Uzasadnienie
- I. Stan faktyczny
- 1. Postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], Minister Gospodarki, po rozpatrzeniu wniosku spółki "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako: "skarżąca spółka") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] stycznia 2014 r. o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] września 1950 r., nr [...], w sprawie przejęcia przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa "Zakład [...] – [...], [...]" oraz orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...]kwietnia 1958 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego "Zakład [...] – [...], [...]".
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że kurator dla spółki "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] został ustanowiony postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...]lipca 2006 r., sygn. akt [...]. Organ podkreślił, że kurator został uprawniony m.in. zgodnie z art. 34 § 1 Kpa, do zastępowania spółki w postępowaniu o stwierdzenie nieważności powołanych orzeczeń nacjonalizacyjnych, toczącego się na wniosek E. A. z dnia 5 października 2000 r.
Minister stwierdził, że zakres praw i obowiązków kuratora ustanowionego na podstawie art. 42 Kc, nie uprawnia go do występowania w imieniu spółki z wnioskiem o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Tym samym wniosek kuratora spółki o wszczęcie takiego postępowania nastąpił z przekroczeniem kompetencji wynikających z art. 42 Kc. Tym samym zaistniały przesłanki do wydania na podstawie art. 61a § 1 Kpa postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
2. Skarżąca spółka zastępowana przez kuratora E. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienia Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2014 r. W skardze skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 61a § 1 Kpa w zw. z art. 34 § 1 Kpa w zw. z art. 42 Kc – poprzez przyjęcie, że kurator osoby prawnej ustanowiony w celu reprezentowania tej osoby w postępowaniu administracyjnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie jest uprawniony do złożenia podania wszczynającego postępowanie administracyjne;
2) art. 61a § 1 Kpa poprzez wydania postanowienie o odmowie wszczęcia postepowania w sytuacji, w której brak podmiotowy strony wnoszącej wniosek nie jest oczywisty, a postępowanie merytoryczne wywołane tym wnioskiem toczyło się przez osiem lat.
W uzasadnieniu skargi wskazano w szczególności, że postanowienie o powołaniu kuratora z dnia [...] lipca 2006 r. nie zawiera żadnych ograniczeń co do rodzaju czynności, które kurator może wykonywać w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem skarżącej spółki, organ dokonał błędnej interpretacji art. 34 Kpa w zw. z art. 42 Kc.
Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Ministra Gospodarki z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
- 3. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajmowane stanowisko.
- II. Uzasadnienie prawne
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
1. Skarga jest nieuzasadniona. Pomijając subtelność procesową niniejszej sprawy, a mianowicie to, że kurator skarżącej spółki wnosi o wszczęcie postępowania nadzorczego, które toczy się od 2000 r., wskazać należy, że Sąd w całości podziela wykładnię art. 42 Kc zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. Zgodnie z treścią art. 42 § 1 Kc kurator powinien postarać się niezwłocznie o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację. Kurator ma zatem podjąć niezwłocznie wszelkie dopuszczalne działania, aby osoba prawna mogła działać przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i opartym na niej statucie, jak wymaga tego przepis art. 38 Kc, lecz nie może zastępować tego organu (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 59/07; dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
2. Nie można zgodzić się z skarżącą spółką, że postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 2006 r., sygn. akt [...], upoważnia kuratora do wystąpienia z wnioskiem nieważnościowym. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że kurator jest przedstawicielem ustawowym osoby prawnej i należy stosować do niego przepisy o przedstawicielstwie. Przedstawicielstwo polega na tym, że przedstawiciel dokonuje w imieniu innej osoby (reprezentowanego) czynności prawnej, która, o ile mieści się w granicach umocowania, czyli upoważnienia przedstawiciela do działania w imieniu reprezentowanego, wywołuje skutki prawne nie na rzecz przedstawiciela, lecz bezpośrednio na rzecz reprezentowanej przez niego osoby. W ocenie Sądu, skoro kurator nie może zastępować statutowych organów spółki, to nie może reprezentować Spółki w sprawie, która nie dotyczy czynności wynikających z art. 42 § 2 Kc. Kurator nie może zatem zastępować organów spółki w sprawach innego typu, w tym w nie związanych, ani z powołaniem organów Spółki, ani jej likwidacją postępowaniach administracyjnych. A zatem prawidłowo organ wywiódł, że kurator skarżącej spółki nie był legitymowany do złożenia w imieniu Spółki wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego w trybie art. 156 Kpa.
3. Zarzucana w skardze okoliczność, że organ wyjaśniał tę kwestię 8 lat nie ma znaczenia, dla oceny czy strona ma interes prawny czy nie. Innymi słowy przedłużające się rozpoznanie wniosku o wszczęcie postępowania nadzorczego nie kreuje z samego tego faktu, że trwa długo prawa do merytorycznego rozpoznania żądania. W przedmiotowej sprawie organ w sposób prawidłowy zastosował art. 61 § 1 Kpa.
Mając zatem na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając skargę za nieuzasadnioną, w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.