listopada 2003 r. i z dnia [...] stycznia 2004 r., były adresatami przedmiotowych aktów administracyjnych.
Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie, prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji (postanowienia) ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa bowiem z jej śmiercią. Oznacza to, że w stosunku do osób zmarłych nie można wydawać aktu administracyjnego.
Skoro doszło do wydania rozstrzygnięć w stosunku do osób zmarłych, to takie akty administracyjne obarczone są wadą nieważności i powinny być usunięte z obrotu prawnego, aby nie wywoływały skutków prawnych (por. wyroki NSA z 27 IV 1983 r. II SA 261/83, LEX nr 10693; z 14 XI 2001 r. I SA 2462/99, LEX nr 82653; wyrok WSA w W-wie z 20 VII 2006 r. IV SA/Wa 1973/05, LEX nr 258282; wyrok NSA z 11 III 2008 r. I OSK 1959/06, LEX 505429, wyrok NSA z 6 VI 2012 r. I OSK 829/11, LEX 1216580, Małgorzata Stahl - glosa do wyroku NSA, sygn. 261/83 – OSPiKA 1984 r., Z. 5, poz. 108). Wskazać należy, że nie ma istotnego znaczenia, czy organ administracji prowadząc postępowanie wiedział o śmierci stron, czy też takiej wiedzy nie posiadał.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 119 pkt 1 i art. 120 p.p.s.a., stwierdził nieważność zarówno decyzji organu II instancji z dnia [...] stycznia 2004 r., jak i poprzedzającego ją rozstrzygnięcia z dnia [...] listopada 2003 r. O zastosowaniu ochrony tymczasowej orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania zasądzono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Wobec stwierdzenia nieważności zaskarżonych rozstrzygnięć, z przyczyn wyżej omówionych, przedwczesne jest odnoszenie się przez Sąd do zarzutów skargi.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy i prawidłowym ustalaniu stron postępowania, Prezydent [...]weźmie pod uwagę również krąg spadkobierców tych użytkowników wieczystych spornej nieruchomości, którzy zmarli w toku postępowania sądowego, a których następstwo prawne zostało ustalone przez Sąd. I tak, spadkobiercą (spadkobiercami) H. M. (zmarłej [...] grudnia 2005 r.) jest R. R.; I. J. (zmarłej [...] kwietnia 2006 r.) są E. M. M. i J. L.; T. Z. (zmarłego [...] sierpnia 2011 r.) są A. Z., J. Z., A. Z. i E. Z.; B. M. (zmarłej [...] marca 2008 r.) są J.M., W.M. i A. M.; A. Ż. (zmarłej [...] maja 2012 r.) są A. Ż., M. Ż. i D. G.; T. R. (zmarłego [...] września 2010 r.) są A. R. i M. R.; I. K. (zmarłej [...] listopada 2010 r.) jest E. D.; B. W. (zmarłej [...] listopada 2006 r.) jest Z. W.; M. N. (zmarłego [...] stycznia 2005 r.) jest D. R..