Uzasadnienie
Pismem z dnia 30 grudnia 2002 r. T. S., D. D. i B. M. wystąpili z wnioskiem o wydanie decyzji - w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) - dotyczącej nieruchomości zajętej pod drogi publiczne - ul. [...] i ul. [...] w L., oznaczonej na załączonej mapie nr [...].
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] zawiesił wszczęte powyższym wnioskiem postępowanie, bowiem z księgi wieczystej KW Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w L. wynika, że współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości są osobny fizyczne, zaś z księgi wieczystej [...] wynika, że jej właścicielem jest Skarb Państwa.
Wyrokiem z dnia [...] września 2010 r., sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w L. oddalił apelację od wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] grudnia 2008 r., sygn. akt [...], oddalającego powództwo ww. osób przeciwko Skarbowi Państwa – Prezydentowi Miasta L., w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr [...]Sądu Rejonowego w L. z rzeczywistym stanem prawnym oraz powództwo ewentualne o ustalenie, że wpis w tej księdze wieczystej na rzecz Skarbu Państwa prawa własności działki, dokonany został bez podstawy prawnej.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Wojewoda L. podjął zawieszone postępowanie, a następnie ponownie zawiesił je orzeczeniem z dnia [...]lipca 2012 r. nr [...]. Wezwał wnioskodawców do wystąpienia do właściwego miejscowo sądu rejonowego w celu uzgodnienia treści ksiąg wieczystych nr [...]. Zdaniem organu postępowanie sądowe o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym stanowi zagadnienie wstępne w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 73 ustawy z dnia ustawy z dnia 13 października 1998 r.
Zażalenie od powyższego postanowienia wnieśli T. S., D. D. i B. M. Podnieśli, że rozstrzygnięcie w sprawie o uzgodnienie treści ksiąg wieczystych nie ma charakteru zagadnienia wstępnego oraz wskazali na niewykonalność sformułowanego w postanowieniu żądania, gdyż nie są uprawnieni do występowania z nim.
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] lipca 2012 r. Wskazał, że z opisu i mapy gruntów dawnej parceli nr [...]z KW nr [...] wynika, iż odpowiadają jej działki: nr [...]. Przy czym działki nr [...] zostały sprzedane na rzecz Skarbu Państwa przez spadkobierców Z. M. i zostały odłączone do księgi wieczystej KW nr [...]. Natomiast pozostała część dawnej parceli nr [...] zajęta pod drogi publiczne pozostała w księdze wieczystej KW nr [...].
Ponadto z przedłożonego do akt sprawy opracowania geodezyjnego wynika, że obecnie działki [...] o łącznej powierzchni [...]ha stanowią działki nr [...]. Stan prawny ww. działek nr [...] jest niejasny, gdyż w dziale III księgi wieczystej Nr [...] (nowy numer nadany w wyniku migracji ksiąg wieczystych do systemu elektronicznego) znajduje się ostrzeżenie, iż stan prawny nieruchomości objętej tą księga wieczystą jest niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym. Konieczne jest zatem uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości przez przeprowadzenie postępowania przez właściwy miejscowo sąd rejonowy w sprawie uzgodnienia treści ksiąg wieczystych nr: [...]) z rzeczywistym stanem prawnym.
T. S, D.d. i B. M. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2013 r., zarzucając:
- 1. naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, poprzez przyjęcie, że wydanie decyzji o której mowa w art. 73 ust 3 ustawy uzależnione jest od spełnienia przesłanek nie wynikających z art. 73 ust 1 ustawy, to jest od regulacji stanów prawnych w księdze wieczystej KW [...] oraz księgach LU [...],
- 2. naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa., poprzez utrzymanie postanowienia zawieszającego postępowanie pomimo tego, iż brak jest do tego podstaw prawnych i faktycznych, tj. poprzez bezzasadne przyjęcie, iż rozstrzygnięcie w sprawie o uzgodnienie treści ww. ksiąg wieczystych w niniejszej sprawie ma charakter zagadnienia wstępnego,
- 3. naruszenie art. 7 kpa. i art. 77 § 1 kpa., poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym zwłaszcza niewystarczające rozpatrzenie materiału dowodowego,
- 4. naruszenie art. 80 kpa., poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego w oparciu wyłącznie o postanowienie Wojewody [...], brak samodzielnej analizy materiału dowodowego oraz pominięcie istotnych okoliczności wynikających z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu prowadzonym przez Wojewodę [...],
- 5. naruszenie art. 107 § 3 kpa., poprzez nie wystarczające odniesienie się do dowodów przytaczanych w zażaleniu skierowanym do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, a także całkowite zignorowanie części wskazanych przez skarżących dokumentów oraz nie wskazanie logicznej przyczyny, dla której pominięto je przy ocenie istotnych okoliczności, mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy,
- 6. naruszenie art. 8 kpa., poprzez naruszenie zasady obiektywnej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy i oparcie się wyłącznie na nieistotnych przesłankach a pominięcie przesłanek kluczowych dla rozstrzygnięcia sprawy.
- 7. naruszenie art. 12 § 1 kpa., poprzez wyciąganie przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z zebranego materiału dowodowego wniosków nieuprawnionych z punktu widzenia logiki i przepisów prawa.
W związku z podniesionymi zarzutami wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej oraz poprzedzającego go orzeczenia Wojewody [...], jako naruszających prawo.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący, powołując orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazali, że zawieszenie postępowania, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, możne mieć miejsce tylko i wyłącznie wtedy, gdy wydanie decyzji w tym postępowaniu nie jest możliwe bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego. Natomiast w niniejszej sprawie doprowadzenie do zgodności treści jakiejkolwiek księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest bez znaczenia dla jej rozstrzygnięcia. Organ administracyjny ma ustalić stan obowiązujący w dniu 31 grudnia 1998 r., a jakiekolwiek obecne wpisy w księgach wieczystych stanu tego nie zmienią.
Skarżący podnieśli, że przysługiwanie prawa własności gruntów objętych postępowaniem wynika wprost z treści KW [...] oraz innych dowodów znajdujących się w aktach sprawy.
Odpowiadając na wniesioną skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o oddalenie skargi, bowiem podniesione w niej zarzuty nie stanowią nowych okoliczności w sprawie, lecz znane były organowi w przeprowadzanym postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.). Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, stwierdza nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa tego rozstrzygnięcia jedynie wówczas, gdy uzna, że w sprawie istnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 powołanej ustawy. Taka sytuacja nie występowała w sprawie niniejszej, w której nie stwierdzono wskazanych w powołanym przepisie przesłanek uzasadniających uwzględnienie skargi.
Zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie pierwszoinstancyjne są zgodne z prawem. Zasadnie organy administracji publicznej przyjęły, że ustalenie stanu prawnego nieruchomości, której dotyczy wniosek o uregulowanie w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Orzecznictwo sądów administracyjnych wyróżnia co do treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. cztery istotne elementy składające się na konstrukcję zagadnienia wstępnego: zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego, jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. W ocenie sądu w badanej sprawie zachodzą wszystkie ww. elementy, gdyż w toku prowadzonego postępowania stwierdzono, iż nieruchomość oznaczona jako dawna działka [...] występuje w trzech księgach wieczystych. Wnioskiem z dnia 30 grudnia 2005 r. T. S, D. D. i B. M. wystąpili o wydanie decyzji stwierdzającej przejęcie na rzecz Skarbu Państwa z dniem 1 stycznia 1999 r. części dawnej drogi, figurującej w księdze wieczystej nr KW nr [...], oznaczonej nr [...], zajętej pod ulicę [...].
Z akt wynika, że działka nr [...] stanowi część dawnej działki nr [...]. Dawnej parceli nr [...]odpowiadają działki nr [...]. Dla dawnej parceli nr [...] prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...]. Działki nr [...] zostały sprzedane na rzecz Skarbu Państwa przez spadkobierców Z. M. (którego następcami prawnymi są skarżący) i zostały odłączone do księgi wieczystej KW [...]. Natomiast pozostała część dawnej parceli nr [...] (działki nr [...]) pozostały w księdze wieczystej KW [...]. Ponadto z opracowania geodezyjnego wynika, że działki nr [...], zajęte pod drogi publiczne, stanowią obecnie działki nr [...]Dzialk anr [...] (której częśc stanowiła działka nr [...]) została wpisana do księgi wieczystej Kw [...], obejmującej grunty Skarbu Państwa.
Natomiast w księdze wieczystej Kw [...] prowadzonej dla działki nr [...] (której część stanowi działka nr [...]) wpisany jest jako właściciel Skarb Państwa. Wynika zatem, że dla nieruchomości, który dotyczy wniosek skarżących istnieją trzy różne księgi wieczyste z wpisem prawa własności na rzecz różnych podmiotów. W myśl art. 73 ust. 1 ustawy z 1998 r. z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. W przedmiotowej sprawie kwestia podmiotu, któremu przysługiwało prawo własności w dniu 31 grudnia 1998 roku stanowi jedną z przesłanek warunkujących uregulowanie stanu prawnego nieruchomości zajętej pod drogę publiczną.
Z uwagi jednak na brzmienie przepisu art. 10 u.k.w.h. osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności i złożyć stosowny wniosek do sądu wieczystoksięgowego. Zatem Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej zasadnie uznał, że istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, bowiem ustalenie stanu prawnego nieruchomości ma wpływ dla rozstrzygnięcia kwestii, czy zostały spełnione przesłanki określone w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Kwestia usuniecia niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczyswistym stanem prawnym ma na celu rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, bowiem od rozstrzygnięcia powyższego zależy rozpatrzenie wniosku skarżących o wydanie decyzji w trybie art. 73 ustawu z dnia 13 października 1998 r. Dlatego też istniały przesłanki wskazane w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uzasadniające zawieszenie z urzędu postępowania dotyczącego przedmiotowego wniosku. Wobec tego Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.