Uzasadnienie
Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] września 2019 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] z siedzibą w [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2013 r., nr [...], stwierdzającą nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności gruntu wchodzącego w skład linii kolejowej nr [...], położonego w gminie [...], obręb [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha, uregulowanego w księdze wieczystej nr [...] oraz nabycia z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu wraz z prawem własności urządzeń znajdujących się na tym gruncie.
Zaskarżona decyzja zapadła w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Wojewoda [...], działając na podstawie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2000 r. Nr 84, poz. 948 ze zm.), decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], stwierdził nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności gruntu wchodzącego w skład linii kolejowej nr [...], położonego w gminie [...], obręb [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha, uregulowanego w księdze wieczystej nr [...] oraz nabycie z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu wraz z prawem własności urządzeń znajdujących się na tym gruncie tj. drogi kolejowej naziemnej linii kolejowej nr [...], część korpusu ziemnego (skarpa nasypu) stanowiącego drogę kolejową, lata budowy [...], nr inwentarzowy [...] oraz trasy napowietrznej linii drutowej, rok budowy 1977, nr inwentarzowy [...].
Odwołanie od decyzji z [...] sierpnia 2013 r. wniosła [...] sp. z o.o.
Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] września 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2013 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w dniu [...] lutego 2003 r. przysługiwało spółce [...] sp. z o.o. na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] grudnia 1990 r., Rep. A Nr [...]. Ze znajdujących się w aktach niniejszej sprawy dokumentów wynika, że przedmiotowa nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] zajęta była pod linię kolejową oraz pozostawała we władaniu [...] S.A. Fakt zajęcia działki nr [...] pod linię kolejową i władania nią przez [...] S.A., potwierdza nadesłany przy wniosku [...] S.A., z [...] stycznia 2013 r. wypis z ewidencji środków trwałych, sporządzony dla działki nr [...] na podstawie zapisów ksiąg inwentarzowych prowadzonych przez [...] S.A., dotyczących budowli i urządzeń trwale związanych z gruntem na linii kolejowej nr [...] będących w użytkowaniu [...] S.A.
Z treści wypisu z wynika, że na działce nr [...] znajduje się droga kolejowa naziemna linii nr [...], część korpusu ziemnego (skarpa nasypu) stanowiącego drogę kolejową, wybudowaną w latach [...], jak również trasa napowietrzna linii drutowej wybudowana w 1977 r. Ponadto w aktach sprawy znajduje się protokół z wizji lokalnej przedmiotowej nieruchomości przeprowadzonej w dniu [...] maja 2013 r., z treści którego wynika, iż na przedmiotowym gruncie znajduje się droga kolejowa naziemna - część korpusu ziemnego (skarpa nasypu) stanowiącego drogę kolejową, co zostało uwidocznione na zdjęciach dołączonych do protokołu. Powyższe potwierdza także znajdujący się w aktach sprawy plan sytuacyjny linii [...] sporządzony według stanu na dzień [...] czerwca 1965 r., zgodnie z którym na działce nr [...] znajduje się fragment linii kolejowej, jak również wypis z rejestru gruntów z dnia [...] maja 2012 r., gdzie w rubryce użytkownik ujawniona jest [...] Dyrekcja Okręgowa [...], natomiast działka nr [...] określona została jako tereny kolejowe. Powyższe dokumenty wskazują na spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 37a ustawy z 8 września 2000 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju wniosła [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła sprzeczność istotnych ustaleń Ministra Inwestycji i Rozwoju z treścią zebranego w sprawie materiału przez przyjęcie, że na stanowiącej własność skarżącego działce gruntu nr [...] o pow. [...] m2 położonej we wsi [...] k. [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi KW nr [...] w dniu [...] lutego 2013 r. usytuowana była linia kolejowa oraz że nieruchomość ta pozostawała w tej dacie we władaniu [...] S.A w [...], w sytuacji gdy nieruchomość ta nigdy nie była używana przez tę spółkę, ani inne podmioty kolejowe na cale kolejowe i nigdy nie została przez te podmioty zabudowana jakimkolwiek żadnymi budowlami i urządzeniami trwale związanymi z gruntem w ciągu linii kolejowej nr [...].
Mając na uwadze powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania bezpośrednio Wojewodzie [...].
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2000 r. Nr 84, poz. 948 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa z 8 września 2000 r." Zgodnie z art. 37a ust. 1 i 2 powołanej ustawy, grunty wchodzące w skład linii kolejowych, pozostające w dniu [...] lutego 2003 r. we władaniu [...], niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...], stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust.
7. Do gruntów, o których mowa w ust. 1, [...] przysługuje z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawo użytkowania wieczystego i prawo własności budynków, lokali i innych urządzeń znajdujących się na tych gruntach.
Powołany przepis określa zatem trzy przesłanki, od których łącznego spełnienia uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności gruntów, a przez [...] prawa użytkowania wieczystego tych gruntów i własności znajdujących się na nim naniesień. Są to:
- - zagospodarowanie gruntu w dniu [...] lutego 2003 r. infrastrukturą techniczną, która stanowi linię kolejową,
- - władanie gruntem w tej dacie przez [...] oraz
- - nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa, jednostce samorządu terytorialnego lub PKP prawa własności do tego gruntu.
Przechodząc do oceny pierwszej z ww. przesłanek zauważyć trzeba, że kluczowe znaczenie ma interpretacja użytego w art. 37a ust. 1 ustawy z 8 września 2000 r. zwrotu normatywnego "linia kolejowa". Tylko bowiem grunty wchodzące w skład tej linii podlegały wywłaszczeniu. Sama ustawa nie definiuje tego pojęcia. W tym zakresie należy zatem odwołać się do definicji zawartych w ustawie z 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 96, poz. 591 ze zm.), w wersji wówczas obowiązującej. I tak, w myśl art. 4 ust. 2 tej ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dniu 28 lutego 2003 r.), linia kolejowa oznacza - drogę szynową wraz z przyległym pasem gruntu, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego oraz zajęte pod nie grunty.
Natomiast przyległy pas gruntu oznacza pasy gruntu wzdłuż drogi szynowej usytuowane po obu jej stronach oraz przestrzeń nad i pod powierzchnią gruntu, niezbędne do bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego (art. 4 pkt 4 ww. ustawy).
W niniejszej sprawie fakt zajęcia dz. nr [...] pod linię kolejową (pierwsza przesłanka z art. 37a ust. 1 ustawy z 8 września 2000 r.), jak i władania nią przez [...] (druga ustawowa przesłanka) potwierdza w szczególności dołączony do wniosku z [...] stycznia 2013 r. wypis z ewidencji środków trwałych sporządzony dla działki nr [...] na podstawie zapisów ksiąg inwentarzowych prowadzonych przez [...] S.A., dotyczących budowli i urządzeń trwale związanych z gruntem na linii kolejowej nr [...] [...] będących w użytkowaniu [...] S.A. Z treści wypisu z wynika, że na działce nr [...] znajduje się droga kolejowa naziemna linii nr [...], część korpusu ziemnego (skarpa nasypu) stanowiącego drogę kolejową, wybudowaną w latach 1901-1930, jak również trasa napowietrzna linii drutowej wybudowana w 1977 r. Powyższe potwierdza również plan sytuacyjny linii [...] sporządzony według stanu na dzień 6 czerwca 1965 r., zgodnie z którym na działce nr [...] znajduje się fragment linii kolejowej, jak również wypis z rejestru gruntów z dnia [...] maja 2012 r., gdzie w rubryce użytkownik ujawniona jest [...] Dyrekcja Okręgowa [...], natomiast działka nr [...] określona została jako tereny kolejowe.
W toku postępowania w dniu [...] maja 2013 r. przeprowadzono również wizję lokalną przedmiotowej nieruchomości. Z treści protokołu wizji lokalnej wynika, iż na przedmiotowym gruncie znajduje się droga kolejowa naziemna
- - część korpusu ziemnego (skarpa nasypu) stanowiącego drogę kolejową, co zostało uwidocznione na zdjęciach dołączonych do protokołu. W ocenie Sądu, powyższe dokumenty potwierdzają ziszczenie się w niniejszej sprawie dwóch pierwszych przesłanek uwłaszczenia, tj. zajętości nieruchomości pod linię kolejową w dniu [...] lutego 2003 r., jak i władania przedmiotowym gruntem przez [...] w tej dacie.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie spełniona została również ostatnia przesłanka uwłaszczenia, tj. nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa, jednostce samorządu terytorialnego lub [...] prawa własności do przedmiotowego gruntu. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w dniu [...] lutego 2003 r. przysługiwało spółce [...] sp. z o.o. na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] grudnia 1990 r., Rep. A Nr [...]. Bezsporne jest zatem, że w dniu [...] lutego 2003 r. nieruchomość ta nie stanowiła własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...].
Konkludując wskazać należy, że skoro dz. nr [...] nie stanowiła własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub [...], oraz wbrew twierdzeniom skargi, zajęta była pod linię kolejową i w dniu [...] lutego 2003 r. pozostawała we władaniu [...], to prawidłowo Minister utrzymał w mocy decyzję wojewody stwierdzającą nabycie przez
Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności przedmiotowej działki oraz nabycie w tej dacie na 99 lat przez [...] prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu oraz prawa własności urządzeń znajdujących się na tym gruncie tj. drogi kolejowej naziemnej linii kolejowej nr [...], część korpusu ziemnego (skarpa nasypu) stanowiącego drogę kolejową, lata budowy 1901-1930, nr inwentarzowy [...] oraz trasy napowietrznej linii drutowej, rok budowy 1977, nr inwentarzowy [...].
Sąd uznał, że kontrolowane postępowanie zostało przeprowadzone wnikliwie, z zachowaniem reguł postępowania określonych w k.p.a. Wyjaśnione zostały wszystkie okoliczności istotne dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Organ w sposób należyty prowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie ustalenia czy przedmiotowy grunt w dniu [...] lutego 2003 r. wchodził w skład linii kolejowej oraz pozostawał we władaniu [...] S.A. Także w zgodzie z treścią art. 107 § 3 k.p.a. organ przedstawił swoje stanowisko w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, które dostatecznie odzwierciedla rację decyzyjną i wyjaśnia tok rozumowania organu, który prowadzi do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego i procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji