Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 5 października 2015 r. (data stempla biura podawczego) uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona. Wnioskodawca podał, że oprócz mieszkania o powierzchni [...] m ² o szacunkowej wartości [...] zł nie posiada innego majątku w tym nieruchomości, papierów wartościowych i innych praw majątkowych oraz wierzytelności. Wnioskodawca oświadczył, że posiada zgromadzone oszczędności pieniężne w wysokości około [...] zł. Wskazał, że wraz z żoną utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytur i przyznanego dodatku kombatanckiego o łącznej wysokości około [...] zł. netto miesięcznie.
Wnioskodawca podał, że ponosi koszty związane z utrzymaniem mieszkania (czynsz, woda, wywóz śmieci) w wysokości ok. [...] zł, tytułem opłat za centralne ogrzewanie w wysokości ok. [...] zł, za energię elektryczną w wysokości ok. [...] zł, opłat za media w wysokości ok. [...] zł oraz na leczenie i rehabilitację w wysokości ok. [...] zł. W sumie miesięczne wydatki stałe wnioskodawcy wynoszą ok. [...] zł.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594).
Wskazać należy, iż prawo pomocy jest instytucją o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem, a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631).
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wnioskodawca wraz z żoną posiada stały, niemały dochód uzyskiwany z tytułu emerytur o łącznej wysokości ok. [...] zł netto miesięcznie. Ponadto, wnioskodawca posiada zgromadzone na rachunku bankowym oszczędności pieniężne w wysokości ok. [...] zł.
Stwierdzić zatem należy, iż przy takim dochodzie i zgromadzonych oszczędnościach pieniężnych nie można uznać wnioskodawcy za osobę ubogą, czy też za osobę znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej. Prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć natomiast zastosowanie tylko wobec takich osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku.
Wnioskodawca zaś do grona takich osób nie należy. Posiada bowiem wraz z żoną stały, niemały dochód miesięczny, którego wysokość pozwala nie tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych tj. na ponoszenie kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, leczeniem i rehabilitacją oraz bieżących potrzebami życia codziennego, jak również na zgromadzenie oszczędności pieniężnych.
Uznano zatem, że przy wysokości uzyskiwanego dochodu i zgromadzonych środkach finansowych nie można uznać wnioskodawcę za osobę ubogą, znajdującą się w bardzo trudnej sytuacji materialnej bądź pozbawioną środków do życia, bądź za osobę zaspokajającą tylko podstawowe potrzeby życiowe, co kwalifikowałoby do przyznania prawa pomocy.
Przedstawione powyżej okoliczności wskazują, że sytuacja materialna wnioskodawcy nie jest na tyle trudna, by nie był on w stanie z uzyskiwanego dochodu oraz zgromadzonych oszczędności pieniężnych ponieść kosztów sądowych samodzielnie, jak również kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Podkreślić należy, że wnioskodawca ustanowił w niniejszej sprawie pełnomocnika z wyboru w osobie adwokata C. R. Uznano zatem, że sytuacja finansowa wnioskodawcy nie jest na tyle trudna, by nie był w stanie ustanowić ponownie pełnomocnika z wyboru.
Oceniono, że wnioskodawca przy wysokości posiadanego dochodu i zgromadzonych oszczędnościach jest w stanie ponieść ewentualne koszty sądowe samodzielnie, jak również koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Zaznaczyć należy, że dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona powinna znaleźć pokrycie w swych dochodach poprzez odpowiednie ograniczenie bądź zmniejszenie wysokości innych wydatków nie będących niezbędnymi do utrzymania siebie i rodziny.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.