Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2656/13

Uzasadnienie

1. I. Stan faktyczny
2. 1. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z [...] września 2013 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku Spółdzielczego Zrzeszenia Pomocy w Budownictwie Jednorodzinnym "[...]" z siedzibą w [...] (dalej powoływane jako: skarżący), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2013 r., nr [...], stwierdzającej nabycie przez Gminę Miasto [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha zajętej pod ul. [...] oraz nr [...] o pow. [...] ha zajętej pod ul. [...], objętych księgą wieczystą KW nr [...], stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. własność skarżącego.

Minister wskazał, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że decyzja Wojewody [...] została doręczona pełnomocnikowi skarżącego zrzeszenia 18 lutego 2013 r. Termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął 4 marca 2013 r. Natomiast odwołanie skarżącego, reprezentowanego przez L. N., zostało nadane w placówce pocztowej w K. 5 marca 2013 r., zatem z uchybieniem terminu.

Wniosek o przywrócenie terminu, zawarty w odwołaniu z dnia 5 marca 2013 r., został złożony w terminie wskazanym w art. 58 § 2 Kpa, jednak nie zostało uprawdopodobnione przez stronę wnoszącą wniosek, że uchybienie terminu do dokonania czynności nastąpiło bez jej winy. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik strony podnosi, że z uwagi na przebytą chorobę nie był w stanie dochować terminu do wniesienia odwołania. Na potwierdzenie powyższego przedłożył zaświadczenie lekarskie z 1 marca 2013 r., w którym wskazano, że L. N. w dniach 1 - 6 marca 2013 r. przebywał na badaniach lekarskich. Z powyższego zaświadczenia lekarskiego nie wynika jednak, że choroba pełnomocnika miała charakter nagły i uniemożliwiła mu opuszczanie domu w celu dokonania czynności procesowej. Tym bardziej, że odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia zostało nadane w placówce pocztowej przed upływem terminu wskazanego w zaświadczeniu lekarskim, kiedy pełnomocnik strony przebywał na badaniach lekarskich.

Organ odwoławczy wskazał, że zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Nie wyklucza ono bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez skarżącego z zachowaniem terminu, osobiście lub korzystając z pomocy innych osób.

Minister stwierdził, że nie zaistniała żadna sytuacja uzasadniająca niewniesienie przez pełnomocnika strony odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2013 r. w ustawowym terminie.

1. 2. Na powyższe postanowienie skarżące zrzeszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucono naruszenie:
2. a) art. 58 § 1 Kpa poprzez niewłaściwe uznanie przez organ, iż skarżący nie uprawdopodobnił przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, w szczególności nie uwiarygodnił, iż uchybienie terminowi do dokonania czynności nastąpiło bez jego winy, podczas gdy choroba pełnomocnika miała charakter nagły a nadto całkowicie uniemożliwiała mu dokonanie czynności procesowej w terminie,
3. b) naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 75 § 1 Kpa polegającej na braku wyjaśnienie całokształtu okoliczności leżących u podstaw uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, jak również na zaniechaniu zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, podczas gdy organ powinien prowadzić postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, w szczególności podejmować czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego nie tylko na wniosek stron, ale i z urzędu.
4. 3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
5. II. Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

1. 1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd po dokonaniu oceny legalności zaskarżonego postanowienia podziela stanowisko organu zawarte w jego uzasadnieniu.
2. 2. Zgodnie z art. 58 Kpa, w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W świetle poglądów prezentowanych zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym, kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku, wiąże się z obowiązkiem strony dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji o braku winy można mówi tylko w sytuacji, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (tak m.in. B. Adamiak w Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2008, art. 58 Nb 4, wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r. sygn. akt I SA/Ka 1718/96).
3. 3. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie można przyjąć, że skarżący i jego pełnomocnik dochowali należytej staranności w zachowaniu terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania, gdyż - jak już wskazane zostało wyżej - dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa stanowi przesłankę wyłączającą przywrócenie terminu. Jednocześnie strona nie wykazała, że uchybienie terminu nastąpiło bez braku jej winy. Zawarty w skardze argument, wskazujący na stan zdrowia Prezesa Zarządu – L. N., jest niezasadny. Wskazać bowiem należy, że zarząd spółdzielczego zrzeszenia składa się z 3 osób. Zatem, w ocenie Sądu, nie było przeszkód, aby w sprawie działali pozostali członkowie zarządu. W szczególności pełnomocnictwo z 22 lipca 2013 r. dla L. N. zostało właśnie udzielone przez pozostałych członków zarządu.
4. 5. Zdaniem Sądu, trudno zgodzić się z argumentem o niedyspozycyjności skarżącego, którym nie jest osoba fizyczna. Dlatego zarzuty skargi są niezrozumiałe i prowadzą do wniosku, że choroba L. N. w zasadzie uniemożliwia normalne funkcjonowanie skarżącego. Uchybienia w organizacji funkcjonowania skarżącego podmiotu i chęć osobistego działania przez Prezesa nie mogą stanowić podstawy do przywrócenia terminu. Okoliczności sprawy jednoznacznie potwierdzają, że nie istniała żadna obiektywna przeszkoda, która uniemożliwiałaby wniesienie środka odwoławczego w terminie.
5. 6. Należy dodatkowo wskazać, że w przypadku nagłej choroby pełnomocnika, strona powinna wykazać również, że nie miała możliwości wyręczenia się inną osobą. Sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest bowiem wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem, do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o chorobie jest wiarygodne (potwierdzone zaświadczeniem lekarskim), ale musi również uwzględniać na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieni terminu, przykładowo poprzez wyręczenie się inną osobą.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, który podziela skład Sądu rozstrzygający w niniejszej sprawie, że nawet zwolnienie lekarskie nie jest przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu, gdy nie wynika z niego, że pacjent nie mógł chodzić a jego stan nie był na tyle ciężki i poważny, aby badający go lekarz miał podstawy do natychmiastowego skierowania pacjenta na leczenie szpitalne, czy też nakazania, że chory powinien leżeć (por. wyroki WSA w Krakowie z dnia 24 września 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 890/ 10, NSA z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 278/11, NSA z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2175/10 czy WSA we Wrocławiu z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 295/11).

7. Zaskarżone postanowienie, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, nie narusza ogólnych zasad procesowych wynikających z art. 7 i art. 8 Kpa. Dochodzenie praw jest realizowane w ramach przewidzianych prawem procedur, których kluczowym elementem jest konieczność dochowania przez strony postępowania ustawowych terminów. Reasumując, mając na względzie ustalony stan faktyczny w sprawie, Sąd uznał prawidłowość zaskarżonego postanowienia.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.