Uzasadnienie
- I. Stan faktyczny
- 1. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2013 r. M. O., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie matki D. O., wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od, wydanej z upoważnienia Prezydenta [...], decyzji Kierownika Sekcji Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
W uzasadnieniu pisma pełnomocnik wnioskodawcy wskazała, że prowadzi wszelkie sprawy syna związane z postępowaniem administracyjnym dotyczące alimentów pobranych z MOPR w [...]. Wyjaśniła, iż jest osobą w ciężkiej sytuacji życiowej i materialnej, zaś w okresie kiedy upływał termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji była zmuszona do opieki nad [...] z uwagi na jej chorobę [....]. Dlatego też nie miała możliwości prowadzenia innych spraw, tym bardziej że opiekuje się również [...]. Natłok obowiązków i związane z tym obciążenie psychiczne spowodowało, że bez własnej winy uchybiła terminowi do wniesienia odwołania będąc przekonaną, iż termin ten wynosi 30 dni, tak jak dla wniesienia skargi na decyzję.
2. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od opisanej decyzji. Organ stwierdził, że art. 58 § 1 Kpa wymaga nie tylko podania przyczyn uchybienia terminowi, ale i wykazania (uprawdopodobnienia), że przyczyna ta pozostawała niezależna od woli i wiedzy strony. Tymczasem, we wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik strony nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Za taką przeszkodę nie można uznać konieczności opieki nad innymi osobami ([...]). Przywrócenia terminu nie uzasadnia również argumentacja, jakoby pełnomocnik wnioskodawcy przekonany był o tym, iż termin do wniesienia odwołania wynosi 30 dni, zaś o uchybieniu terminu uświadomił sobie dopiero po odebraniu postanowienia Kolegium z dnia [...] lipca 2013 r. stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Ponadto Kolegium wskazało, że jakiekolwiek przyczyny, które uniemożliwiały wcześniejsze złożenie odwołania ustały najpóźniej w dniu, w którym M. O. (reprezentowany przez pełnomocnika D. O.), złożył bezpośrednio w biurze podawczym MOPR w [...] kierowane do tut. Kolegium odwołanie od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] przez Kierownika Sekcji Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego tj. w dniu [...] czerwca 2013 r. Zatem, termin do skutecznego wniesienia wniosku o przywrócenie terminu upływał w dniu [...] czerwca 2013 r. Tak więc terminowi temu uchybiono.
Dodatkowo, strona wnioskując o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie wnosiła samego odwołania. Odwołanie od tej decyzji zostało złożone wcześniej, tj. w dniu [...] czerwca 2013 r.
- 2. M. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie Kolegium, zarzucając:
- - naruszenie przepisów art. 7 i 8 Kpa w zw. z art. 58 § 1, 2 i 3 Kpa poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący nie uprawdopodobnił, że przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania pozostawała niezależna od woli i wiedzy strony;
- - art. 7 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do kompleksowego wyjaśnienia okoliczności sprawy;
- - art. 8 Kpa poprzez prowadzenie postępowania z pominięciem obowiązku pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, równego traktowania stron, podejmowanie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, udzielanie należytej i wyczerpującej informacji, zapewnienie stronie czynnego udziału na każdym etapie postępowania, wyjaśnianie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy.
- 3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
- II. Uzasadnienie prawne
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
- 1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd po dokonaniu oceny legalności zaskarżonego postanowienia w całej rozciągłości podziela stanowisko zawarte w jego uzasadnieniu.
- 2. Zgodnie z art. 58 Kpa, w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W świetle poglądów prezentowanych zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym, kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku, wiąże się z obowiązkiem strony dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji o braku winy można mówić tylko w sytuacji, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (tak m.in. B. Adamiak w Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2008, art. 58 Nb 4, wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r. sygn. akt I SA/Ka 1718/96).
- 3. W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy nie można przyjąć, że skarżący dochował należytej staranności w zachowaniu terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania, gdyż - jak już wskazane zostało wyżej - dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa stanowi przesłankę wyłączającą przywrócenie terminu. Jednocześnie strona w ogóle nie wykazała, że uchybienie terminu nastąpiło bez braku jej winy. Z materiału dowodowego sprawy nie wynika bowiem, że powołana przez stronę we wniosku o przywrócenie terminu okoliczność natłoku spraw, w tym opieka nad osobą chorą była sytuacją nieprzewidzianą, która wystąpiła nagle po doręczeniu stronie decyzji i która uniemożliwiała stronie brania czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym.
- 4. Ponadto okoliczności sprawy jednoznacznie potwierdzają, że nie istniała żadna obiektywna przeszkoda, która uniemożliwiałaby wniesienie środka odwoławczego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Przede wszystkim jest dla Sądu oczywistym, że nie został zachowany 7 dniowy termin wynikający z art. 58 § 2 Kpa, na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Od dnia [...] czerwca 2013 r., tj. dnia złożenia odwołania nie istniała po stronie skarżącego i jego pełnomocnika jakakolwiek przeszkoda, która uniemożliwiałaby stronie działanie. Dodatkowo organ I instancji w piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. przekazując odwołanie, poinformował stronę o tym, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Dlatego też w świetle art. 58 § 2 Kpa wniesienie wniosku o przywrócenie terminu zostało złożone po terminie.
- 5. Zaskarżone postanowienie, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, nie narusza ogólnych zasad procesowych wynikających z art. 7 i art. 8 Kpa. Dochodzenie praw jest realizowane w ramach przewidzianych prawem procedur, których kluczowym elementem jest konieczność dochowania przez strony postępowania ustawowych terminów. Reasumując, mając na względzie ustalony stan faktyczny w sprawie, Sąd uznał prawidłowość zaskarżonego postanowienia.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji