Uzasadnienie
Skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 163/17 wniósł G. D..
Wskazanym powyżej orzeczeniem, w pkt 1, Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...] i ul. [...] hip. nr [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W pkt 2 zaś tego orzeczenia stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W złożonej skardze skarżący wniósł o:
- - wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] w wysokości [...] przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim,
- - w trybie art. 154 § 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości,
- - stwierdzenie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- - rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Skarżący wskazał, że Prezydent [...] nie zakończył postępowania w wyznaczonym przez Sąd terminie. W dniu sporządzenia skargi organ nie wydał decyzji, nie powiadomił też o przyczynach przekroczenia terminu. Niewykonanie orzeczenia sądu stanowi rażące naruszenie prawa.
Odpowiadając na skargę Prezydent [...] stwierdził, że w sprawie wystąpił [...] października 2019 r. do Sądu Rejonowego dla [...] o przesłanie odpisów działów I – II z akt księgi hipotecznej nr [...] w celu ustalenia kto był właścicielem ww. nieruchomości oraz zbadania czy w sprawie mamy do czynienia ze spadkiem wakującym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Skarga wniesiona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ppsa". Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 ppsa, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 ppsa, może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa.
Z powyższego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 ppsa.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 czerwca 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 163/15 uwzględnił skargę, zobowiązując Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...] i ul. [...] hip. nr [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W pkt 2 zaś tego orzeczenia stwierdził zaś, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Odpis prawomocnego wyroku z dnia 5 czerwca 2017 r., wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi [...] w dniu [...] września 2017 r., co wynika z akt sądowych o sygn. I SAB/Wa 163/17 (k. [...]). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, upłynął w dniu [...] grudnia 2017 r. Pismem z [...] marca 2018 r. skarżący wezwał organ do wykonania wyroku z 5 czerwca 2017 r.
Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu i wezwania do wykonania powołanego wyroku – organ nie wydał rozstrzygnięcia.
Stosownie do art. 154 § 6 ppsa grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Z akt sprawy wynika, że prawomocny wyrok Sądu wpłynął do organu w dniu [...] września 2017 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg termin wyznaczony wyrokiem w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on [...] grudnia 2017 r. Oznacza to, że od ponad dwóch lat organ pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, w tym przede wszystkim narusza w ten sposób przepisy art. 153 p.p.s.a. i art. 286 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. Nie sposób bowiem usprawiedliwić tak znacznej zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku tylko i wyłącznie skomplikowanym charakterem spraw dotyczących przyznania odszkodowania. Poza tym aktywność organu miała miejsce dopiero po złożeniu niniejszej skargi, bowiem dopiero w październiku 2019 r. organ zwrócił się do Sądu Rejonowego dla [...] o nadesłanie szeregu dokumentów.
To z kolei czyni zasadnym żądanie wymierzenia organowi z tytułu niewykonywania prawomocnego wyroku grzywny. Zważywszy zaś na fakt, że zwłoka ta wynosi obecnie ponad 2 lata, za adekwatny Sąd uznał jej wymiar w wysokości 2000 zł.
Przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej znajduje oparcie w treści art. 157 § 7 p.p.s.a. Co prawda orzeczenie w tym zakresie ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione uznaniu Sądu, niemniej instytucja ta została przewidziana jako możliwość realnego oddziaływania na organy administracji i w pewnych sytuacjach konieczne staje się jej orzeczenie. Suma ta ma przede wszystkim na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Taka sytuacja wystąpiła właśnie w niniejszej sprawie, w której organ nie czyni odpowiednio skoncentrowanych działań w sprawie, zmierzających do jej zakończenia. Biorąc pod uwagę stan sprawy, w tym długotrwałość postępowania, w ocenie Sądu zasadne było przyznanie sumy pieniężnej w wysokości 500 zł.
Wynikające z zastosowanych środków łączne finansowe obciążenie organu wynosić będzie w tym wypadku 2500 złotych i jest na tyle dotkliwe, że powinno skłonić organ do zintensyfikowania działań w sprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 7 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie ppsa orzekł jak w punktach 1-3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa. Rozpoznanie w trybie uproszczonym miało miejsce na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa w zw. z art. 120 ppsa.