Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [..] września 2010 r. nr [..] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [.] marca 2008 r. nr [..] odmawiającą skreślenia z rejestru zabytków budynku dworu położonego w G. gm., pow. [..],woj. [..], wpisanego do tego rejestru pod nr [..] decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w L. z dnia [..] maja 1967 roku.
W uzasadnieniu decyzji Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podał, iż po przeprowadzeniu postępowania na wniosek W. S. decyzją z dnia [..] marca 2008 roku odmówił skreślenia w/w budynku dworu z rejestru zabytków.
W. S. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Ponownie rozpatrując sprawę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [..] lipca 2008 roku utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [..] lipca 2008 roku odmawiającą skreślenia z rejestru zabytków budynku dworu.
W wyniku złożonej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 24 lutego 2009 roku sygn. akt l SA/Wa 1596/09 uchylił decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [..] lipca 2008 roku, w uzasadnieniu zawierając wskazania do dalszego postępowania..
Ponownie rozpatrując sprawę Minister wskazał, iż z opinii Regionalnego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków z L. z dnia [..] marca 2007 roku jak i pisma Kierownika Delegatury w P. Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w L. z dnia [..] sierpnia 2006 roku i z dnia [..] lipca 2010 roku jednoznacznie wynika, że pomimo złego stanu technicznego dworu nadal posiada wartości naukowe i historyczne. Minister podkreślił, iż z opinii Rzeczoznawcy Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [..] grudnia 1998 roku wynika, ze dwór w G. znajdował się w złym stanie technicznym, kwalifikującym go do natychmiastowego remontu generalnego, wiążącego się z koniecznością wymiany dużej części oryginalnej substancji zabytku.
Natomiast W. S. będący od [..] listopada 2002 roku właścicielem dworu w G., nie wykonał dotąd remontu kapitalnego dworu oraz prac zabezpieczających dwór przed dalszą degradacją. Minister stwierdził, iż poza sporem jest, że zabytek znajduje się w złym stanie technicznym. Jednakże stopień zniszczenia budynku nie spowodował utraty jego wartości historycznej. W ocenie Ministra przesłanką, która musi być spełniona, aby nastąpiło wykreślenie zabytku z rejestru jest nie tyle sam fakt zniszczenia zabytku, lecz zniszczenie w takim stopniu, który powoduje utratę wartości.
Skargę na ww. decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. S. zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania tj. art. 77 w zw. z art. 7,8, 75 i 80 kpa, naruszenie prawa materialnego tj. art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez niezasadne uznanie, że budynek dworu oficyny nie uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości oraz naruszenie art. 153 ppsa poprzez nie zastosowania się do wskazań sądu.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), zabytek wpisany do rejestru, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej albo wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych, zostaje skreślony z rejestru zabytków. Przepis ten stosuje się odpowiednio do skreślenia z rejestru części zabytku. Dokonując oceny, czy zachodzą wymienione w powyższym przepisie przesłanki do wykreślenia zabytku z rejestru, należy mieć na uwadze, że dobra kultury wpisane do rejestru zabytków podlegają szczególnej ochronie prawnej przewidzianej w powołanej ustawie. W rozpoznawanej sprawie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zasadnie, zdaniem Sądu, odmówił skreślenia z rejestru dworu zlokalizowanego w G. gm.
D. gdyż w stosunku do zabytkowego obiektu objętego zaskarżoną decyzją żadna ze wskazanych w powołanym przepisie przesłanek wykreślenia obiektu z rejestru nie zaistniała. Wymieniony przepis nie wiąże wykreślenia z rejestru wpisanego zabytku od możliwości jego naprawy i usunięcia powstałych zniszczeń, stąd podnoszona w skardze, że organ nie wziął pod uwagę niemożliwości dokonania remontu nie jest trafna. Bez znaczenia, w postępowaniu opartym o wymieniony przepis, jest kwestia czy obiekt wymaga wykonania prac budowlanych polegających na remoncie czy też wymaga wykonania robót rekonstrukcyjnych. Wskazane w tej mierze w skardze okoliczności mogłyby być przedmiotem oceny w postępowaniu przewidzianym w art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy, nie maja natomiast znaczenia w postępowaniu dotyczącym skreślenia z rejestru zabytku budynku dworu.
Organ mając na uwadze sporządzoną na jego zlecenie opinię Regionalnego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków z dnia [..] marca 2007 roku oraz przeprowadzone w dniu [..] czerwca 2010 r. oględziny stwierdził, że dwór pomimo złego stanu technicznego nie utracił wartości historycznych, artystycznych i naukowych, a przedmiotowy budynek został wpisany do rejestru zabytków przede wszystkim ze względu na fakt posiadania waloru typologicznego jako dokumentu historii kultury materialnej regionu, a także wartości naukowej jako elementu kompozycyjny układu przestrzennego wsi G. i wartości te zachowały się do chwili obecnej.
Sąd nie znajduje podstaw do zakwestionowania powyższej opinii. Powyższe wskazuje jednoznacznie, że dwór w G. pomimo złego stanu technicznego i konieczności pilnego podjęcia robót budowlanych i prac konserwatorskich nie utracił swojej wartości naukowej i historycznej. Prawidłowo zatem w ocenie Sądu organ przyjął, iż stopień zniszczenia budynku nie spowodował utraty jego wartości historycznej. Przesłanką, która musi być spełniona, by nastąpiło wykreślenie z rejestru zabytków jest nie tyle sam fakt zniszczenia zabytku, lecz zniszczenie w takim stopniu, który powoduje utratę wartości historycznej, naukowej lub artystycznej. Jako zabytek architektury i budownictwa, stanowiący część układu urbanistycznego podlega ochronie i opiece bez względu na stan zachowania (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b i lit. c ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami). Zgodnie z art. 5 pkt 2 i 3 powyższej ustawy opieka nad zabytkami sprawowana przez właściciela polega w szczególności na zapewnieniu prowadzenia prac konserwatorskich i robót budowlanych przy zabytku oraz zabezpieczeniu i utrzymaniu zabytku w jak najlepszym stanie.
Właściciel zabytku nie może uchylać się od powyższego obowiązku poprzez dążenie do jego wykreślenia z rejestru. Skarżący kupując przedmiotowy obiekt, zdawał sobie sprawę, że jest on wpisany do rejestru zabytków i wymagać będzie znacznych nakładów na jego renowację. Jak sam przyznaje w skardze, budynek ten już w 1998 r. był w bardzo złym stanie technicznym, wręcz katastrofalnym, lecz pomimo posiadania tej wiedzy zdecydowała się na jego zakup w 202 roku. Ponadto wskazać należy, iż przy ocenie, czy zachodzą przesłanki określone w art. 13 ust. 1 powyższej ustawy pozwalające na skreślenie zabytku z rejestru nie bierze się pod uwagę czynnika ekonomicznego (np. kosztów prac konserwatorskich i budowlanych). Ustaleniom organu zakresie tym zakresie nie przeczy stanowisko zawarte w opinii z dnia [..] grudnia 1998 roku, gdyż z treści tej opinii wynikają jedynie ustalenia dotyczące ciągle pogarszającego się stanu [...], nie ma tam natomiast stwierdzeń dotyczących przesłanek wykreślenia dworu z rejestru zabytków.
Sąd uznał również za niezasadny zarzut naruszenia art. 153 kpa, gdyż ponownie rozpatrując sprawę organ zastosował się do zaleceń sądu. Przeprowadził oględziny z udziałem stron oraz odniósł się do opinii rzeczoznawcy z dnia 23 grudnia 1998 roku. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku