Uzasadnienie
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, decyzją z [...] października 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] września 2011 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z [...] czerwca 1973 r. nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem [...] m2 z nieruchomości o powierzchni [...] m2, położonej w C., stanowiącej własność W.J. s. A..
Z ustaleń organu nadzoru wynika, że wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości oraz ustalenia odszkodowania dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961r. nr 18, poz. 94), zatem organ nadzorczy winien był ocenić zgodność powołanej decyzji z przepisami tej ustawy, mając na uwadze stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydania kwestionowanej decyzji.
Zgodnie z art. 3 ust.1 i 2 powołanej ustawy z dnia 12 marca 1958 r. wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonywania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych oraz dla planowej realizacji budownictwa ogólnomiejskiego i zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego.
Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w K. z dnia [...].06.1973 r. celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości była realizacja zadań określonych w narodowych planach gospodarczych tj. budowa ośrodka wypoczynku codziennego i świątecznego nad zbiornikiem wodnym w C..
W aktach sprawy nie zachowała się decyzja Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. nr [...] z dnia [...].12.1968 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego, która wskazywała iż przedmiotowa nieruchomość była objęta ww. planem realizacyjnym, jednakże z treści decyzji z dnia [...]. 06, 1973 r. wynika, że ww. decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. nr [...] z dnia [...].
- 1968 r. objęta była również przedmiotowa nieruchomość.
Spełniona więc została przesłanka celu użyteczności publicznej określonego treścią art. 3 ust. 1 ww. ustawy z dnia 12 marca 1958 r.
Zgodnie z art. 6 ust.1 ustawy wywłaszczeniowej przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, ubiegający się o wywłaszczenie zobowiązany był wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości za cenę ustaloną w oparciu o opinię biegłych z listy właściwego Prezydium Rady Narodowej.
Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. obowiązek wystąpienia do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości nie ciążył na ubiegającym się o wywłaszczenie, jeżeli prowadzenie rokowań z właścicielem o dobrowolne odstąpienie nieruchomości natrafiłoby na przeszkody trudne do pokonania, w szczególności jeżeli osoba właściciela lub jego miejsce pobytu były nieznane.
Dokonując oceny tego czy w przedmiotowej sprawie została wypełniona dyspozycja przepisu art. 6 ust. 1 ww. ustawy z dnia 12 marca 1958 r. organ zauważył, że w dacie prowadzonego postępowania wywłaszczeniowego działka nr [...] nie posiadała zbioru dokumentów, nie miała również założonej księgi wieczystej, co wynika bezpośrednio z akt sprawy, w szczególności z zawiadomienia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...].05.1973 r. o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości.
Jedynym dokumentem, który wskazywał właściciela wywłaszczonej nieruchomości był rejestr pomiarowy z sierpnia 1972 r. sporządzony przez mgr inż. S.D. – geodetę dla wsi C., z którego wynikało, że właścicielem posiadaczem działki nr [...] był W.J. s. A..
Powyższe wskazuje, że nie można było w sposób nie budzący wątpliwości ustalić właściciela wywłaszczonej nieruchomości.
Zawiadomieniem z dnia 7.05.1973 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej zawiadomiło o wszczęciu na wniosek W. "[...]" w K. postępowania wywłaszczeniowego odnośnie m.in. nieruchomości położonej w C., działka nr [...], nie posiadającej zbioru dokumentów, ani urządzonej księgi wieczystej, stanowiącej własność W.J. oraz o wyznaczeniu terminu rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej na dzień [...].06.1973 r.
Jak wynika z treści decyzji z dnia [...].06.1973 r. organ przeprowadził rozprawę wywłaszczeniowo-odszkodowawczy Zaś odszkodowanie zostało ustalone w oparciu o wycenę dokonaną przez biegłego z listy wojewody, który dokonał wyceny w oparciu o art. 8 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości oraz w oparciu o zarządzenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. z dnia [...] sierpnia 1972 r. nr [...] w sprawie podwyższenia cen wywłaszczanych gruntów od osób fizycznych dla których rolnictwo jest wyłącznym źródłem utrzymania, ustalającego na terenie gromady R. cenę gruntów ornych w klasie VI w wysokości [...] zł. za 1 ha.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji rolnictwo było jedynym źródłem utrzymania się właściciela i jego współmałżonki, co wynikało z zaświadczenia Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...].12.1972 r. nr [...].
A zatem organ stwierdził, że ustalona kwota odszkodowania została przyznana zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami prawa.
W ocenie organu nadzoru kontrolowana decyzja z [...] czerwca 1973 r. spełnia wszystkie wymagania określone w przepisach ustawy z 12 marca 1958 r. co doprowadziło ten organ do wniosku, że zarówno w części wywłaszczenia jak i ustalonego odszkodowania nie można stwierdzić rażącego naruszenia prawa.
Odnosząc się do zarzutu skarżących, iż decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...].06.1973 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż przy jej wydawaniu zostali pominięci pozostali współwłaściciele nieruchomości, organ zauważył, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa fakt, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, a nie do stwierdzenia nieważności ww. decyzji.
Skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wnieśli I.D., E.B., H.D., A.G., S.J., B.J., A.K., Z.K., W.H., Z.M., i M.K..
W skardze skarżący podnieśli, że przed wywłaszczenie organ powinien był dokładnie zbadać stan prawny nieruchomości, decyzja nie ma adresata, a wywłaszczona nieruchomość nie została zagospodarowana zgodnie z celem na jaki była wywłaszczona i do chwili obecnej pozostaje niezagospodarowana.
W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, w którym organ nadzoru kontroluje zaskarżoną decyzję tylko pod kątem wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa. Natomiast w tym postępowaniu organ nie jest władny do rozpatrzenia istoty sprawy, rozstrzygniętej kontrolowaną decyzją.
Dokonując kontroli w tym trybie i zgodnie z przesłankami postępowania nieważnościowego decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z [...] czerwca 1973 r. organ nadzoru stwierdził, że decyzja ta nie jest dotknięta żadną z przesłanek nieważności wskazanych w art. 156 § 1 kpa.
Ocenę tę organu Sąd podziela w całości.
Wywłaszczenie nastąpiło na podstawie przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1968 r., Nr 18, poz. 94). Organ nadzoru stwierdził, że postępowanie wywłaszczeniowe zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami przewidzianymi w powołanej ustawie. Znajduje to potwierdzenie w materiale dokumentacyjnym jak i w treści samej decyzji wywłaszczeniowej.
Należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 1 powołanej ustawy z 12 marca 1958 r. wywłaszczenie dotyczy nieruchomości a nie osoby właściciela. Jeżeli więc w postępowaniu wywłaszczeniowym nie brali udziału wszyscy właściciele wywłaszczonej nieruchomości lub jej posiadacze bądź ich następcy prawni to okoliczność ta nie stanowi przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji lecz przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego, określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa., co organ nadzoru prawidłowo wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Również okoliczność, że wywłaszczona nieruchomość nie została zagospodarowana zgodnie z celem na jaki została wywłaszczona, co powołują skarżący, nie stanowi przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Okoliczność ta może stanowić podstawę wniosku o żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651).
Należy więc uznać, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem co czyni skargę niezasadną. Z tych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.