Wyrok WSA w Warszawie z 5 czerwca 2013 r., I SA/Wa 252/13

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 5 czerwca 2013 r.

Sprawa

sprawy ze skargi M. L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.

Skład

Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Mirosław Gdesz (spr.)
specjalista Ewelina Dębna protokolant

Uzasadnienie

Stan faktyczny

1. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] października 2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku M. L. (dalej powoływana jako skarżąca), odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w Z. z [...] sierpnia 1975 r. nr [...] orzekającej o uwzględnieniu wniosku J. i A. małż. H. o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego składającego się z działek nr [...] o pow. [...] ha (księga wieczysta KW [...]) w zamian za rentę. Organ nadzoru wskazał, że decyzja o przejęciu na własność przedmiotowego gospodarstwa została wydana zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 i art. 31 ustawy z 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118). W związku z tym brak jest podstaw aby na wniosek spadkobierczyni J. i A. małż. H.stwierdzać nieważność powołanej decyzji.
2. Po rozpoznaniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] grudnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie. Organ wskazał, że przejęcie gospodarstwa w zamian za rentę nastąpiło na wniosek właścicieli, którzy mieli ukończony wiek określony w art. 9 ust. 1 powołanej ustawy ubezpieczeniowej z 1974 r. We wniosku wskazali na zły stan zdrowia oraz możliwość uzyskania renty. Ponadto przed wydaniem decyzji o przejęciu Naczelnik Gminy zbadał stan gospodarstwa i uznał, że jest ono zagrożone spadkiem produkcji rolnej z powodu złego stanu zdrowia właścicieli. W związku z powyższym organ nadzoru uznał, iż przekazanie gospodarstwa nastąpiło z woli właścicieli i zgodnie z obwiązującym prawem.
3. Skarżąca wniosła na powyższą decyzję Ministra, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazując, że odmowa stwierdzenia nieważności powołanej decyzji o przejęciu gospodarstwa powoduje utratę możliwości odzyskania ziemi i zadośćuczynienia finansowego za jej utratę. Zdaniem skarżącej decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, a tym samym naruszono prawo materialne w rozumieniu Dyrektywy Unii Europejskiej w tych kwestiach. Ponadto Minister doprowadził do przewlekłości postępowania, a także rażąco naruszył art. 227 Kpa oraz art. 156 § 1 pkt 7 Kpa. Skarżąca wskazała, że wydając decyzję o przejęciu organ nie dysponował zgodą zstępnych na przekazanie nieruchomości.
4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku zgody zstępnych, wskazał że w przypadku gdy gospodarstwo wykazywało niski poziom produkcji, zgoda taka nie była wymagana.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

5. Sąd, akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ, dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
6. Po pierwsze wskazać należy, że przedmiotem decyzji Naczelnika Gminy w Z. z dnia [...] sierpnia 1975 r. nie było przymusowe przejęcie nieruchomości, lecz nabycie na rzecz Państwa gospodarstwa na wniosek właścicieli, co dało im podstawę do przyznania renty. Na mocy tej decyzji Państwo przejęło zadłużenie wobec [...] Spółdzielni [...] w Z. i wobec Banku [...] w Z. Ponadto decyzja ta gwarantowała właścicielom nieodpłatne użytkowanie lokalu mieszkalnego. Trudno zatem zrozumieć zarzuty spadkobierczyni poprzednich właścicieli dotyczące kwestii zadośćuczynienia finansowego za utratę ziemi czy pozbawienie możliwości odzyskania ziemi.
7. Sąd w pełni podziela pogląd organu nadzoru, że brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa. W przedmiotowej sprawie w sposób oczywisty zostały spełnione przesłanki określone w art. 9 ust. 1 powołanej ustawy ubezpieczeniowej z 1974 r. Koniecznym bowiem warunkiem dla ustalenia występowania przesłanki nieważności polegającej na tym, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, jest stwierdzenie oczywistego charakteru naruszenia normy prawa materialnego przez organ orzekający w sprawie lub dokonanie przez ten organ oceny materiału dowodowego w sposób oczywiście sprzeczny ze zgromadzoną w aktach sprawy dokumentacją lub innymi oczywistymi, znanymi temu organowi faktami. Ponadto w przedmiotowej sprawie stan faktyczny wskazuje jednoznacznie, że zgoda wstępnych nie była w ogóle wymagana, ponieważ nie gospodarowali oni na tej nieruchomości (art. 4 w zw. z art. 6 ustawy ubezpieczeniowej z 1974 r.), a samo wnioskodawcy wskazali na brak sił do pracy – protokół z dnia [..] października 1975 r. Należy jednak zgodzić się z organem nadzoru, że taki stan faktyczny oznaczał, że gospodarstwo było zagrożone spadkiem produkcji. Reasumując, Sąd podziela stanowiska organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne.
8. Zarzuty skargi są zatem całkowicie chybione, gdyż nie doszło w ogóle do naruszenia prawa przy przejęciu gospodarstwa, w szczególności nie można mówić o wydaniu decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 7 Kpa czy też przepisów unijnych, które w tej sprawie nie mają w ogóle zastosowania.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji